Ziołomiody, cz. 2.

Skład chemiczny, wymagania normatywne

W pierwszej części artykułu zamieszczonej w nr 4/2013 „Pasieki” autorzy opisali historię oraz wytwarzanie ziołomiodów przedstawiając kilka sposobów przygotowania pożywki dla pszczół. Spośród składu chemicznego omówiono wodę, cukry i związki fenolowe. W niniejszym artykule opisano pozostałe składowe ziołomiodów: mikro- i makroelementy, białka i substancje roślinne. Na koniec zestawiono i porównano ziołomiody z miodami odmianowymi oraz przedstawiono wymagania normatywne ziołomiodów.

Biopierwiastki

W ziołomiodach występują zarówno makroelementy (sód, potas, wapń, magnez), jak i mikroelementy (żelazo, cynk, miedź, mangan i nikiel). Badania na temat ich zawartości w ziołomiodach prowadzili: Gałuszka i Gwizdek (1985), Dobrowolski (1985) oraz Juszczak i wsp. (2009).

[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Witaminy

Z danych piśmiennictwa wynika, że w ziołomiodach występuje kwas askorbinowy (wit. C). Informacje na ten temat są jednak dość fragmentaryczne i rozbieżne. Bańkowska-Pennar i wsp. (1980) podają, że w ziołomiodzie mniszkowym i pokrzywowym nie stwierdzono występowania tej witaminy.

ule
fot. Milan Motyka

Natomiast ziołomiody otrzymane z soku truskawkowego, malinowego i z czarnej porzeczki zawierały kwas askorbinowy odpowiednio w ilościach 33,41 i 37 mg/100 g produktu. Z kolei Śmigiel i wsp. (1991) oznaczyli w ziołomiodzie pokrzywowym, z bzu czarnego, głogowym, rumiankowym i sosnowym od 80 do 160 mg/100 g kwasu askorbinowego. Natomiast brak jest danych w piśmiennictwie na temat innych witamin.

Stąd można wnioskować, że ziołomiody, poza kwasem askorbinowym, nie zawierają innych witamin w znaczących ilościach.


Substancje białkowe

Dane piśmiennictwa wskazują na występowanie w ziołomiodach enzymów oraz białka nieenzymatycznego. Najważniejszym enzymem występującym w ziołomiodach jest diastaza. Nazwa ta obejmuje dwa enzymy: α-amylaza i β-amylaza. Oba enzymy biorą udział w hydrolizowaniu skrobi do prostszych cukrów.

Według Bańkowskiej-Pennar i wsp. (1980), Szemietkowa i wsp. (1983) oraz Juszczaka i wsp. (2009) liczba diastazowa w ziołomiodach jest dość zróżnicowana i waha się w granicach od 8,3 do 46,2. Średnia liczba diastazowa kształtuje się w ziołomiodach na poziomie 27,4 jedn. Schade (tab. 4.).

Liczba diastazowa ziołomiodów

Szemietkow i wsp. (1983) donoszą o występowaniu w ziołomiodach peroksydazy, enzymu rozkładającego wodę utlenioną. Jej aktywność enzymatyczna w ziołomiodach: aroniowym, rokitnikowym i głogowym mieściła się w granicach 9,6-20,1 jedn.

[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Swoiste substancje roślinne

Badania Lutomskiego i Ostrowskiej (1973) wykazały, że w ziołomiodzie z konwalii majowej, miłka wiosennego i stroiczki rozdętej stwierdzono obecność głównych substancji biologicznie aktywnych występujących w tych roślinach, a mianowicie: konwalatoksyny, cymaryny, lobeliny (tab. 5.).

[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Porównanie składu chemicznego ziołomiodów i miodów

Średnią zawartość związków chemicznych występujących w ziołomiodach i miodach odmianowych przedstawiono w tabeli 6. W zestawieniu wykorzystano dane dotyczące ziołomiodów zawarte w tej pracy, natomiast dane dotyczące miodów odmianowych zaczerpnięto z publikacji Kędzi i Hołdernej-Kędzi (2008).

Porównanie składu chemicznego ziołomiodów i miodów

Z zestawienia tego wynika, że zawartość wody, cukrów ogółem i cukrów redukujących, w tym glukozy i fruktozy, w ziołomiodach i miodach odmianowych była bardzo zbliżona. Dotyczy to również liczby diastazowej.

