Rozmiar komórki pszczelej – czy to jest ważne?

Od tłumacza: Na całym świecie trwa poszukiwanie dróg rozwiązania podstawowego problemu: skutecznego leczenia pszczoły miodnej (Apis mellifera ssp.) z warrozy (Varroa destructor). Obserwacje rozwoju tego pasożyta wykazały, że na larwach pszczół robotnic druga potomna samica dojrzewa na 6-12 godzin przed wygryzieniem się młodej pszczoły.

Pasieka nr 75 (ann_harman_wygryzanie.jpg)
fot.© Roman Dudzik

Z kolei zaobserwowano, że czerw pszczeli w małych komórkach nieco wcześniej wygryza się.

Krzysztof Olszewski1 podaje, że w komórkach o średnicy 4,9 mm pszczoły wygryzają się po 11,44 dnia licząc od daty zasklepienia komórki przez larwę, podczas gdy w komórkach normalnych (średnicy 5,4 mm) wygryzają się na koniec 12 dnia, a w niektórych przypadkach nawet w 14 dniu.

Oznacza to, że w małej komórce druga samica Varroa d. nie dojrzewa i w związku z tym zwiększa się oporność pszczoły miodnej na pasożyta. Równocześnie nie zaobserwowano istotnych różnic w wydajności miodu między rodzinami hodowanymi na normalnych komórkach, a rodzinami na małych komórkach.

[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Do tej sytuacji doprowadził proces konstruowania bardzo wielu zasklepów i to ten fakt zmienił rozmiary pszczół. Aby temu procesowi przeciwdziałać, należy regularnie wymieniać plastry na nową węzę.

Jeżeli spojrzymy na oferty amerykańskich producentów węzy o zmniejszonych komórkach to znajdziemy dwie:

  • 1. węza o średnicy 4,9 mm komórek pszczelich,
  • 2. Węza o średnicy 5,1 mm komórek pszczelich.

Pszczelarze ze stanów południowych i zachodnich w USA, które zostały opanowane przez zafrykanizowane pszczoły, zamawiają węzę o mniejszych komórkach. Narzuca się pytanie: jaką węzę dawać pogłowiu pszczół europejskich? Pamiętajmy, że pszczoły mają dużą zdolność adaptowania się.

Przykładowo, zafrykanizowane pszczoły rozwijają się równie dobrze na komórce o średnicy 5,1 mm jak na komórkach o średnicy 4,9 mm. Wiedząc o tym spójrzmy na inną konieczność użycia węzy o małych komórkach z punktu widzenia historii rozwoju warrozy.

Pasieka nr 75 (ann_harman_226.jpg)fot.© Roman Dudzik

Dokładne studia wykazały, że samice Varroa d. preferują duże komórki w porównaniu do małych. Czy to wynika z preferencji komórek trutowych przez te roztocza? Larwy trutni dłużej rozwijają się, dlatego dają większe możliwości dla samic Varroa d. skuteczniejszego wychowu większej ilości potomnych samic w porównaniu do larw pszczelich.

W 1995 r. D. Message i L.S. Goncalves3 pracowali nad zafrykanizowanymi pszczołami europejskimi i wyhodowali pszczoły budujące różnych wymiarów komórki pszczele. Okazało się, że zafrykanizowane pszczoły budowały plastry z mniejszymi komórkami, a europejskie z większymi komórkami.

Później porównywali zachowywanie się roztoczy Varroa w stosunku do obu typów komórek. W Wyniku tych badań stwierdzili dwukrotnie więcej samic Varroa d. w dużych komórkach. Później, w 2003 r. G.A. Piccirillo and D. DeJong4 ponownie użyli zafrykanizowanych pszczół w Brazylii podając im węzę o trzech wymiarach komórek: 4,94, 5,16 i 5,27 mm.

