Rośliny dwuletnie i jednoroczne atrakcyjne dla pszczół, cz. 2.

W poprzedniej części artykułu opisano: arcydzięgiel litwor, urzet barwierski, dziewanna, naparstnica purpurowa, bazylia pospolita, pszczelnik mołdawski, aksamitka rozpierzchła oraz portulaka wielkokwiatowa. W nieniejszej części artykułu przedstawiono kolejne gatunki jednoroczne oraz dwuletnie atrakcyjne z pszczelarskiego punktu widzenia.

Cynia wytworna = jakobinka, cynka (Zinnia elegans L.)

Jest jednoroczną rośliną uprawianą w celach ozdobnych już przez Azteków, a w Europie od XVIII w. Jej widlasto rozgałęziona łodyga jest sztywna i szorstka, dorasta do 30-100 cm wysokości. Jajowate lub sercowate liście nie posiadają ogonka liściowego i wyrastają po 2 naprzeciw siebie.

Pasieka nr 73 (5/2015)

Kwitnienie cynii trwa od końca VI, nawet do pierwszych dni X. Kwiaty zebrane są w koszyczkowate kwiatostany średnicy 5-12 cm wyrastające pojedynczo na długich szypułkach. Zewnętrzne kwiaty języczkowate są sztywne, aksamitnie owłosione, o purpurowej barwie (u odmian uprawnych także białe, żółte, różowe, pomarańczowe, czerwone), natomiast środkowe kwiaty rurkowate cechują się żółtą barwą.

Roślina nadaje się świetnie na kwiat cięty, gdyż zachowuje świeżość w wazonie nawet przez 2 tygodnie.

[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

W zależności od odmiany, rośliny sadzi się w rozstawie 25-40 × 15-25 cm. Kwitnące egzemplarze uzyskuje się po około 12 tygodniach od siewu.

Dzwonek ogrodowy (Campanula medium L.)

Jest szorstko owłosioną rośliną dwuletnią uprawianą w celach dekoracyjnych już od XVI w. W pierwszym roku wegetacji wytwarza rozetę liści, w drugim zaś wydaje sztywny, ulistniony pęd kwiatostanowy dorastający do 60-100 cm wysokości.

Pasieka nr 73 (5/2015)

W VI-VIII rośliny wytwarzają duże (6-7 cm długości), dzwonkowate kwiaty o barwie białej, różowej, niebieskiej lub fioletowej zebrane w szczytowe, okazałe grona. Do wyglądu kwiatów nawiązuje łacińska nazwa rodzajowa rośliny wywodząca się od słowa campána = dzwon. Kwitnienie trwa około 3 tygodni.

Pszczoły miodne chętnie odwiedzają kwiaty dzwonka zbierając nektar i pyłek w postaci żółtych obnóży. Oblot trwa przez cały dzień. Kwiaty nektarują bardzo obficie wydzielając 15-25 mg cukrów w nektarze/kwiat. Szacowana wydajność miodowa rośliny wynosi 250-400 kg/ha.

Dzwonek ogrodowy preferuje stanowiska słoneczne i osłonięte oraz średnio wilgotne, piaszczysto-gliniaste gleby o odczynie obojętnym. Roślinę rozmnaża się z nasion wysiewanych w V-VI pod osłonami lub na rozsadniku. Wschody pojawiają się po 14-20 dniach.

Siewki z 3-5 liśćmi należy pikować w rozstawie 4 × 5 cm, a w VIII-IX wysadzać na miejsce stałe w rozstawie 30 × 40 cm. Rośliny zimują w postaci rozety liściowej, zakwitają po 12 miesiącach od siewu.

Kleome ciernista (Cleome spinosa Jacq.)

Jest jednoroczną rośliną o wzniesionej, owłosionej łodydze osiągającej 1,5 m wysokości. Wytwarza duże, dłoniastosieczne liście gęsto pokrywające łodygę oraz oryginalne białe, różowe, czerwone lub purpurowe kwiaty. Cechują się one przyjemnych zapachem, a wyglądem przypominają pająka, do czego nawiązuje nazwa rośliny w innych językach: ang. spider flower, spider plant; hiszp. flor araña.

Swój fantazyjny kształt kwiaty zawdzięczają długim pręcikom wystającym na zewnątrz korony. Kleome kwitnie od VII do X. Aby wydłużyć okres kwitnienia należy regularnie usuwać przekwitłe kwiaty.

[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Kolendra siewna (Coriandrum sativum L.)

Jest jedną z najstarszych roślin uprawianych przez człowieka już od czasów starożytnych. W Egipcie dodawano ją do wina dla zwiększenia jego właściwości oszałamiających, a także stosowano jako afrodyzjak. W Polsce roślina była znana w średniowieczu i używana jako przyprawa i lek, jak również dodawano ją do kadzideł i napojów miłosnych.