Natomiast ziołomiody charakteryzują się znacznie wyższą zawartością sacharozy (2,7 raza) oraz związków fenolowych (1,5 raza), w tym wyższą zawartością flawonoidów (2,4 raza) i kwasów fenolowych (3,4 raza) w porównaniu do miodów odmianowych.

Z kolei miody odmianowe odznaczają się znacznie większą zawartością biopierwiastków (2,0 razy), w tym makroelementów (2,0 razy) i mikroelementów (1,5 raza) oraz białka ogólnego (5,5 raza) w porównaniu do ziołomiodów. W tym kontekście przekonanie o większej zawartości biopierwiastków w ziołomiodach niż w miodach odmianowych nie znajduje potwierdzenia w świetle danych piśmiennictwa.

Wymagania normatywne

Wymagania normatywne dla ziołomiodów zawarte w Normach Zakładowych firmy Apipol-Farma (1984) oraz dla miodów odmianowych sformułowane w Rozporządzeniu MRiRW (2003) zostały przedstawione w tabeli 7.

wymagania normatywne dla ziołomiodów

Jeżeli chodzi o dopuszczalną zawartość wody, substancji nierozpuszczalnych w wodzie i HMF, to wymagania te są jednakowe dla ziołomiodów i miodów odmianowych. W przypadku pozostałych kryteriów istnieją rozbieżności.

[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Bogdan Kędzia
Instytut Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich w Poznaniu
Zygmunt Kostrzewski
Firma Bartpol s.c. w Brzozie


Powiązane artykuły


Czasopismo dla pszczelarzy z pasją - Pasieka
Zamów czasopismo
"Pasieka" do domu

Ocena użytkowników: 0 / 5

Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 

Co w trawie piszczy...

Nabór na Kwalifikacyjne Kursy Zawodowe dla Dorosły...
Nabór na Kwalifikacyjne Kursy Zawodowe dla Dorosłych

Zespół Szkół im. Leokadii Bergerowej w Płocku ogłasza nabór na Kwalifikacyjne Kursy Zawodowe dla Dorosłych dające uprawnienia do prowadzenia gospodarstwa rolniczego i pszczelarskiego 1. RL [ ... ]

Czytaj więcej »
Pasieka poleca film „Łowcy miodu”
Pasieka poleca film „Łowcy miodu”

Pasieka poleca film „Łowcy miodu” „Łowcy miodu”
Scenariusz i reż. Krystian Matysek
Muzyka: Rafał Rozmus
Montaż: Jarosław Barzan
Produkcja: Dorota Roszkowska (Arkana)
W kinach od  [ ... ]

Czytaj więcej »
Konkurs foto
Konkurs foto

Konkurs foto Z obiektywem w pasiece 2016 Pasieka zaprasza fotografików amatorów i profesjonalistów do udziału w konkursie fotograficznym Kategorie tematyczne Pasieki towarowe ( [ ... ]

Czytaj więcej »
Inne artykuły »

Najczęściej czytane w ostatnich numerach:

Dni Otwarte w firmie Łysoń
Kobiałka Teresa Dni Otwarte w firmie Łysoń

Dni Otwarte w firmie Łysoń 9-11 października 2015 r. po raz dziewiąty odbyły się Dni Otwarte w firmie Łysoń połączone z otwarciem nowej siedziby, 20 rocznicą powstania firmy oraz rozpoczęciem rajdu samochodowego w obronie pszczół w ramach akcji „Miód kupujesz – pszczoły ratujes [ ... ]

Pasieka 6/2015
Piernik - sposób na spożytkowanie nadwyżek miodu
Kania ArturPiernik - sposób na spożytkowanie nadwyżek miodu

Piernik - sposób na spożytkowanie nadwyżek miodu Słowo „Piernik” pochodzi od staropolskiego słowa „pierny” tzn. pieprzny, przyprawiony pieprzem, ostry, palący, mocno przyprawiony. Zanim do chleba zaczęto dodawać miód, chleb początkowo przyprawiano dla wzbogacenia aromatu przyprawa [ ... ]

Pasieka 6/2016
Zwalczyłem warrozę, a i tak mam puste ule
Karwan Dariusz Zwalczyłem warrozę, a i tak mam puste ule

Zwalczyłem warrozę, a i tak mam puste ule Wielu pszczelarzy zastanawia się co może być przyczyną upadku dużej liczby rodzin pszczelich w ich pasiekach. Zwłaszcza wówczas, kiedy starannie i terminowo zwalczali Varroa destructor, a przygotowania do zimowli zakończyli w pierwszych dniach w [ ... ]

Pasieka 2/2016