NEWS:

O tym piszemy:

Dodatkowe wsparcie dla pszczelarzy

Dodatkowe wsparcie dla pszczelarzy

Dodatkowe wsparcie dla pszczelarzy Pszczelarstwo w naszym kraju staje się coraz popularniejsze. Nadal jednak większość pszczół…

Dodatkowe wsparcie dla pszczelarzy
Pasieka 1/2019

Dodatkowe wsparcie dla pszczelarzy

poniedziałek, 10 grudzień 2018

Dodatkowe wsparcie dla pszczelarzy Pszczelarstwo w naszym kraju staje się coraz popularniejsze. Nadal jednak większość pszczół…

 Piramida miodu
Pasieka 1/2019

Piramida miodu

poniedziałek, 10 grudzień 2018

Piramida miodu Za nami sezon miodobrania 2018. W większości pasiek był udany, w niektórych rekordowy. To…

Nowoczesna gospodarka Palmera
Pasieka 1/2019

Nowoczesna gospodarka Palmera

poniedziałek, 10 grudzień 2018

Nowoczesna gospodarka Palmera Nie da się ukryć, iż zainteresowanie pszczelarstwem znacząco wzrosło w ostatnich kilku…

Pszczelarskie kompendium wiedzy o zgnilcu amerykańskim, cz. 1
Pasieka 1/2019

Pszczelarskie kompendium wiedzy o zgnilcu…

poniedziałek, 10 grudzień 2018

Pszczelarskie kompendium wiedzy o zgnilcu amerykańskim, cz. 1 Zgnilec amerykański, zwany też zgnilcem złośliwym (ang. American foulbrood…

Niebezpieczne zmiany w biologii Varroa destructor
Pasieka 1/2019

Niebezpieczne zmiany w biologii Varroa destructor

poniedziałek, 10 grudzień 2018

Niebezpieczne zmiany w biologii Varroa destructor Jak donosi portal ResisantBees.com, na Uniwersytecie Sewilskim wyjaśniono, dlaczego różne rodzaje…

Pomiar stężenia HMF w miodach z polskich pasiek
Pasieka 1/2019

Pomiar stężenia HMF w miodach…

poniedziałek, 10 grudzień 2018

Pomiar stężenia HMF w miodach z polskich pasiek Hydroksymetylofurfural (HMF, 5-hydroksymetylo-2-furfural) to organiczny związek chemiczny naturalnie…

Czy pszczoła przetrwa ocieplenie klimatu?
Pasieka 1/2019

Czy pszczoła przetrwa ocieplenie klimatu?

poniedziałek, 10 grudzień 2018

Czy pszczoła przetrwa ocieplenie klimatu? Większość osób urodzonych przed 1990 r. pamięta, że jeszcze przed 20–30…

Drzewa owocowe źródłem pokarmu dla pszczoły miodnej
Pasieka 1/2019

Drzewa owocowe źródłem pokarmu dla…

poniedziałek, 10 grudzień 2018

Drzewa owocowe źródłem pokarmu dla pszczoły miodnej Mimo że kalendarzowa jesień – jakże złota w tym…

Ogrody miododajne
Pasieka 1/2019

Ogrody miododajne

poniedziałek, 10 grudzień 2018

Ogrody miododajne Gdy nadchodzą piękne, słoneczne dni, miło jest usiąść pod drzewem na skraju lasu, obserwować…

Wieści ze świata
Pasieka 1/2019

Wieści ze świata

poniedziałek, 10 grudzień 2018

Panhandle, Stany Zjednoczone Pszczelarze w centralnym Panhandle w Stanach Zjednoczonych pracują nad usuwaniem skutków, jakie wywołał…

Opinie obiegowe i naukowe dotyczące miodu i innych produktów pszczelich, cz. 3
Pasieka 1/2019

Opinie obiegowe i naukowe dotyczące…

poniedziałek, 10 grudzień 2018

Opinie obiegowe i naukowe dotyczące miodu i innych produktów pszczelich, cz. 3 W trzeciej części artykułu…

„Sad i Pasieka” z Miechowa, cz. 2
Pasieka 1/2019

„Sad i Pasieka” z Miechowa…

piątek, 07 grudzień 2018

„Sad i Pasieka” z Miechowa, cz. 2 Na początku swojego istnienia, czasopismo „Sad i Pasieka” deklarowało wypełnianie…

W "Pasiece" nr 1/2019 polecamy:

okładka czasopisma Pasieka

O choroba!

