Aktualne zagadnienia dotyczące zatruć pszczół środkami ochrony roślin

Wyłącznie dla czytelników „Pasieki” kilka porad praktycznych jak postępować w przypadku wystąpienia zatruć pszczół środkami ochrony roślin oraz specjalnie opracowany, nowy wzór protokołu zatruć.

Zapobieganie zatruciom ostrym

Zatrucia subletalne (podśmiertne), o których była mowa w pierwszej części artykułu (Pasieka 1/2005 str. 18), jeśli nawet mają miejsce, dla pszczelarza są niezauważalne. Widoczne w pasiekach klasyczne, uboczne skutki działania środków ochrony roślin to tzw. zatrucia ostre. Wszystkie zalecane i opisywane dotychczas sposoby zapobiegania takim zatruciom są w zasadzie niepraktyczne, niestosowane i pozostają jedynie w sferze rozważań teoretycznych.

Najlepsze i najbardziej restrykcyjne przepisy prawne nie załatwią problemu. Hodowla pszczół odpornych na działanie pestycydów jest możliwa, jednak niecelowa i nikt takiej nie prowadzi. Wyhodowanie pszczół odpornych wiązałoby się ze wzrostem skażeń produktów pszczelich. Wywożenie pszczół na czas zabiegu jest dla większości pasiek nierealne z wielu, zrozumiałych zresztą względów. Zamykanie czy izolacja rodzin też nie zawsze są możliwe. Ponadto trzeba pamiętać, że o stosowanych zabiegach pszczelarz najczęściej nie jest informowany, a gdy zaobserwuje symptomy, jest już stanowczo za późno na profilaktykę.

Postępowanie na wypadek zatruć

Jedyne praktycznie istniejące sposoby uniknięcia strat w pasiekach powinny być statutowym obowiązkiem lokalnych kół pszczelarzy. Pierwszym sposobem jest nawiązywanie kontaktów i ścisła współpraca w tym zakresie ze służbami rolnymi, organizacjami plantatorów, rolnikami i producentami rolnymi na danym terenie. Z jednej strony powinna ona polegać na informowaniu i przypominaniu im o istniejących pasiekach, o zagrożeniach oraz skutkach nieodpowiedzialnego czy niewłaściwego stosowania pestycydów, z drugiej informowanie o planowanych strukturach zasiewów, sposobach i terminach wykonywania zabiegów powinno być na porządku dziennym. Przy odpowiednim zaangażowaniu, wzajemnym zrozumieniu i dobrej woli z obu stron korzyści powinny być bardzo wymierne.

Drugi sposób jest mniej elegancki, ale bardzo skuteczny. Polega na udowodnieniu i spektakularnym ukaraniu osób odpowiedzialnych za wytrucie pszczół. Echa takiego zdarzenia działają długo i skutecznie. Do takiego działania pszczelarze powinni być jednak odpowiednio wcześniej przygotowani. Powinni opracować sposób szybkiego wzajemnego informowania się o zatruciach oraz przygotować procedurę postępowania na wypadek takiego zdarzenia, łącznie z wykazem adresów, telefonów i sposobem zgłaszania do stosownych instytucji. Ponadto wiąże się to z w miarę regularną obserwacją zabiegów w całej okolicy, ponieważ w przypadku zatrucia należy podać przypuszczalnych sprawców zdarzenia. Zgłoszenie należy złożyć pisemnie do odpowiedniego na danym terenie urzędu gminy, najlepiej z potwierdzeniem daty zgłoszenia.

W takich przypadkach o skuteczności decyduje czas działania. Opieszałość może utrudnić lub nawet uniemożliwić zebranie dowodów w sprawie. W każdym wypadku należy powołać kompetentną komisję, która dokona lustracji i sporządzi protokół z przeprowadzonych oględzin. Protokół stanowił będzie podstawę do naprawy wyrządzonej szkody.

Jakkolwiek rozumiem emocje towarzyszące pszczelarzom w takich wypadkach, to zawsze zalecam zachowanie rozwagi i polubowne załatwienie sprawy między stronami. Kierowanie jej na drogę sądową jest ostatecznością i wiąże się zawsze z nieprzyjemnościami, długotrwałym procesem oraz ryzykiem rozwiązania sprawy niezgodnie z oczekiwaniami.

[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Dr inż. Wiesław Londzin

IPO Pszczyna

Pracownia Toksykologii Pszczół


Powiązane artykuły


Czasopismo dla pszczelarzy z pasją - Pasieka
Zamów czasopismo
"Pasieka" do domu

Ocena użytkowników: 0 / 5

Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 

Co w trawie piszczy...

Nabór na Kwalifikacyjne Kursy Zawodowe dla Dorosły...
Nabór na Kwalifikacyjne Kursy Zawodowe dla Dorosłych

Zespół Szkół im. Leokadii Bergerowej w Płocku ogłasza nabór na Kwalifikacyjne Kursy Zawodowe dla Dorosłych dające uprawnienia do prowadzenia gospodarstwa rolniczego i pszczelarskiego 1. RL [ ... ]

Czytaj więcej »
Pasieka poleca film „Łowcy miodu”
Pasieka poleca film „Łowcy miodu”

Pasieka poleca film „Łowcy miodu” „Łowcy miodu”
Scenariusz i reż. Krystian Matysek
Muzyka: Rafał Rozmus
Montaż: Jarosław Barzan
Produkcja: Dorota Roszkowska (Arkana)
W kinach od  [ ... ]

Czytaj więcej »
Konkurs foto
Konkurs foto

Konkurs foto Z obiektywem w pasiece 2016 Pasieka zaprasza fotografików amatorów i profesjonalistów do udziału w konkursie fotograficznym Kategorie tematyczne Pasieki towarowe ( [ ... ]

Czytaj więcej »
Inne artykuły »