Pszczoły i linie wysokiego napięcia

Rozwój cywilizacji niesie za sobą rozwój nowych technologii. Wymusza to dokonywanie ciągłych zmian w środowisku naturalnym. Pojawiają się kolejne nadajniki radiowe oraz nadajniki telefonii komórkowej a wzmożone zapotrzebowanie na energię elektryczną generuje konieczność budowy linii ją transmitujących. Ceną postępu technologicznego jest powstawanie kolejnych, nowych źródeł generujących promieniowanie elektromagnetyczne, które wpływa na organizmy żywe.

linie wysokiego napięcia nad polem rzepaku

Wpływ ten jest uważany za nieszkodliwy dopóki jego skutki mieszczą się w granicach wyznaczonych przez zdolności adaptacyjne i regeneracyjne organizmów. Po przekroczeniu tych granic efekty oddziaływania zaczynają być szkodliwe.

W Polsce energetyczne linie przesyłowe wytwarzające pole elektromagnetyczne o częstotliwości 50 Hz mają obecnie długość ponad 12,5 tysiąca kilometrów.

Pojęcie „magnetosmogu” coraz częściej pojawia się w mediach a ludzie żyjący w jego warunkach zadają sobie pytanie: „jaki wpływ ma takie zanieczyszczenie na mój organizm?”. Nad odpowiedzią na to pytanie wciąż pracują rzesze naukowców.

Wielu badaczy próbuje też znaleźć odpowiedź na pytanie: jaki wpływ ma działanie promieniowania elektromagnetycznego na organizmy pszczół? W badaniach naukowych porównywano zachowania pszczół dziko żyjących w okolicach linii przesyłowych z tymi, które funkcjonowały w pewnej odległości od wszelkich źródeł promieniowania elektromagnetycznego.

[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Ciekawe wnioski wysunięto z badań, w czasie których porównano reakcje pszczół na działanie promieniowania elektromagnetycznego, przy czym część rodzin doświadczalnych była chroniona ekranami pochłaniającymi jego elektryczną składową.

Rodziny chronione ekranami nie wykazywały zachowań odbiegających od normy, w przeciwieństwie do eksponowanych na działanie promieniowania elektrycznego, i w związku z tym założono, że właśnie obecność pola elektrycznego (a nie magnetycznego) wpływa negatywnie na kondycję rodzin pszczelich. Jednak badania innych naukowców zwracają uwagę na negatywny wpływ również magnetycznej składowej.

W doświadczeniach, w których dano pszczołom możliwość wyboru pomiędzy lotem do naczynia z wodą i syropem cukrowym zastosowane 60-Hz pole magnetyczne powyżej 4300 mG (mG, miligaus = jedna tysięczna gausa) miało istotny wpływ na zaburzenie wyboru lokalizacji potencjalnego pożytku.

Tak więc magnetyczna składowa promieniowania emitowanego przez linie elektryczne może wpływać na percepcję pola magnetycznego Ziemi przez pszczoły i tym samym zaburzać ich zachowania, szczególnie dotyczące wyszukiwania źródła pożytku. Pszczoły zbieraczki, przy opisie lokalizacji pożytku w czasie swojego tańca, przekazują informacje o odległości i kierunku lotu.

[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Poważne zagrożenie dla pszczół, z którego większość osób nie zdaje sobie sprawy, stanowią także czynniki pośrednio związane z istnieniem linii wysokiego napięcia. Jednym z nich jest stosowanie defoliantów – środków, które ograniczają wzrost roślinności w miejscu, w którym przebiega linia elektryczna.

Wpływają one na zaburzenie funkcjonowania chlorofilu, w skutek czego liście szybciej się starzeją, więdną i opadają. Są to związki chemiczne, które bez wątpienia nie są obojętne dla pszczół. Najczęściej stosuje się w tym celu chlorowcowe pochodne fenolu, cyjamid wapniowy, cyjanian potasowy czy rodanek amonowy.

W niektórych krajach, aby zmniejszyć nakład pracy stosuje się samolotowe opryski defoliantami terenów linii elektrycznych. Przy takiej metodzie aplikacji środka, rodziny ulokowane w niewielkiej odległości są narażone na jego oddziaływanie.

