Jak działa pszczela demokracja?

NEWS:

Przegląd prasy światowej: Z artykułu dowiesz się m.in.: co to znaczy, że pszczoły podejmują decyzje zgodnie

Ludyczny potencjał pszczoły, cz. 4.: Z artykułu dowiesz się m.in.: jak rozwija się roczne dziecko; jaką rolę w historii

Ostatni wywiad z prof. Jerzym Woyke: Z artykułu dowiesz się m.in.: czym się zajmował prof. Woyke w wolnym czasie; jakie

Czerw trutowy – interesujący produkt pszczeli: Z artykułu dowiesz się m.in.: kto był pionierem wykorzystywania homogenatu larw trutni w

Rabata miododajna na zielonym dachu carportu: Ilustr. Zuzanna Szela Rabata miododajna na zielonym dachu carportu Zielone dachy to nie tylko

Dzikie i uprawne morele, brzoskwinie i migdały jako pożytek dla: Z artykułu dowiesz się m.in.: czy z powodzeniem można uprawiać w ogrodzie nieszczepione

Maliny jako rośliny miododajne, potencjalny zamiennik grochodrzewu: Z artykułu dowiesz się m.in.: w jakim terminie można pozyskać miód malinowy; ile uli

Ogłoszenia drobne (lipiec-sierpień 2026): Ogłoszenia drobne (lipiec-sierpień 2026) • Produkty pszczele Sprzedam naturalną pierzgę, pyłek kwiatowy, woj. podlaskie,

Radar zamiast siatki: rewolucja w monitorowaniu zapylaczy dzięki technologii: Radar zamiast siatki: rewolucja w monitorowaniu zapylaczy dzięki technologii mmWave Fot.

Wykaz pasiek oferujących matki pszczele, pakiety, odkłady (lipiec-sierpień 2026): Wykaz pasiek oferujących matki pszczele, pakiety, odkłady

Potwierdzono hipotezę, że w naczyniach z Paestum znajdował się miód: Potwierdzono hipotezę, że w naczyniach z Paestum znajdował się miód Zdjęcie poglądowe. Fot.

Pasieka pod lupą – podstawowe informacje o kontroli działalności pasiecznej,: Z artykułu dowiesz się m.in.: jakie są zasady kontroli przez Inspekcję Weterynaryjną?; co i

Przez globalne ocieplenie dzikie pszczoły i osy wychodzą szybciej z: Przez globalne ocieplenie dzikie pszczoły i osy wychodzą szybciej z hibernacji i

Czy pszczelarstwo miejskie to zło?: Z artykułu dowiesz się m.in.: że miejskie ule są ważnym elementem budującym świadomość

Dobra matka to znaczy jaka? Refleksje dr. Jamesa E. Tewa: Dobra matka to znaczy jaka? Refleksje dr. Jamesa E. Tewa Fot.

Analiza procesu kolektywnego podejmowania decyzji przez pszczoły w ulu, mechanizmy i biologiczne podstawy pszczelej demokracji.

W wydaniu drukowanym strona: 44

Ciekawostki

Wiemy, że matka nie rządzi w ulu. Wiemy, że pszczoły demokratycznie podejmują kluczowe decyzje – czy jednak jest to demokracja ateńska, czy może taka przypominająca Rzeczpospolitą szlachecką? Odpowiedź wydaje się prosta: przecież u pszczół nie ma szlachty, prawda?

Podglądanie pszczół

Sposób podejmowania decyzji przez pszczoły od dawna nurtował ludzkość – może dlatego, że miewa z tym problemy. Jednym z pierwszych, który szczegółowo opisywał pszczele procesy decyzyjne, był baron August Sittich Eugen Heinrich von Berlepsch (1815-1877), zwany po prostu Baronem Pszczół.

Jak działa pszczela demokracja - pszczoły na ramce — Fot. katuruntushechka

Któregoś dnia obserwował rój uwiązany na lipie, słusznie podejrzewając, że to tylko tymczasowa lokalizacja i że pszczoły szukają lepszego miejsca. Kazał swoim sługom zaprząc konie i pilnować, co zrobią owady. W końcu ruszyły. Baron, po intensywnym pościgu, dogonił je i doszedł do wniosku, że owady zmierzały wprost do pustego pnia odległej, starej gruszy, co dowodzi, że już odlatując z lipy, wiedziały już, dokąd zamierzają się udać – a zatem, że wcześniej podjęły taką decyzję. Czy w pełni demokratycznie?

„Kompromis jest zgniły”

Powyższe zdanie wygłosił podobno Lenin. Do pewnego stopnia miał rację – kompromis oznacza, że jakaś część społeczności jest niezadowolona. Jak duża część, to już zależy od ustroju, a u pszczół panuje demokracja. Jak jednak każda z nich ma tyle samo do powiedzenia? To samo pytanie zadali sobie amerykańscy naukowcy: Thomas Dyer Seeley (emerytowany profesor biologii na Uniwersytecie Cornella) oraz Peter Kirk Visscher (profesor entomologii na Uniwersytecie Kalifornijskim w Riverside).

[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Czas to pieniądz

Rój musi podjąć decyzję szybko – zapasy miodu w wolach są ograniczone, więc nie ma co przeciągać sprawy. Aby decydować w optymalnym czasie (a więc rozsądnie, ale możliwie sprawnie), pszczoły wypracowały sprytny system: każda zwiadowczyni tańczy przez jakiś czas, potem sama z siebie przestaje (jeśli tego nie zrobi, inne mogą jej wysłać sygnał „stop”, uderzając głową lub emitując brzęczenie na poziomie 35 Hz).

[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Anna Ciężadło

Literatura: