Rolniczy handel detaliczny – nowa forma sprzedaży produktów rolnych

W grudniu 2016 zostało opublikowanych kilka ważnych aktów prawnych dotyczących sprzedaży produktów wytwarzanych przez rolników.

Ustawa i kilka rozporządzeń weszło w życie 1 stycznia 2017 r. dając rolnikom, w tym pszczelarzom, szansę na sprzedaż własnych produktów, w tym także przetworzonych w sposób inny niż przemysłowy, ale wytworzonych z udziałem minimum 50% produktów nieprzetworzonych wyprodukowanych przez rolnika w jego własnym gospodarstwie rolnym oraz w ilościach nieprzekraczających limitów określonych w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie maksymalnej ilości żywności zbywanej w ramach rolniczego handlu detalicznego oraz zakresu i sposobu jej dokumentowania oraz polegających na zbyciu klientowi finalnemu.

Pasieka nr 83 (_MG_2421 - Krzysztof Kozerski)
fot.© Krzysztof Kozerski

W zasadzie na wstępie można byłoby zakończyć ten artykuł, gdyby wprowadzana zmiana nie rodziła wielu nieporozumień i błędnych interpretacji, które wymagały wyjaśnienia w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Zebrałem zgłaszane głosy dotyczące nowej formy prowadzenia sprzedaży i poprosiłem MRiRW o wyjaśnienie poruszanych kwestii.

Chciałem, by niniejszy artykuł był profesjonalnie przygotowany. Zawsze można we własnym zakresie wysłać zapytanie do ministerstwa, gdyby wymagała tego sytuacja, w szczególności, jeśli dotyczy ona kwestii, które nie zostały wyjaśnione w tekście.

Zdaję sobie sprawę, że nie zadałem wszystkich pytań, które mogą pojawić się także przy samej rejestracji nowej formy prowadzenia sprzedaży. Na swoje zapytania na początku lutego otrzymałem odpowiedź. Wnioski płynące z niej oraz z nowych regulacji postaram się przytoczyć w tym artykule.

[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Czy rolniczy handel detaliczny (RHD) jest tylko dla rolników? W aktach prawa lub instytucjach można doszukać się co najmniej kilku różnych definicji rolnika. Pierwszą jest ta znajdująca się w Ustawie o kształtowaniu ustroju rolnego, w której część pszczelarzy nie byłaby uważana za rolników, ponieważ konieczne jest posiadanie gruntów o określonej wielkości areału, wykształcenia rolniczego i/lub stażu pracy w rolnictwie.

Natomiast dla urzędów gmin właściciel już tylko 1 ha gruntów rolnych jest rolnikiem (do celów podatku rolnego). Także na stronie Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego można doszukać się innej definicji, zdecydowanie szerszej niż ta z Ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego.

Pasieka nr 83 (_MG_3373 - Krzysztof Kozerski)
fot.© Krzysztof Kozerski

Można także spojrzeć na „rolnika” przez pryzmat prowadzenia działalności rolniczej, a przecież prowadzenie pasieki pszczelarskiej, posiadanie rodzin pszczelich była, jest i będzie działalnością rolniczą. Dlaczego jest to tak ważne?

Otóż wielu pszczelarzy obawiało się (nie posiadających lub nie dzierżawiących gruntów itd.), że nie będą mogli sprzedawać własnych produktów w ramach rolniczego handlu detalicznego. Z otrzymanej korespondencji z MRiRW oraz wniosku dotyczącego rejestracji rolniczego handlu detalicznego wynika, że każdy podmiot utrzymujący pszczoły może złożyć wniosek zgłaszający chęć prowadzenia sprzedaży w formie RHD.

Natomiast numer ewidencji producentów rolnych należy podać we wniosku o rejestrację rolniczego handlu detalicznego, gdy się taki posiada. Pszczelarze bowiem mogą takiego numeru nie posiadać. Nie ma także przeszkód prawnych, aby osoba mająca zarejestrowaną sprzedaż bezpośrednią nieprzetworzonych produktów pszczelich złożyła wniosek o rejestrację rolniczego handlu detalicznego.