[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Katarzyna Janiszewska
Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu


Więcej informacji w oryginalnych artykułach:

  • Greenberg B., Bindokas V.P., Gauger J.R. 1981. Biological effects of a 765-kV transmission line: exposures and thresholds in honeybee colonies. Bioelectromagnetics 2: 315-328.
  • Greenberg B., Bindokas V.P., Frazier M.J., Gauger J.R. 1981. Response of honey bees, Apis mellifera L., to high-voltage transmission lines. Environmental Entomology 10: 600-610.
  • Bindokas V.P., Gauger J.R., Greenberg B., 1988. Mechanism of biological effects observed in honey bees (Apis mellifera, L.) hived under extra-high-voltage transmission lines: implications derived from bee exposure to simulated intense electric fields and shocks. Bioelectromagnetics 9: 285-301.
  • Bindokas V.P., Gauger J.R., Greenberg B., 1989. Laboratory investigations of the electrical characteristics of honey bees and their exposure to intense electric fields. Bioelectromagnetics 10: 1-12.
  • Russell K.N., Ikerd H., Droege S.. 2005. The potential conservation value of unmowed powerline strips for native bees. Biological Conservation 124: 133–148
  • Lipiński Z., 2006. How far should bees be located from the high voltage power lines? Journal of Apicultural Research 45: 240–242

Artykuł "Pszczoły i linie wysokiego napięcia" ukazał się w czasopiśmie "Pasieka" nr 5/2013, str. 52.


Czasopismo dla pszczelarzy z pasją - Pasieka
Zamów czasopismo
"Pasieka" do domu


Co w trawie piszczy...

Międzynarodowa Wystawa Pszczelarska Pszczoła Hanácka

Międzynarodowa Wystawa Pszczelarska Pszczoła Hanácka W dniach 19-20 października 2018 zapraszamy na Międzynarodową Wystawę Pszczelarską związaną z konferencją innowatorów i wynalazców  [ ... ]

Czytaj więcej »
ULmonitor
ULmonitor

ULmonitor www.ulmonitor.pl Pszczelarstwo często kojarzy się przede wszystkim z tradycją. Tradycyjne rzemiosło, tradycyjna czyli naturalna i zdrowa żywność, pszczoły i ich miód towarzysz [ ... ]

Czytaj więcej »
Proporcje cukru do wody oraz objętość uzyskanego syropu
Proporcje cukru do wody oraz objętość uzyskanego syropu

Proporcje cukru do wody oraz objętość uzyskanego syropu
fot. Roman Dudzik Syrop o proporcji 1:1 (1 kg cukru na 1 litr wody)
1 litr syropu zawiera 625 g cukru

Cukier w kilogramach  [ ... ]



Czytaj więcej »
Inne artykuły »

Najczęściej czytane w ostatnich numerach:

Targi sadownicze z panelem pszczelarskim w Kielcach
Targi sadownicze z panelem pszczelarskim w Kielcach

Targi sadownicze z panelem pszczelarskim w Kielcach Michał Piątek Jeszcze do niedawna na łamach prasy pszczelarskiej, a także w opiniach pszczelarzy na spotkaniach i szkoleniach branżowych można było napotkać w większości niepokojące głosy dotyczące współpracy sadowniczo-pszczelarsk [ ... ]

Pasieka 1/2016
Prawne uwarunkowania prowadzenia gospodarki pasiecznej
Witkowski ZiemowitPrawne uwarunkowania prowadzenia gospodarki pasiecznej

Prawne uwarunkowania prowadzenia gospodarki pasiecznej Czy w Polsce potrzebna jest ustawa regulująca pszczelarstwo? Na szeroko rozumiane prowadzenie gospodarki pasiecznej składają się zagadnienia z kilku dziedzin. Gospodarka pasieczna obejmuje swoim zakresem zapylanie roślin, chów i hodowlę [ ... ]

Pasieka 6/2016
Łuseczki woskowe. Powstawanie, charakterystyka, obserwacje dotyczące budowy ...
Kania ArturŁuseczki woskowe. Powstawanie, charakterystyka, obserwacje dotyczące budowy plastrów, cz. 2.

Łuseczki woskowe - powstawanie, charakterystyka, obserwacje dotyczące budowy plastrów, cz. 2. W poprzedniej części artykułu omówiono powstawanie i budowę łuseczek woskowych oraz czynniki, od których zależy jakość i kolor wosku. Autor zwrócił uwagę, m.in. na to, że tylko pszczoły s [ ... ]

Pasieka 6/2015