Obserwacja podstawą diagnozy stanu pasieki

Obserwacją nazywamy metodę stosowaną głównie w pedagogice i psychologii, której cechą jest nieingerowanie w przebieg badanych zjawisk, ogranicza się do rejestrowania ich naturalnego przebiegu. Jest to jedna z podstawowych metod badań stosowanych w naukach empirycznych, polegająca na zamierzonym, planowym i systematycznym spostrzeganiu badanych zjawisk.

Obserwator znajduje się najczęściej w pobliżu obiektów, które go interesują. Rejestruje zmiany, sporządza notatki, ewentualnie opracowuje uzyskany materiał. Obserwacje można rejestrować w różny sposób, między innymi za pomocą:

  • znaków graficznych,
  • technik fotograficznych,
  • urządzeń informatycznych i innych.

Dzisiejsze techniki pozwalają na rejestrację niektórych zjawisk za pomocą nowoczesnych przesyłowych urządzeń teleinformatycznych. W prosty sposób obserwacje możemy rejestrować przy pomocy arkuszy obserwacji lub dzienniczków, w których są dokonywane odpowiednie zapisy.


fot. © Mieczysław Janik

W pasiece obserwacja polega na diagnozie stanu rodziny pszczelej bez rozbierania gniazda. Jest ona istotna o każdej porze roku, jednak ma inne znaczenie w pełni sezonu, a inne zimą. Dzięki obserwacji zdobędziemy informacje o stanie rodziny w danym czasie. Potrzebne są one pszczelarzowi do podjęcia działań związanych z pielęgnacją, bądź procesami produkcyjnymi rodziny pszczelej.

Diagnoza poprzez obserwację może być dokonywana skutecznie tylko przy dużym doświadczeniu pszczelarza. Sposób i częstotliwość obserwacji będzie zależał od pory roku.

Spróbuję podzielić się z czytelnikami swoim doświadczeniem i obserwacjami w poszczególnych okresach sezonu pszczelarskiego w kolejnych numerach „Pasieki”.

Obserwacja ma duże znaczenie i odgrywa znaczącą rolę w prowadzeniu pasieki, szczególnie towarowej, gdzie w szczytowym okresie sezonu trzeba wykonać dużo pracy i to terminowej, czyli takiej której nie można rozłożyć w czasie. Dlatego ważne są różne uproszczone sposoby oceny stanu rodziny, do jednych z nich należy obserwacja.

Diagnoza poprzez obserwację nie jest sprawą łatwą, wymaga wiedzy teoretycznej i praktycznej. Może być dokonywana skutecznie tylko dzięki zrozumieniu zachowania pszczół.  Pszczelarz obserwuje nie tylko pszczoły i ich zachowanie, lecz również wiele innych zjawisk, w tym:

  • warunki przyrodnicze,
  • warunki klimatyczne (nasłonecznienie, opady, temperatura),
  • zakwitanie kwiatów w odpowiednich terminach.

Właściwa obserwacja dostarcza pszczelarzowi wiele cennych informacji o stanie pasieki. Pozwala oszczędzić pracę i czas, przez co umożliwia obsługę większej ilości rodzin pszczelich.

W niniejszym artykule zajmiemy się obserwacjami dokonanymi w drugiej połowie zimy, w kolejnych – obserwacjami związanymi z wiosennym rozwojem rodzin,  pozyskiwaniem miodu i zabiegami pielęgnacyjnymi w pełni rozwoju i na końcu – z pracami związanymi z przygotowaniem pasieki do zimy. Obserwować będziemy przede wszystkim pszczoły, a ponadto wybrane elementy ula i pasieczyska, które mogą dostarczyć jakichś informacji, a w szczególności:

  • wylot i pasieczysko przed wylotem,
  • dennicę,
  • powałkę,
  • plastry,
  • zachowanie pszczół,
  • wygląd czerwia.

Obserwacja zimą

Z punktu widzenia pszczelarza zimową porę możemy podzielić na dwie części, różniące się istotnie ze względu na stan rodziny pszczelej. Pierwszy okres zimowli to listopad i grudzień. Pasieka w tym czasie nie wymaga od pszczelarza specjalnej troski ani zabiegów pielęgnacyjnych.

Głównym działaniem pszczelarza w okresie całej zimy będzie zapewnienie spokoju. Pasieka powinna być zabezpieczona przed dostępem dzikich i domowych zwierząt, a w miejscach odosobnionych także i ludzi. Szkoda wyrządzana przez zwierzęta wynika z nieświadomości i jest najczęściej spowodowana poszukiwaniem pożywienia.

[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Na koniec odpowiedzmy sobie jeszcze na pytanie, jakie rodziny najlepiej zimują? Odpowiedź jest prosta: te, które na jednostkę wagi roju mają najmniejsze zużycie pokarmu.Z doświadczenia wiemy, że rodziny, które dobrze przezimowały mają suche gniazdo, mały osyp i duży zapas pokarmu, czyli miały stworzone pomyślne warunki zimowania.

Mieczysław Janik


Artykuł "Obserwacja podstawą diagnozy stanu pasieki" ukazał się w "Pasiece" nr 1/2008, str. 10. Nie powiązano z nim innych publikacji.


Czasopismo dla pszczelarzy z pasją - Pasieka
Zamów czasopismo
"Pasieka" do domu

Ocena użytkowników: 0 / 5

Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 

Co w trawie piszczy...

Kalendarz biodynamiczny 2018
Kalendarz biodynamiczny 2018

Kalendarz biodynamiczny 2018 Dzięki uprzejmości Koła Pszczelarzy we Wronkach, RZP Wlkp. Płn w Chodzieży prezentujemy Państwu pszczelarski kalendarz biodynamiczny, który zawiera wskazówki kied [ ... ]

Czytaj więcej »
Nabór na Kwalifikacyjne Kursy Zawodowe dla Dorosły...
Nabór na Kwalifikacyjne Kursy Zawodowe dla Dorosłych

Zespół Szkół im. Leokadii Bergerowej w Płocku ogłasza nabór na Kwalifikacyjne Kursy Zawodowe dla Dorosłych dające uprawnienia do prowadzenia gospodarstwa rolniczego i pszczelarskiego 1. RL [ ... ]

Czytaj więcej »
Pasieka poleca film „Łowcy miodu”
Pasieka poleca film „Łowcy miodu”

Pasieka poleca film „Łowcy miodu” „Łowcy miodu”
Scenariusz i reż. Krystian Matysek
Muzyka: Rafał Rozmus
Montaż: Jarosław Barzan
Produkcja: Dorota Roszkowska (Arkana)
W kinach od  [ ... ]

Czytaj więcej »
Inne artykuły »