Jest kilka tematów, o których nie lubimy informować. Jednym z nich są choroby pszczół. Jak na złość w ostatnich miesiącach artykuły o tej tematyce zalewają redakcję „Pasieki”. Autorzy najczęściej pisują o warrozie – jest to temat maglowany w tysiącach laboratoriów na świecie, więc nie ma się co dziwić, że każdy miesiąc dostarcza nam nowych informacji. Artykuły dotyczą nie tylko samych sposobów walki z Varroa destructor, lecz także zmian dotyczących biologii pasożyta. I właśnie o tym pisze inż. Piotr Nowotnik w artykule „Niebezpieczne zmiany w biologii Varroa destructor”, który trzeba koniecznie przeczytać.

Poza tym dr Anna Gajda przygotowała tekst o zgnilcach nękających nasze pasieki. Również z tym artykułem należy się zapoznać, zwłaszcza że objawy tych chorób nie są tak oczywiste, jak się powszechnie przedstawia. Autorka krok po kroku informuje też, jak przebiega uzyskanie pomocy u odpowiednich służb w przypadku porażenia pasieki.

A skoro o pomocy mowa, to na marginesie dodam, że jeśli jesteś rolnikiem (lub znasz rolnika) na pewno zainteresuje Cię kolejny sposób pozyskania dopłat do upraw roślin miododajnych.

Owocnej lektury!

W numerze 93:

Wiadomości z kraju

Jak nasze pszczoły powitały Nowy Rok?

Jak nasze pszczoły powitały Nowy Rok?

Jak nasze pszczoły powitały Nowy Rok? W miastach coraz częściej – również w Polsce – mieszkają pszczoły. Jest to dla nich przyjazne środowisko, zapewniające dużą bioróżnorodność i nieco wyższe temperatury, niż poza miastem. Okazuje się jednak, że w ostatni dzień roku pszczoły w miejskich pasiekach przeżywają…

więcej

Kalendarz biodynamiczny 2019

styczeń 04, 2019

WYNIKI KONKURSU FOTO 2018

grudzień 20, 2018

Apilandia – poczuj się…

grudzień 14, 2018

Wiadomości ze świata

Godka o binie,…

Godka o binie,…

Godka o binie, czyli Dni Otwarte po Śląsku! Gdzie pszczelarze kupują najlepszy sprzęt pszczelarski w Polsce (a może i na świecie)? Oczywiście w Kleczy Dolnej! Jak co dwa lata firma Łysoń organizuje dni otwarte, które w tym roku odbędą się 25 i 26 sierpnia. Tym razem…

więcej

Godka o binie, czyli…

czerwiec 11, 2018

Lipiec–sierpień

czerwiec 11, 2018

Jak karmimy pszczoły?

czerwiec 11, 2018

Ogłoszenia:

Pasieka - avatar Pasieka

Prenumerata czasopisma "Pasieka"

Prenumerata „Pasieki” Czasopismo „Pas ...

Pasieka - avatar Pasieka

Prenumerata zbiorcza

W roju siła! Oferta na prenumeratę zbiorową. Wszy ...

Administrator - avatar Administrator

Darmowy egzemplarz Pasieki

Darmowy egzemplarz Pasieki Szanowni Państwo! Pragnąc p ...

Administrator - avatar Administrator

Darmowa prenumerata dla Koła

Darmowa prenumerata dla Koła Zapoznaj się z Regulaminem ...

Administrator - avatar Administrator

Darmowa prenumerata dla Koła - Regulamin usługi

POSTANOWIENIA OGÓLNE Niniejszy Regulamin określa zasa ...

Administrator - avatar Administrator

e-Prenumerata - pełny dostęp do artykułów "Pasieki"

Korzystaj z e-Prenumeraty na www.pasieka24.pl i w aplikacji ...

Administrator - avatar Administrator

e-Prenumerata - Regulamin

Regulamin korzystania z "e-Prenumeraty" dawniej "Pełne ...