Pasieka nr 73 (5/2015)

Kolendra jest jednoroczną rośliną o charakterystycznym zapachu pluskiew. Wytwarza wrzecionowaty, cienki korzeń oraz rozgałęzioną łodygę osiągającą do 70 cm wysokości. U podstawy łodygi wyrastają liście pojedyncze, zaś na łodydze tworzą się 2-3-krotnie pierzaste o wąskich odcinkach.

Drobne, białe lub różowawe kwiaty zebrane są w kwiatostany typu baldacha złożonego. Kwitnienie ma miejsce w VI-VIII. Po zapyleniu powstają kuliste owoce stanowiące przyprawę. Zapach owoców był przyczynkiem do nadania łacińskiej nazwy Coriandrum, która wywodzi się od słów kórios = pluskwa i ánnes (ánison) = anyż (owoce początkowo pachnące pluskwami, po dojrzeniu nabierają przyjemnego, korzennego aromatu).

[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Kosmos podwójnie pierzasty = onętek, ponętka, warszawianki
(Cosmos bipinnatus Cav.)

Jest jednoroczną rośliną wytwarzającą wzniesione, rozgałęzione pędy wysokości 30-150 cm pokryte pierzastymi liśćmi o wąskich odcinkach. Na szczytach pędów powstają koszyczkowate kwiatostany o średnicy 6-9 cm. Do ich wyglądu nawiązuje łacińska nazwa rodzajowa rośliny wywodząca się od słowa kósmos oznaczającego piękno.

Pasieka nr 73 (5/2015)

Koszyczki kosmosu zbudowane są z białych, różowych, fioletowych lub purpurowych zewnętrznych kwiatów języczkowatych oraz środkowych, żółtych kwiatów rurkowatych i to one jedynie stanowią źródło pokarmu dla pszczół (kwiaty języczkowate są powabnią).

Kwitnie rośliny trwa od VII do X. Gwarantem długiego okresu kwitnienia, oprócz warunków pogodowych, jest sukcesywne usuwanie przekwitłych kwiatostanów.

Kosmos jest chętnie oblatywany przez pszczoły, które najintensywniej pracują we wczesnych godzinach popołudniowych zbierając nektar i pyłek. Wydajność pyłkowa rośliny z 1 ha wynosi 120 kg, wydajności miodowej jeszcze nie opracowano.

Optimum wzrostu i rozwoju roślina osiąga na glebach średnio wilgotnych, przepuszczalnych, piaszczysto-gliniastych oraz na stanowiskach słonecznych. Najprostszym sposobem rozmnażania jest wysiew nasion wprost do gruntu pod koniec IV.

Siewki pojawiają się po 5 dniach. Zbyt gęste wschody należy przerwać pozostawiając rośliny w rozstawie 20 × 40 cm. Kwitnienie rozpoczyna się w 9 tygodniu po wysiewie. Kosmos równie łatwo rozmnaża się z samosiewu.

Malwa różowa = malwa ogrodowa, prawoślaz różowy, prawoślaz wysoki (Alcea rosea L.)

W celach ozdobnych roślina była uprawiana w Europie już w średniowieczu, a w Polsce od XVI w. Malwa kojarzona jest z tradycyjnym ogrodem przydomowym polskiej wsi i stała się jej symbolem. Był to także ulubiony kwiat Juliusza Słowackiego.

Pasieka nr 73 (5/2015)

Prawoślaz wysoki jest okazałą (do 2,5-3 m wysokości), szorstko owłosioną byliną uprawianą u nas jako roślina dwuletnia. Posiada głęboki, palowy korzeń oraz duże, długoogonkowe liście odziomkowe w kształcie serca i drobne liście łodygowe.

W VII-IX pojawiają się kwiaty o średnicy 5-10 cm, które wyrastają po 1-2 w kątach liści tworząc kłosokształtny kwiatostan o długości 1 m. Regularne usuwanie przekwitłych kwiatów wydłuża okres kwitnienia. Kwiaty mogą mieć różną barwę (białą, żółtą, różową, czerwoną, fioletową, purpurową do prawie czarnej) a ich cechą charakterystyczną są pręciki zrośnięte nitkami w rurkę.

Odmiany malwy o purpurowych płatkach używane są do barwienia m.in. likierów, win, syropów oraz tkanin, jak również znajdują zastosowanie w leczeniu nieżytów górnych dróg oddechowych, chrypki i uporczywego kaszlu.

[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Rezeda wonna (Reseda odorata L.)
Rezeda żółtawa (Reseda luteola L.)

