Z artykułu dowiesz się m.in.:
- jak stworzyć harmonijne zestawienia roślin miododajnych;
- że do projektów nasadzeń można czerpać inspirację ze wszystkiego, nawet ze świątecznych ciast;
- jakie rośliny najlepiej wykorzystać, aby uzyskać spektakuarny efekt.
Wzbogacanie bazy pokarmowej: rabaty inspirowane świątecznymi ciastami
Otulone śniegiem ule i leśne barcie chronią zimujące pszczele rodziny. Z wolna zbliża się moment przesilenia zimowego, a my celebrujemy czas w zapachu świątecznych ciast i miodu, w świetle woskowych świec. Bożonarodzeniowe słodkości są inspiracją do kreowania rabat wspierających zapylacze, przygotowań do jasnej części roku. Zanurzmy się w przytulnej atmosferze przedświątecznego czasu i stwórzmy projekty, które zapewnią pokarm owadom, gdy nadejdą ciepłe dni.
Świąteczne ciasta – ich zapachy, smaki i kolory oraz odpowiadające im rośliny będą nam towarzyszyły podczas lektury tego artykułu, zachęcając do kreatywności i zabawy. Zaproponowane przeze mnie zestawienia roślin są bogate i różnorodne, a dzięki połączeniu roślin dziko rosnących i ozdobnych z różnych rodzin botanicznych (o różnej wielkości i budowie kwiatów) oraz odmiennym czasie i długości kwitnienia kompozycje te są źródłem pokarmu dla rozmaitych grup owadów zapylających. Zachowanie proporcji równoważących się kolorów i kształtów pozwoliło stworzyć harmonijne zestawienia. Przygotowałam tabele z czasem kwitnienia taksonów wymienionych w artykule, które pokazują ich następstwo w sezonie i zróżnicowanie kolorystyczne. To ułatwi Czytelnikom zaplanowanie nasadzeń i wybór roślin w zależności od czasu, dostępności miejsca, aktualnych możliwości zakupu i innych czynników. Można też urządzić kilka rabat w podobnych odcieniach, lecz zbudowanych z innych roślin wybranych z poszczególnych grup.
Ciasto czekoladowe z budyniową masą makową i konfiturą z wiśni
W ogrodzie głęboko czekoladową, przesyconą wiśniowymi odcieniami warstwę tworzy kosmos krwistoczerwony o brązowoburgundowych, aksamitnych w dotyku płatkach. Jego kwiaty pachną jak połączenie czekolady z wanilią i karmelem. Wiosną budują ją kosaćce ‘Sultan’s Palace’ i ‘Almaden’ oraz bodziszek żałobny. Im bliżej lata, tym pojawia się więcej kwiatów kosmosu i driakwi o purpurowowiśniowych koszyczkach. Do nuty toffi i koloru surowego kakao nawiązują liście żurawki ‚Boysenberry’ odznaczające się brązowo na zieleni, w maju natomiast rozchylają się pąki irysów ‘Chocolate Vanilla’ i ‘Dutch Chocolate’ o smakowitych odcieniach czekolady i wanilii.
Warstwa konfitur jest reprezentowana przez wiosennego orlika ‘Crimson Star’ i wiśnię ‘Łutówkę’ na karłowej podkładce, która w kwietniu i maju dodaje uroku rabacie subtelnymi kwiatami, a latem – błyszczącymi, pełnymi soku owocami. W czerwcu zakwita malwa ogrodowa o karminowych płatkach wabiąca trzmiele obfitością pyłku, następnie pojawiają się kwiatostany krwiściągu przypominające małe wisienki oraz czubate pysznogłówki, które będą oferowały pokarm owadom aż do jesieni.
Kompozycja inspirowana ciastem czekoladowym, aspekt lipcowy
Dobór roślin: kosmos krwistoczerwony, krwiściąg lekarski, pysznogłówka szkarłatna ‘Mahogany’, malwa różowa (kolor różowy), driakiew purpurowa ‘Salmon Queen’, mak wschodni ‘Royal Wedding’, mięta czekoladowa ‘Chocolate Mint’, żurawka ‘Chocolate Ruffles’, żurawka ‘Boysenberry’, wiśnia na podkładce karłowej (Ilustr. 1).