[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Wyniki doświadczeń pokazały końcową liczbę roztoczy na czerwiu, procentowy stosunek roztoczy znajdujących się na pszczołach (100 sztuk) do znajdujących się na czerwiu. Okazało się, że na pszczołach pobranych z rodzin żyjących na małych komórkach liczba samic Varroa d. była wyższa w porównaniu do rodzin osadzonych na normalnej węzie.

Na podstawie tego doświadczenia autorzy wnioskują, że użycie węzy z małymi komórkami nie redukuje populacji Varroa d. w rodzinach pszczół europejskich. Zostało również udowodnione, że europejskie pszczoły żyjące na węzie o średnicy komórek 4,9 mm były znacząco mniejsze niż pszczoły żyjące na normalnej węzie.

Ann Harman
Przetłumaczył: dr inż. Maciej Winiarski

Tytuł oryginału: Cell size – is it important? Wzięte z: The Beekeepers Quarterly 2015, Nr 119, s. 46-47.


Przypisy

  1. Od tłumacza: K. Olszewski, Wpływ plastrów o małych komórkach na biologię i użytkowość rodzin pszczelich, V Lubelska Konferencja Pszczelarska. Aktualne problemy nowoczesnego pszczelarstwa, Lubelski Ośrdoek Doradztwa Rolniczego w Końskowoli. Zespół Szkół Rolniczych Centrum Kształcenia Praktycznego. Pszczela Wola 24-26 stycznia 2014 r.
  2. Pszczoła miodna (Apis mellifera ssp.) w USA często jest nazywana europejską pszczołą i tłumacz w tekście powtarza tę nazwę.
  3. Message D., Goncalves L.S. (1995) Effect of the size of worker brood cells of Africanized honey bees on infestation and reproduction of ectoparasitic mite Varroa jacobsoni Oud. Apidologie 26, 381-386.
  4. Piccirillo G.A., DeJong D. (2003) The influence of brood comb cell size on the reproductive behavior of the ectoparasitic mite Varroa destructopr in Africanized honey bee colonies, Genet. Mol. 2, 36-42.
  5. Berry J.A., Owens W.B. Delaplane, K.S. (2010) Small-cell comb foundation does not impede Varroa mite population growth in honey bee colonies, Apidologie 41, 40-44.

Artykuł "Rozmiar komórki pszczelej – czy to jest ważne?" ukazał się w czasopiśmie "Pasieka" nr 1/2016, str. 46.


Czasopismo dla pszczelarzy z pasją - Pasieka
Zamów czasopismo
"Pasieka" do domu

Ocena użytkowników: 1 / 5

Gwiazdka aktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 

Co w trawie piszczy...

Kalendarz biodynamiczny 2018
Kalendarz biodynamiczny 2018

Kalendarz biodynamiczny 2018 Dzięki uprzejmości Koła Pszczelarzy we Wronkach, RZP Wlkp. Płn w Chodzieży prezentujemy Państwu pszczelarski kalendarz biodynamiczny, który zawiera wskazówki kied [ ... ]

Czytaj więcej »
Po co komu etykiety, ulotki i opakowania zbiorcze?
Po co komu etykiety, ulotki i opakowania zbiorcze?

Po co komu etykiety, ulotki i opakowania zbiorcze?

Po co kolorowa nalepka i pudełko, po co ulotka lub broszura? Jak cię widzą, tak cię piszą i tak chętniej kupują. Ten sam miód, a [ ... ]

Czytaj więcej »
Nabór na Kwalifikacyjne Kursy Zawodowe dla Dorosłych
Nabór na Kwalifikacyjne Kursy Zawodowe dla Dorosłych

Zespół Szkół im. Leokadii Bergerowej w Płocku ogłasza nabór na Kwalifikacyjne Kursy Zawodowe dla Dorosłych dające uprawnienia do prowadzenia gospodarstwa rolniczego i pszczelarskiego 1. RL [ ... ]

Czytaj więcej »
Inne artykuły »