Rezeda wonna jest jednoroczną rośliną dorastającą do 30-60 cm wysokości o rozgałęzionych, lekko ścielących się w dolnej części łodygach. Szarozielone, dolne – łopatkowate, górne – trójdzielne liście wyrastają na całej długości łodygi.

Pasieka nr 73 (5/2015)

W VI pojawiają się niepozorne, żółtawozielone kwiaty o silnym, przyjemnym zapachu zebrane w piramidalne grona. Kwitnienie, w zależności od warunków pogodowych trwa 5-9 tygodni. Rezedę wonną można wykorzystywać na kwiat cięty, gdyż jej pędy wyjątkowo długo utrzymują świeżość w wodzie.

Kwiaty cechują się zredukowaną koroną, a ich najbardziej dekoracyjnym elementem są pręciki o intensywnie pomarańczowych główkach. Korzenie i kwiaty rośliny dostarczają cenionego w perfumerii olejku, który jest odczuwalny dopiero po silnym rozcieńczeniu.

Rezeda żółtawa to roślina dwuletnia wytwarzająca w pierwszym roku wegetacji rozetę liści, w drugim – sztywne, wzniesione pędy o długości do 1,5 m. Są one pokryte równowąskimi, siedzącymi liśćmi oraz zakończone wąskim, rózgowatym groniastym kwiatostanem.

[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Ślaz maurytański
(Malva sylvestris L.)

Jest wysoką (do 1,5 m) jednoroczną rośliną uprawianą dla celów zielarskich. Kwiaty osiągają średnicę do 7 cm, są fioletowe lub ciemnopurpurowe z ciemniejszym użyłkowaniem. Wyrastają w kątach liści po 1-15. Kwitnie rozpoczyna się w VI i trwa do połowy IX.

Pasieka nr 73 (5/2015)

Ślaz znalazł zastosowanie jako roślina ozdobna i lecznicza, dawniej uprawiany był jako warzywo sałatowe.

Pszczoły chętnie odwiedzają kwiaty rośliny. Największe zagęszczenie pracujących robotnic (8-10 zbieraczek/m2) obserwuje się między 12 a 16. Kwiaty nektarują od chwili rozwinięcia się korony do czasu jej zwiędnięcia (dobę).

Jeden kwiat produkuje 1,2-1,3 mg nektaru o koncentracji cukrów 30-65%. Wydajność miodowa rośliny wynosi 100-160 kg/ha. Pracujące w kwiatach pszczoły są całe obsypane pyłkiem, ale nie formują z nich obnóży.

Roślina preferuje stanowiska słoneczne oraz przepuszczalne podłoża o odczynie obojętnym. Dobrze rośnie także na glebach suchych. Rozmnaża się z siewu wprost do gruntu jesienią lub wiosną na rozsadnik. Przy wiosennym siewie, na równomierność wschodów korzystnie wpływa uprzednia stratyfikacja (przechłodzenie).

Na miejsce stałe rośliny wysadza się w VIII lub IX w rozstawie co 50-60 cm. Latem ślaz może być także rozmnażany przez niezdrewniałe sadzonki pędowe.

dr Aneta Sulborska
Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie


Powiązane artykuły


Czasopismo dla pszczelarzy z pasją - Pasieka
Zamów czasopismo
"Pasieka" do domu

Ocena użytkowników: 0 / 5

Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 

Co w trawie piszczy...

Kalendarz biodynamiczny 2018
Kalendarz biodynamiczny 2018

Kalendarz biodynamiczny 2018 Dzięki uprzejmości Koła Pszczelarzy we Wronkach, RZP Wlkp. Płn w Chodzieży prezentujemy Państwu pszczelarski kalendarz biodynamiczny, który zawiera wskazówki kied [ ... ]

Czytaj więcej »
Po co komu etykiety, ulotki i opakowania zbiorcze?
Po co komu etykiety, ulotki i opakowania zbiorcze?

Po co komu etykiety, ulotki i opakowania zbiorcze?

Po co kolorowa nalepka i pudełko, po co ulotka lub broszura? Jak cię widzą, tak cię piszą i tak chętniej kupują. Ten sam miód, a [ ... ]

Czytaj więcej »
Otwarcie sezonu pszczelarskiego w Poznaniu
Otwarcie sezonu pszczelarskiego w Poznaniu

Otwarcie sezonu pszczelarskiego w Poznaniu Zapraszamy na coroczne otwarcie sezonu pszczelarskiego w hurtowniach Łysoń Sp. z o. o. w Poznaniu, ul. Jasielska 8c (dawna OSP) Serdecznie  [ ... ]

Czytaj więcej »
Inne artykuły »