Kolor |
Nazwa rośliny |
Miesiąc |
|||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
III |
IV |
V |
VI |
VII |
VIII |
IX |
X |
||
kosmos krwistoczerwony Cosmos atrosanguineus |
|
x |
x |
x |
|
||||
driakiew purpurowa Scabiosa atropurpurea 'Deep Purple’ |
|
x |
x |
x |
x |
||||
bodziszek żałobny Geranium phaeum |
|
x |
x |
x |
|
||||
kosaciec bródkowy Iris ×germanica 'Sultan’s Palace' |
|
x |
x |
|
|||||
kosaciec bródkowy Iris ×germanica 'Almaden’ |
|
x |
x |
|
|||||
krwiściąg lekarski Sanguisorba officinalis |
|
x |
x |
x |
x |
|
|||
orlik ogrodowy Aquilegia ×hybrida 'Crimson Star' |
|
x |
x |
x |
|
||||
malwa różowa Althaea rosea (różowokarminowa) |
|
x |
x |
|
|||||
pysznogłówka szkarłatna Monarda didyma 'Mahogany’ |
|
x |
x |
x |
|
||||
malwa różowa Althaea rosea (różowa) |
|
x |
x |
|
|||||
mak wschodni Papaver orientale 'Patty’s Plum' |
|
x |
x |
x |
|
||||
driakiew purpurowa Scabiosa atropurpurea 'Salmon Queen’ |
|
x |
x |
x |
x |
||||
![]() |
orlik ogrodowy Aquilegia ×hybrida 'William Guiness' |
|
x |
x |
x |
|
|||
nachyłek Coreopsis ×hybrida 'Incredible Swirl' |
|
x |
x |
x |
x |
x |
x |
||
fiołek ogrodowy (bratek wielkokwiatowy) Viola ×wittrockiana 'Silverbride’ |
x |
x |
x |
x |
|
||||
marchew zwyczajna Daucus carota |
|
x |
x |
x |
x |
|
|||
mak wschodni Papaver orientale 'Royal Wedding’ |
|
x |
x |
x |
|
||||
dzwonek kropkowany Campanula punctata 'Milky Way’ |
|
x |
x |
x |
|
||||
mięta czekoladowa Mentha ×piperita 'Chocolate Mint’ |
|
x |
x |
x |
|
||||
malwa różowa Althaea rosea 'Nigra’ |
|
x |
x |
|
|||||
orlik ciemny Aquilegia atrata (w kolorze ciemnego wina) |
|
x |
x |
|
|||||
żurawka Heuchera 'Chocolate Ruffles’ |
|
x |
x |
|
|||||
kosaciec bródkowy Iris ×germanica 'Chocolate Vanilla’ |
|
x |
x |
|
|||||
kosaciec bródkowy Iris ×germanica 'Dutch Chocolate’ |
|
x |
x |
|
|||||
żurawka Heuchera 'Boysenberry’ |
|
x |
x |
|
|||||
wiśnia Cerasus np. 'Łutówka’ na podkładce karłowej |
|
x |
x |
|
|
|
|
|
|
Miodowiec z masą grysikową i powidłami śliwkowymi
Gdy nadchodzi pełnia wiosny, warstwę miodową aranżacji tworzą irysy w różnych odcieniach brązu: syberyjski1 'Jerry Murphy' o karmelowych płatkach z miedzianymi żyłkami oraz bródkowy 'Downtown Brown' o kwiatach w kolorze jasnej, mlecznej czekolady. Latem zakwitają dziewanny ogrodowe 'Honey Dijon' i 'Clementine' budzące skojarzenia z miodem wielokwiatowym, a także ciemniejszy, rdzawożółty krwawnik 'Terracotta'. Przez cały sezon rabatę rozświetlają liście żurawki 'Buttered Rum' w przepysznym kolorze maślanego rumu.
Kompozycja inspirowana miodowcem, aspekt lipcowy
Dobór roślin: kosaciec bródkowy 'Downtown Brown', żurawka 'Buttered Rum', dziewanna zwyczajna, wiązówka błotna, driakiew purpurowa 'Fata Morgana', dziewanna fioletowa, szałwia okręgowa, mięta jagodowa 'Berries and Cream', lilia 'Chocolate Event', żurawka 'Chocolate Ruffle', śliwa na podkładce karłowej (Ilustr. 2).