Pasieka - avatar Pasieka

Konkurs: Prenumeratorze! Wyślij zdjęcie i wygraj bon na 5000 zł

Konkurs "Prenumeratorze! Wyślij zdjęcie i wygraj bon n ...

Administrator - avatar Administrator

Konkurs "Zaprenumeruj Pasiekę i wygraj 5000 zł" - Regulamin

„Prenumeratorze! Wyślij zdjęcie i wygraj bon na 5000 ...

Kalendarz pszczelarza z pasją 2019 - K200

Porady pszczelarskie

Pasieka - avatar Pasieka

Proporcje cukru do wody oraz objętość uzyskanego syropu

Proporcje cukru do wody oraz objętość uzyskanego syropu ...

Administrator - avatar Administrator

Rośliny miododajne

Rośliny miododajne Aby uniknąć rozczarowań i uzyskać j ...

Trzybiński Sławomir  - avatar Trzybiński Sławomir

Po co komu etykiety, ulotki i opakowania zbiorcze?

Po co komu etykiety, ulotki i opakowania zbiorcze? ...

Jak zostać pszczelarzem?

Jak zostać pszczelarzem?

Piątek Michał - avatar Piątek Michał

Jakie są koszty założenia pasieki i kiedy się zwrócą?

Jakie są koszty założenia pasieki i kiedy się zwrócą? To dwa pytania, które nierozerwalnie się ze sobą wiążą. Kwestia rentowności...

Czytaj więcej
Poprzedni Następny

Pszczelarstwo w mieście

Facebook

O tym pisaliśmy

Pokonaj warrozę (K2)

2. Biologia pasożyta

Aby pokonać wroga trzeba najpierw go poznać

Varroa destructor (Anderson & Trueman 2000) to roztocz oznaczający się stosunkowo dużymi wymiarami ciała.

[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Samica Varroa posiada 4 pary odnóży zakończonych przylgami.
Samica Varroa posiada 4 pary odnóży zakończonych przylgami.

Początkowo młode samice są białe i wraz z wiekiem szybko ciemnieją. Bardzo dobrze wykształcony układ oddechowy umożliwia życie zarówno w komórkach pod zasklepami jak i na samych pszczołach.

[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Pasożyt potrafi rozpoznawać bardzo wiele związków chemicznych, szczególnie tych wytwarzanych przez pszczoły (np. zawartych w mleczku pszczelim). Zaburzanie odbierania tych wrażeń węchowych jest czasami wykorzystywane w praktyce pszczelarskiej (np. stosowanie olejku majerankowego do dezorientacji samic roztocza).

Narządy gębowe samic Varroa destructor są typu ssąco-kłującego, zaopatrzone w dwa silne pazury (chelicerae) z dwoma ząbkami przystosowane do przytrzymywania i przekłuwania oskórka pszczół dorosłych i czerwiu oraz pobierania hemolimfy, która stanowi praktycznie wyłączny pokarm tego pasożyta.

Wygryzająca się pszczoła
Wygryzająca się pszczoła
Wygryzająca się pszczoła
Wygryzająca się pszczoła.

[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Samiec Varroa destructor oznacza się szaro-białym zabarwieniem i kulistym kształtem ciała (o średnicy około 1 mm). Pierwsza para odnóży samca posiadają urządzenia służące do przenoszenia nasienia do dróg rodnych samicy. Osobniki męskie spotyka się tylko na zasklepionym czerwiu lub krótko po wygryzieniu pszczoły.

Nie potrafi on odżywiać się hemolimfą pszczół, stąd na dorosłych pszczołach spotyka się wyłącznie samice roztocza.

Samice V. destructor całe swoje życie spędzają głównie w gnieździe pszczelim (z wyjątkiem rójek) i mimo braku oczu doskonale wyczuwają światło i starają się go unikać. Posiadają zdolność wyczuwania drgań wywoływanych przez poruszające się pszczoły, oraz przy pomocy węchu określać, w jakim wieku jest pszczoła i jaką funkcję pełni w rodzinie (czy jest np. karmicielką czy zbieraczką). Zaobserwowano, że młode (świeżo wygryzione) pszczoły są atakowane dużo rzadziej niż pszczoły starsze lub w średnim wieku.

Najbardziej zagrożone są pszczoły ...

[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Pasożyty reagują też bardzo silnie na zapach kokonów przepoczwarczającej się pszczoły, stąd plastry ciemniejsze są częściej przez nie wybierane. Ten model zachowania samic Varroa pozwala zapewnić im największy sukces reprodukcyjny i dochować się jak najwięcej potomstwa.

Samice Varroa destructor potrafią także z dokładnością do 1 stopnia określić temperaturę panującą w gnieździe pszczelim, ponieważ najlepiej czują się w temp. 26-33°C. Dlatego obserwuje się częstsze ich występowanie w dolnych partiach zasklepionych komórek zaczerwionych plastrów, gdzie temperatura jest nieco niższa aniżeli w centrum gniazda.

Na szybkość rozwoju inwazji Varroa destructor ma też wpływ ...

[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Dojrzałe samice Varroa destructor pasożytują na czerwiu zasklepionym i pszczołach dorosłych. Co kilka godzin nakłuwają ciało żywiciela, w celu pobrania porcji hemolimfy. W razie konieczności Varroa destructor jest bardzo wytrzymały na brak pożywienia, bez którego może się obywać nawet 9 dni. Na plastrach z zamarłym czerwiem roztocza przeżywać mogą do 30 dni.

Ryc. 1. Reprodukcja V. destructor na czerwiu pszczelim i trutowym.

Varroa destructor charakteryzuje się dwoma cyklami życiowymi:

[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Tylko w przypadku bardzo silnej inwazji warrozą może dochodzić do atakowania komórek matecznych, w których jednak pasożyt nie może dokończyć rozwoju. Wygryzające się matki z takich komórek są z reguły bezwartościowe. Niski stopień porażenia czerwiu matecznego wynika głownie z odstraszającego wpływu na pasożyta mleczka pszczelego, którym jest karmiony oraz niskiej jego atrakcyjności związanej z wydzielanymi feromonami.

W rzeczywistości liczba potomstwa pasożyta Varroa destructor jest niższa. Część samic opuszcza komórkę nieunasieniona, część nie uzyskała potomstwa wcale lub tylko same samce. Dojrzałe samice przechodzą zazwyczaj jeden cykl rozrodczy, ale część z nich kilka razy (nawet 7 razy). Wykazano, że ok. 78% samic składa jaja tylko raz w życiu, 18% - dwa razy, 4% - kilka razy (zazwyczaj 3 razy).

Szybkość namnażania się pasożyta w rodzinach pszczelich jest uzależniona od wielu czynników: ...

[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Do ograniczenia przyrostu liczebności pasożyta przyczynia się również sam czerw pszczeli i trutowy. Podrażnione przez żerowanie Varroa destructor larwy pod zasklepami intensywnie się poruszają i przez to uszkadzają jaja lub larwy pasożyta (nimfy), które wkrótce zamierają. Jeżeli w rodzinie pszczelej występuje dłuższy okres bezczerwiowy (4-5 tygodni) to naturalna śmiertelność roztoczy wzrasta wtedy dwa do trzech razy.

Samice V. destructor w czasie swojego cyklu rozrodczego dużo chętniej wchodzą do komórek z czerwiem trutowym aniżeli z czerwiem pszczelim (nawet 8-10 razy chętniej).

[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Pakiet pszczół wraz z matką.
Pakiet pszczół wraz z matką.

W okresie zimowli pasożyt nie namnaża się w rodzinie pszczelej z powodu braku czerwiu. Samice umiejscawiają się wtedy pod drugim sternitem odwłoka pszczoły. W tym miejscu pancerz pszczoły jest bardzo cienki i pasożyt nie ma problemu z jego nakłuciem oraz pobraniem pokarmu. Z tego miejsca na odwłoku pszczoły nie mogą go łatwo usunąć.

W trakcie zimy metabolizm u Varroa ulega obniżeniu i pobiera ona pokarm znacznie rzadziej niż w lecie. Wiosną, gdy w rodzinach pojawi się czerw, samice roztocza wchodzą do komórek z larwami, intensywnie pobierają hemolimfę czerwiu i nabierają sił do rozrodu. Tylko dobrze odżywione osobniki mogą składać jaja i dochować się potomstwa.

