Seradela pastewna
łatwy w uprawie pożytek na sierpień

Najważniejszym miesiącem ze względu na przygotowanie rodzin pszczelich do zimowli jest sierpień. Jest to miesiąc rozpoczynający nowy sezon pszczelarski. Aby uzyskać pożytek dla pszczół z seradeli w tym okresie, należy dokonać wsiewki w żyto lub pszenżyto przed kłoszeniem w I dekadzie maja.

Pasieka nr 77 (seradela-pastewna_fot_2_maciej_howis.jpg)
Pszczoła pracująca na seradeli.
fot.© Maciej Howis

Zbiór rośliny głównej w III dekadzie lipca powoduje, iż seradela zakwita po około 3 tygodniach w II dekadzie sierpnia, z której pszczoły zdążą skorzystać przygotowując się do zimy.

Seradela pastewna (łac. Ornithopus sativus Brot.) jest rośliną jednoroczną z rodziny bobowatych (Fabaceae). Do Polski trafiła z Niemiec, jednak pochodzi z rejonu śródziemnomorskiego. Ojczyzną seradeli są tereny Półwyspu Pirenejskiego, głównie Portugalia, oraz północno-zachodnia Afryka (Maroko).

Rozpowszechnienie jej uprawy w Europie nastąpiło około 100 lat temu w celu poprawy nowo zagospodarowywanych słabych gleb piaszczystych po wyciętych borach sosnowych. W II połowie XX wieku była uprawiana głównie na paszę dla bydła lub na przyoranie jako nawóz zielony.

Obecnie nieco zapomniana może być również uprawiana na nawóz zielony i jako pożytek dla pszczół w sierpniu, kiedy wykonamy jej siew w roślinę ochronną w I dekadzie maja.

Charakterystyka rośliny

Seradela posiada słaby korzeń palowy z dużą ilością korzeni bocznych w warstwie ornej gleby. W korzystnych warunkach korzeń palowy może sięgać do 1 m głębokości, natomiast na glebach mało zasobnych w składniki pokarmowe słabo przewietrzonych jest ograniczony do 30-40 cm długości.

Liście seradeli są długie, delikatne, nieparzysto pierzaste, składające się z 5-15 par podłużnych, eliptycznych listków osadzonych na długiej osi i mniejszego na jej zakończeniu. Poszczególne rośliny w sprzyjających warunkach mogą wytworzyć po kilkanaście pędów, a w zwartym łanie wypuszczają zwykle 2-5 pędów.

[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Wymagania glebowe i siedliskowe

Seradela jest rośliną jednoroczną, która ze względu na małe wymagania glebowe nazywana jest „koniczyną piasków”. Nie nadają się do jej uprawy gleby zwięzłe, łatwo zaskorupiające się, podmokłe i wapienne. Źle znosi zbyt dużą ilość wapnia w glebie, zwłaszcza na glebach lekkich przy małej ilości opadów.

Potrzebuje podłoża o odczynie kwaśnym lub lekko kwaśnym (pH 5,4-5,5). Ma niewielkie wymagania cieplne i znosi przymrozki do -5°C. Chociaż uchodzi za gatunek gleb lekkich, ma dość duże wymagania wodne. Jako roślina klimatu oceanicznego dobrze rośnie w warunkach większej wilgotności powietrza, przy częstych i drobnych opadach.

Ma rzadką zdolność korzystania z mgły i rosy. Wpływ mgieł i rosy jest szczególnie widoczny, gdy seradelę uprawia się w czystym siewie – zmniejszają one w znacznym stopniu natężenie transpiracji. W siewie w roślinę ochronną pewną rolę odgrywa wilgotność powietrza utrzymująca się tuż przy ziemi wskutek zacienienia jej przez zboże.

Seradela nie ma dużych wymagań co do przedplonu, udaje się po wielu roślinach uprawnych na glebach lekkich. Najlepszym przedplonem są ziemniaki oraz żyto i pszenżyto ozime. Orientacyjne dawki nawozów fosforowych i potasowych dla upraw w czystym siewie na zielonkę wynoszą 40-60 kg/ha P2O5 i 80-100 kg/ha K2O.