Kolor |
Nazwa rośliny |
Miesiąc |
|||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
III |
IV |
V |
VI |
VII |
VIII |
IX |
X |
||
kosaciec syberyjski Iris sibirica 'Jerry Murphy' |
x |
x |
|||||||
kosaciec bródkowy Iris ×germanica 'Downtown Brown' |
x |
x |
x |
||||||
żurawka Heuchera 'Buttered Rum' |
x |
x |
|||||||
dziewanna ogrodowa Verbascum ×hybridum 'Honey Dijon' |
x |
x |
x |
||||||
dziewanna ogrodowa Verbascum ×hybridum 'Clementine' |
x |
x |
x |
||||||
krwawnik pospolity Achillea millefolium 'Terracotta' |
x |
x |
x |
x |
x |
||||
orlik ogrodowy Aquilegia ×hybrida (biało-kremowy) |
x |
x |
|||||||
smagliczka nadmorska Lobularia maritima (biała) |
x |
x |
x |
x |
x |
x |
|||
naparstnica zwyczajna Digitalis grandiflora |
x |
x |
x |
||||||
wiązówka błotna Filipendula ulmaria |
x |
x |
x |
||||||
jarzmianka większa Astrantia major 'Sparkling Stars' |
x |
x |
x |
||||||
driakiew żółtawa Scabiosa ochroleuca |
x |
x |
x |
x |
|||||
driakiew purpurowa Scabiosa atropurpurea 'Fata Morgana' |
x |
x |
x |
x |
x |
||||
floks Drummonda Phlox drummondi 'Crème Brûlée' |
x |
x |
x |
x |
|||||
nachyłek Coreopsis ×hybrida 'Star Cluster' |
x |
x |
x |
x |
|||||
fiołek wonny Viola odorata |
x |
x |
x |
||||||
kosaciec bródkowy Iris germanica 'Burgermeister' |
x |
x |
|||||||
dzwonek rozpierzchły Campanula patula |
x |
x |
x |
x |
|||||
dziewanna fioletowa Verbascum phoeniceum |
x |
x |
x |
x |
|||||
szałwia okręgowa Salvia verticillata |
x |
x |
x |
||||||
mięta jagodowa Mentha ssp. 'Berries and Cream' |
x |
x |
x |
x |
|||||
driakiew purpurowa Scabiosa atropurpurea 'Red Velvet' |
x |
x |
x |
||||||
kosaciec bródkowy Iris ×germanica 'Ride Joy' |
x |
x |
|||||||
kosaciec bródkowy Iris ×germanica 'Chocolate Vanilla' |
x |
x |
|||||||
lilia Lilium 'Chocolate Event' |
x |
||||||||
dziewanna drobnokwiatowa Digitalis parviflora |
x |
x |
x |
||||||
żurawka Heuchera 'Chocolate Ruffles' |
x |
x |
|||||||
śliwa Prunus 'Węgierka' na podkładce karłowej |
x |
x |
|||||||
Dr Maria Janicka
1 - Ten gatunek związany jest z łąkami zmiennowilgotnymi. Wymaga wysokiego poziomu wód gruntowych a nawet zalewania wiosną, latem natomiast podłoże może być lekko przesuszone. By prawidłowo się rozwijał i dobrze kwitł, warto zapewnić mu odpowiednie warunki poprzez zbudowanie np. kieszeni glebowej, która oddzieli go od roślin o innych preferencjach siedliskowych.
Literatura
- Janicka M. 2023. Odwiedziny na kwiatach – owady, rośliny i sieci zapyleń. Pasieka 2: 54–57.
- Lipiński M. 2010. Pożytki pszczele. Zapylanie i miododajność roślin. PWRiL, Wyd. Sądecki Bartnik, Warszawa – Stróże.
- Ruszkowski A., Jabłoński B. 2000. Rośliny pokarmowe pszczół, Wyd. Zarząd Główny PKE, Kraków.
- Sulborska A. 2020. Mniej znane rośliny pożytkowe, cz. 5. Pasieka 3: 50–xx.
- Sulborska A. 2019. Rośliny pożytkowe. Wydawnictwo „Pasieka”, Klecza Dolna.
- Thompson j. 2022. Gardener’s Palette: Creating Colour Harmony in the Garden. Timber Press.