Kolejną kwestią, którą należy wyjaśnić jest wprowadzenie limitów, które miały dotyczyć sprzedaży miodów i nie tylko. Pierwszą oraz zasadniczą kwestią jest fakt, że rolniczy handel detaliczny jest nowym pojęciem wprowadzonym Ustawą o zmianie niektórych ustaw w celu ułatwienia sprzedaży żywności przez rolników, w której określony jest szereg nowych regulacji odnoszący się do różnych ustaw, aby umożliwić sprzedaż przetworzonych i nieprzetworzonych produktów, w tym pszczelich.

Nie jest to więc sprzedaż bezpośrednia, bo tej nie dotyczą nowe regulacje i nie została ona zmieniona. A co za tym idzie limity sprzedaży produktów pszczelich dotyczą wyłącznie osób prowadzących rolniczy handel detaliczny, a nie odnoszą się do sprzedaży bezpośredniej.

Za wprowadzenie produktów w sposób niezgodny z rodzajem działalności określonej dla danego rolnika/pszczelarza z rodzajem określonym w rejestrze powiatowego lekarza weterynarii dla tegoż rolnika/pszczelarza podlega on sankcji karnej w postaci grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do roku, w tym także przekraczając limity dopuszczone prawem w rolniczym handlu detalicznym.

Limity zbywania produktów pszczelich (więc nie tylko miodu) w ramach rolniczego handlu detalicznego wynoszą w zależności od wielkości pasieki odpowiednio:

  • do 5 rodzin – 150 kg,
  • do 10 rodzin – 300 kg,
  • do 20 rodzin – 600 kg,
  • do 30 rodzin ­– 900 kg,
  • do 40 rodzin ­– 1200 kg,
  • do 50 rodzin – 1500 kg,
  • do 60 rodzin – 1800 kg,
  • do 70 rodzin – 2100 kg,
  • do 80 rodzin – 2400 kg.

W zależności od konkretnej liczby rodzin limit jest na poziomie wydajności 30 kg/ula lub wyższej (np. dla 11 rodzin limit wynosi 600 kg, a więc wydajność na jedną rodzinę jest ok. 54,5 kg). Oczywiście pod warunkiem, że tylko sprzedaje się w ramach rolniczego handlu detalicznego miód, gdyż sprzedając pozostałe produkty pszczele limit jest łączony.

[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Która inspekcja sprawuje nadzór nad działalnością polegającą na zbywaniu produktów w ramach rolniczego handlu detalicznego? Zasada jest prosta, tam gdzie produkt nieprzetworzony lub przetworzony jest wyłącznie pochodzenia roślinnego, nadzór i wpis do rejestru dokonuje Państwowa Inspekcja Sanitarna.

Pasieka nr 83 (_MG_3359 - Krzysztof Kozerski)
fot.© Krzysztof Kozerski

Natomiast przy produktach (nieprzetworzonych lub przetworzonych) a składających się w całości lub w części z produktów (lub surowców) pochodzenia zwierzęcego nadzór i wpis do rejestru rolniczego handlu detalicznego prowadzi właściwy Powiatowy Lekarz Weterynarii (Inspekcja Weterynaryjna).

W tym miejscu należy przypomnieć, szczególnie „młodym” adeptom pszczelarstwa, że miód w Polsce jest produktem pochodzenia zwierzęcego, a nie roślinnego, więc nadzór nad jego pozyskiwaniem (czy także przetwarzaniem na podstawie nowych przepisów) sprawuje Powiatowy Lekarz Weterynarii.

Jeśli pszczelarz posiada jakiś pomysł na wykorzystanie produktów pochodzenia roślinnego (posiada np. sad), to wystarczy, że doda do produktu miód i w ten sposób unika nadzoru kolejnej służby sanitarnej, ograniczając się wyłącznie do PLW.

