Szałwia lekarska

Już dawno nie spotkałem w prasie pszczelarskiej informacji o tym zielu. A warto o nim wspomnieć, gdyż jest to roślina prawdziwie magiczna, mimo że w Polsce rzadko spotyka się większe jej plantacje. Co innego w Europie Południowej. Porasta tam duże połacie terenu „od zawsze”, była bowiem doceniana i uprawiana już w starożytności i w średniowieczu. Znano ją w starożytnym Egipcie, w Rzymie i w Chinach. Stosowali ją Arabowie w wiekach średnich.

f o t . © W i k i p e d i a

Wspomina o niej św. Hildegarda z Bingen. Szałwia lekarska znana była w wielu klasztorach jako lekarstwo na większość chorób. Współczesne zielarstwo również wykorzystuje szałwię i choć nie jest ona „szarą maścią”, pamiętajmy, że to bardzo cenna roślina.

W swoim pszczelarskim ogródku mam zasianych kilka grządek szałwii, której kwiaty są zawsze oblatywane przez pszczoły. Gdyby było jej bardzo dużo, można by się spodziewać miodu przypominającego wielokwiat. Ponieważ pszczelarze są z reguły w kwiecie wieku, szałwia powinna mieć duże zastosowanie w naszych domach jako roślina zielarska przy różnych dolegliwościach.
Roślina ta (Salvia officinalis) pochodzi z obszaru śródziemnomorskiego. Surowcem zielarskim są liście.

Są w nich garbniki, olejki eteryczne, saponiny, związki goryczkowe, witaminy B1 i C, sole mineralne. Ma działanie przeciwpotne, przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, hamuje drobne krwawienia. W przewodzie pokarmowym pobudza wydzielanie soku żołądkowego i to niezależnie od wieku pacjenta. Działa odtruwająco, również na toksyny bakteryjne (gronkowiec). Wyciąg z szałwii pomaga w początkowych stadiach cukrzycy. Naparu używa się do płukania gardła i jamy ustnej przy zapaleniu dziąseł. Szałwii nie powinno zabraknąć w zdrowej kuchni jako dodatku do potraw – do pieczeni i do potraw z rożna, ze względu na korzenny smak.

Można z niej przygotować kojącą kąpiel leczniczą. 6 czubatych łyżek suszonych liści wymieszanych z 2 litrami wody należy doprowadzić do wrzenia. Gotować 2 minuty, następnie po 20 minutach przecedzić wywar do wanny. Taka kąpiel pomocna jest w reumatyzmie, a także zwalcza łupież.

Herbatkę szałwiową robi się zalewając łyżeczkę suszonych liści szklanką wrzątku: odstawić na 5 minut po czym wypić. Herbatka uspokaja, poprawia krążenie, obniża poziom cukru, łagodzi katar i kaszel.

Dalsza część artykułu w nr 3/2011 Pasieki

Stanisław Kaczmarek

str 16