Rola i stan dzikiej entomofauny zapylającej a chemiczna ochrona roślin

Zapylanie kwiatów roślin uprawnych jest jednym z najważniejszych, a jednocześnie najtańszym czynnikiem plonotwórczym. Proces ten przebiega często bez naszej ingerencji, a czasem i wiedzy. Szacowane na setki miliardów dolarów w skali świata korzyści, jakie daje zapylanie kwiatów, wielokrotnie przewyższają wpływy ze sprzedaży miodu i pozostałych produktów pszczelich
razem wziętych.


f o t . © R o m a n D u d z i k
Ogromną rolę w zapylaniu upraw, oprócz pszczoły miodnej, odgrywają również pszczoły dzikie, których na świecie żyje około 25 000, w Polsce ponad 450 gatunków. Większość z nich, bo blisko 80%, to samotnice. Znaczy to, że samica sama buduje gniazdo, gromadzi zapasy pyłku i na zgromadzonym pokarmie w oddzielnych komórkach składa pojedyncze jaja, po czym ginie zanim 5pojawi się jej potomstwo.

Nadrodzina pszczół (Apoidea) została podzielona przez systematyków na 10 rodzin, z których 7 występuje w Polsce:

Lepiarkowate (Colletidae) to najbardziej prymitywne pszczoły nie posiadające aparatu do przenoszenia pyłku, dlatego transportują go w wolu. Gnieżdżą się w ziemi lub pustych łodygach roślin. W Polsce stwierdzono występowanie 35 gatunków przedstawicieli tej rodziny.

Smuklikowate (Halictidae) to jedna z największych rodzin pszczół, z której w naszym kraju występują 102 gatunki. Samice zakładają  gniazda w ziemi, tworząc często kolonie dużych rozmiarów, a pyłek zbierają na włoski porastające ich nogi. Pszczoły te chętnie oblatują rośliny z rodziny baldaszkowatych  (Apiaceae).

Pszczolinkowate (Andrenidae) to ogromna rodzina, która ma swych przedstawicieli na wszystkich kontynentach oprócz Australii. Są to  najczęściej pszczoły zakładające gniazda pojedynczo, chociaż nieliczne gatunki gnieżdżą się w koloniach. Samice transportująpyłek przy pomocy specjalnych włosków na goleniach.

Spójnicowate (Melittidae) to niezbyt liczna rodzina reprezentowana w naszym kraju przez 10 gatunków średnich i dużych pszczół gnieżdżących się w ziemi. Można je obserwować latem, kiedy tworzą kolonie czasem pokaźnych rozmiarów. Samice zbierają pyłek na włoski porastające golenie tylnych nóg.

Miesiarkowate (Megachilidae) reprezentowane są w Polsce przez 89 przedstawicieli tej rodziny. Należą do nich między innymi hodowana i wykorzystywana na coraz większą skalę murarka ogrodowa (Osmia rufa), znakomity zapylacz sadów oraz miesiarka lucernówka (Megachile rotundata), ceniony na całym świecie zapylacz lucerny. Pszczoły te gnieżdżą się w spróchniałym drewnie, pustych łodygach roślin, ziemi,  różnego rodzaju szczelinach murów czy skał, a nawet w pustych muszlach ślimaków. Komórki w gniazdach samice budują z pociętych  żuwaczkami kawałków liści, płatków kwiatów, przeżutej masy roślinnej lub murują z wilgotnej gliny czy mułu. Pyłek natomiast transportują na  szczoteczce gęstych włosków porastających brzuszną stronę ich odwłoka.

Porobnicowate (Anthophoridae) to jedna z najliczniejszych rodzin pszczół na świecie. W Polsce reprezentowana jest przez 84 gatunki.  Gnieżdżą się w ziemi, spróchniałym drewnie, suchych łodygach roślin lub polepach starych domów albo glinianych spoinach murów. Samice  zbierają pyłek na szczoteczkę włosków na goleniach tylnych nóg.

[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów



dr Dariusz Teper
Zakład Zapylania Roślin
Oddział Pszczelnictwa ISK
w Puławach
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.


Artykuł "Rola i stan dzikiej entomofauny zapylającej a chemiczna ochrona roślin" ukazał się w "Pasiece" nr 4/2007, str. 33. Nie powiązano z nim innych publikacji.


Czasopismo dla pszczelarzy z pasją - Pasieka
Zamów czasopismo
"Pasieka" do domu

Ocena użytkowników: 0 / 5

Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 

Co w trawie piszczy...

Nabór na Kwalifikacyjne Kursy Zawodowe dla Dorosły...
Nabór na Kwalifikacyjne Kursy Zawodowe dla Dorosłych

Zespół Szkół im. Leokadii Bergerowej w Płocku ogłasza nabór na Kwalifikacyjne Kursy Zawodowe dla Dorosłych dające uprawnienia do prowadzenia gospodarstwa rolniczego i pszczelarskiego 1. RL [ ... ]

Czytaj więcej »
Pasieka poleca film „Łowcy miodu”
Pasieka poleca film „Łowcy miodu”

Pasieka poleca film „Łowcy miodu” „Łowcy miodu”
Scenariusz i reż. Krystian Matysek
Muzyka: Rafał Rozmus
Montaż: Jarosław Barzan
Produkcja: Dorota Roszkowska (Arkana)
W kinach od  [ ... ]

Czytaj więcej »
Konkurs foto
Konkurs foto

Konkurs foto Z obiektywem w pasiece 2016 Pasieka zaprasza fotografików amatorów i profesjonalistów do udziału w konkursie fotograficznym Kategorie tematyczne Pasieki towarowe ( [ ... ]

Czytaj więcej »
Inne artykuły »