Czas życia Varroa destructor zmienia się wraz z porą roku. Podobnie jak w przypadku pszczół robotnic pokolenia letnie pasożyta żyją krótko – od 2 do 3 miesięcy, natomiast długość życia pokolenia zimowego to 6-8 miesięcy. Naturalna śmiertelność pasożyta najwyższa jest w sierpniu-wrześniu oraz lutym-marcu.

Samice Varroa są także dość wytrzymałe na warunki środowiska, bez dostępu do pokarmu mogą przeżywać nawet kilkanaście dni, a na plastrach z czerwiem wyjętych z rodziny pszczelej nawet 30-40 dni. Nie lubią światła słonecznego i wysokich temperatur. Przy wzroście temperatury powyżej 40°C szybko wzrasta ich śmiertelność. Poza ulem przeżywalność pasożyta nie jest duża, ale na roślinach miododajnych może wynosić 1-3 dni, a na pustych plastrach bez czerwiu ok. 6-7 dni. W temperaturze około 48°C następuje szybkie odpadanie od ciała pszczół, co wykorzystuje się przy tzw. termicznej metodzie zwalczania warrozy.

Rozprzestrzenianie się pasożyta Varroa destructor z jednej pasieki do drugiej, z ula do ula następuje za pośrednictwem pszczół błądzących i rabujących, przez zalatywanie trutni do innych rodzin, kontaktów matek i trutni w czasie lotów godowych, a na dalsze odległości za pośrednictwem rójek. Często zapomina się, że znaczne ilości roztoczy przenosi się między rodzinami w czasie wiosennego wyrównywania siły rodzin lub zasilania słabszych plastrami przenoszonymi z silniejszych.

[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów


Paweł Chorbiński: Pokonaj warrozę. Wyd. II



Prenumerata

Korzystaj z e-Prenumeraty na www.pasieka24.pl i w aplikacji mobilnej.Ciesz się pełnym dostępem do wszystkich książek i czasopism Wydawnictwa "Pasieka" Sprawdź jak szeroką bazę wiedzy pszczelarskiej...

Prenumerata „Pasieki” Czasopismo „Pasieka” to pismo dla pszczelarzy z pasją. Wydawane jako dwumiesięcznik w ciągu roku ukazuje się 6 numerów. Prenumerata roczna obejmuje 6 kolejnych...

Ostatnio dodane

Jak nasze pszczoły powitały Nowy Rok? W miastach coraz częściej...

Pasieka - avatar Pasieka 18-01-2019 Wiadomości z Polski

Kalendarz biodynamiczny 2019 Dzięki uprzejmości Koła Pszczelarzy we Wronkach, RZP...

Pasieka - avatar Pasieka 04-01-2019 Wiadomości z Polski

Pasieka - avatar Pasieka 21-12-2018 STRONA STARTOWA

WYNIKI KONKURSU FOTOGRAFICZNEGO 2018 DLA PRENUMERATORÓW PASIEKI Z przyjemnością ogłaszamy wyniki...

Pasieka - avatar Pasieka 20-12-2018 Wiadomości z Polski

Literatura Al Aattal, Y., Rosenkranz, P., Zebitz, C.P.W., 2006. Reproduction...

Chorbiński Paweł - avatar Chorbiński Paweł 19-12-2018 Pokonaj warrozę. Wydanie III

8. Metody biotechniczne w zwalczaniu warrozy Ramka pracy Metody biotechniczne, czasami...

Chorbiński Paweł - avatar Chorbiński Paweł 19-12-2018 Pokonaj warrozę. Wydanie III

7. Dlaczego warroza ­potrafi zniszczyć rodzinę pszczelą mimo jej...

Chorbiński Paweł - avatar Chorbiński Paweł 19-12-2018 Pokonaj warrozę. Wydanie III

6. Leki stosowane w naszym kraju Apiwarol Apiwarol jest preparatem najdłużej...

Chorbiński Paweł - avatar Chorbiński Paweł 19-12-2018 Pokonaj warrozę. Wydanie III

5. Zwalczanie inwazji Varroa destructor Dotychczas zwyczajową praktyką zwalczania inwazji...

Chorbiński Paweł - avatar Chorbiński Paweł 19-12-2018 Pokonaj warrozę. Wydanie III