[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Jedną ze zmian wprowadzoną przy okazji rolniczego handlu detalicznego jest także poszerzenie kompetencji Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (IJHARS), która dostała szerszą możliwość kontroli, w tym opisywanego rolniczego handlu detalicznego.

Więc już nie tylko inspekcja weterynaryjna czy sanitarna jest odpowiedzialna za jakość produktów oferowanych w ramach działalności rolniczej.

Podsumowując, rolniczy handel detaliczny jest nową formą prowadzenia sprzedaży produktów wytworzonych lub pozyskanych w ramach działalności rolniczej, w tym pszczelarskiej, zarówno nieprzetworzonych, jak i przetworzonych bez zatrudniania pracowników, więc we własnym zakresie, i adresowanych do osób fizycznych, którzy nabywają produkt w celu konsumpcji.

Jest więc to uproszczona forma, nie wymagająca od rolnika czy pszczelarza zakładania działalności gospodarczej w celu przetwarzania własnych produktów i oferowaniu go w handlu.

mgr Emil Mariusz Szymański
doktorant Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu
oraz Prezes Górnołużyckiego Stowarzyszenia Pszczelarzy w Zgorzelcu
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Bibliografia:

  • http://www.minrol.gov.pl/Ministerstwo/Biuro-Prasowe/Informacje-Prasowe/Rolniczy-handel-detaliczny-bedzie-mozliwy
  • Pismo z Departamentu Bezpieczeństwa Żywności i Weterynarii Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lutego 2017 r. (adresowane do autora – odpowiedź na pytania dotyczące wybranych kwestii związanych z rolniczym handlem detalicznym)
  • Rozporządzenie (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych ­(Załącznik II rozdział III)
  • Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 grudnia 2016 r. w sprawie sposobu ustalania weterynaryjnego numeru identyfikacyjnego
  • Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie maksymalnej ilości żywności zbywanej w ramach rolniczego handlu detalicznego oraz zakresu i sposobu jej dokumentowania
  • Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie rejestru zakładów produkujących produkty pochodzenia zwierzęcego lub wprowadzających na rynek te produkty oraz wykazów takich zakładów
  • Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 września 2015 r. w sprawie wymagań weterynaryjnych przy produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do sprzedaży bezpośredniej
  • Ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego
  • Ustawa z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego
  • Ustawa z dnia 16 listopada o zmianie niektórych ustaw w celu ułatwienia sprzedaży żywności przez rolników
  • Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne
  • Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych
  • Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia
  • Ustawa z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej

Artykuł "Rolniczy handel detaliczny – nowa forma sprzedaży produktów rolnych" ukazał się w "Pasiece" nr 3/2017. Nie powiązano z nim innych publikacji.


Czasopismo dla pszczelarzy z pasją - Pasieka
Zamów czasopismo
"Pasieka" do domu

Ocena użytkowników: 0 / 5

Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 

Co w trawie piszczy...

Pasieka poleca film „Łowcy miodu”
Pasieka poleca film „Łowcy miodu”

Pasieka poleca film „Łowcy miodu” „Łowcy miodu”
Scenariusz i reż. Krystian Matysek
Muzyka: Rafał Rozmus
Montaż: Jarosław Barzan
Produkcja: Dorota Roszkowska (Arkana)
W kinach od  [ ... ]

Czytaj więcej »
Konkurs foto
Konkurs foto

Konkurs foto Z obiektywem w pasiece 2016 Pasieka zaprasza fotografików amatorów i profesjonalistów do udziału w konkursie fotograficznym Kategorie tematyczne Pasieki towarowe ( [ ... ]

Czytaj więcej »
Kalendarz biodynamiczny 2017
Kalendarz biodynamiczny 2017

Kalendarz biodynamiczny 2017 Dzięki uprzejmości Koła Pszczelarzy we Wronkach, RZP Wlkp. Płn w Chodzieży prezentujemy Państwu pszczelarski kalendarz biodynamiczny, który zawiera wskazówki kied [ ... ]

Czytaj więcej »