Siew seradeli

Aktualnie seradelę uprawia się najczęściej jako wsiewkę w zboża ozime (żyto, pszenżyto), których zbiór następuje w III dekadzie lipca. Taka uprawa nie zajmuje miejsca na polu, a uzyskany plon przeznacza się na paszę w okresie jesiennym lub jako nawóz zielony, który może być przed przyoraniem pożytkiem dla pszczół w sierpniu

Pasieka nr 77 (seradela-pastewna_fot_1_maciej_howis.jpg)
Łan kwitnącej wsiewki seradeli w żyto w końcu sierpnia.
fot.© Maciej Howis

[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Wartość pszczelarska seradeli

Kwiaty seradeli wydzielają sporo nektaru, lecz jest ich niewiele na roślinie, a więc i wydajność miodowa z hektara jest niska i wynosi 15-30 kg/ha w zależności od gęstości łanu i wilgotności stanowiska. Przy dostatecznej ilości opadów po zbiorze rośliny ochronnej seradela rośnie szybko i kwitnie obficie.

Długość kwitnienia seradeli to około 8 tygodni. W rejonach o glebach lżejszych, gdzie uprawia się ją na dużych obszarach, może dać poważny wziątek uzupełniający zapasy zimowe w sierpniu. Natomiast w siewie czystym kwitnie od połowy czerwca do końca lipca.

[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Korzyści z uprawy seradeli

Każda metoda uprawy seradeli gwarantuje uzyskanie fazy kwitnięcia roślin, a jednocześnie wykorzystania jej jako pożytku pszczelego. Jednak w mojej opinii najkorzystniejszą metodą uprawy jest siew w roślinę ochronną, który daje jedyną szansę na uzyskanie poplonu ścierniskowego kwitnącego w sierpniu.

Zbiór rośliny głównej (żyta lub pszenżyta) w III dekadzie lipca powoduje, iż seradela zakwita po około 3 tygodniach, w II dekadzie sierpnia. Ta stara metoda uprawy seradeli na słabych glebach pozwala wzbogacić glebę w azot, który jest wiązany przez seradelę z powietrza dzięki symbiozie z bakteriami brodawkowymi.

To także szansa na wprowadzenie zmianowania i przerwanie często monokulturowej uprawy zbóż w naszym kraju oraz wysiewu kolejnego zboża już jesienią po przyoraniu seradeli na nawóz zielony. Jedynym kosztem uprawy seradeli jako wsiewki jest zakup nasion i ich wysiew.

Natomiast zyskiem tego modelu uprawy jest rezygnacja ze stosowania uprawek pożniwnych oraz stosowania chemicznych metod zwalczania chwastów po żniwach, co jest z korzyścią dla uprawiającego i środowiska naturalnego. W sytuacji uprawy kolejnego zboża ozimego pszczoły mogą przez co najmniej miesiąc korzystać z pożytku w okresie tak ważnym dla ich przygotowania do zimowli.

W rejonach, gdzie pożytek nawłociowy nie występuje obficie seradela może przyczynić się do prawidłowego zimowania pszczół, co korzystnie wpłynie na rozwój wiosenny i zbiory miodu w kolejnym sezonie pszczelarskim.

dr inż. Maciej Howis
ZSCKR im. Ks. dr. Jana Dzierżona
w Bogdańczowicach
Tel. 781-437-647


Artykuł "Seradela pastewna łatwy w uprawie pożytek na sierpień" ukazał się w "Pasiece" nr 3/2016, str. 24. Nie powiązano z nim innych publikacji.


Czasopismo dla pszczelarzy z pasją - Pasieka
Zamów czasopismo
"Pasieka" do domu

Ocena użytkowników: 0 / 5

Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 

Co w trawie piszczy...

Nabór na Kwalifikacyjne Kursy Zawodowe dla Dorosły...
Nabór na Kwalifikacyjne Kursy Zawodowe dla Dorosłych

Zespół Szkół im. Leokadii Bergerowej w Płocku ogłasza nabór na Kwalifikacyjne Kursy Zawodowe dla Dorosłych dające uprawnienia do prowadzenia gospodarstwa rolniczego i pszczelarskiego 1. RL [ ... ]

Czytaj więcej »
Pasieka poleca film „Łowcy miodu”
Pasieka poleca film „Łowcy miodu”

Pasieka poleca film „Łowcy miodu” „Łowcy miodu”
Scenariusz i reż. Krystian Matysek
Muzyka: Rafał Rozmus
Montaż: Jarosław Barzan
Produkcja: Dorota Roszkowska (Arkana)
W kinach od  [ ... ]

Czytaj więcej »
Konkurs foto
Konkurs foto

Konkurs foto Z obiektywem w pasiece 2016 Pasieka zaprasza fotografików amatorów i profesjonalistów do udziału w konkursie fotograficznym Kategorie tematyczne Pasieki towarowe ( [ ... ]

Czytaj więcej »
Inne artykuły »