Z artykułu dowiesz się m.in.:
- jakie są stare, mniej znane odmiany warzyw i owoców, które można ująć w kompozycjach miododajnych;
- jak stworzyć aranżację roślinną emanującą atmosferą lata;
- jakie zwierzęta wykorzystują rośliny w okolicach Małesowej Skały.
Wzbogacanie bazy pokarmowej: miododajne pola wspierające organizmy związane z krajobrazem rolniczym, cz. 2.
Przedstawiam Czytelnikom kolejne zestawienia roślin, które mogą być wykorzystane podczas projektowania miododajnych pól wspierających zwierzęta związane z krajobrazem rolniczym. Uwzględniłam w nich stare odmiany i ciekawe, mniej znane warzywa i owoce. Prezentuję również pięć kompozycji przeznaczonych na miododajne pólka – pełne uroku rabaty, które możemy urządzić w ogrodach. W tym przypadku moją inspiracją była szata roślinna ostańców wapiennych: Góry Moroń, Małesowej Skały i Osypca w otulinie Ojcowskiego Parku Narodowego. Przenieśmy się w polny świat smaków i zapachów.
Zestawienia roślin przeznaczone na miododajne pola
Małesowa Skała
Rośliny murawowe i łąkowe: barszcz zwyczajny Heracleum sphondylium, bodziszek czerwony Geranium sanguineum, borówka czarna Vaccinium myrtillus, chaber driakiewnik Centaurea scabiosa, czosnek winnicowy Allium vineale, driakiew żółtawa Scabiosa ochroleuca, dzwonek brzoskwiniolistny C. persicifolia, dzwonek jednostronny C. rapunculoides, dzwonek pokrzywolistny C. trachelium, dzwonek skupiony Campanula glomerata, głowienka pospolita Prunella vulgaris, gorysz siny Peucedanum cervaria, koniczyna biała T. repens, koniczyna dwukłosowa Trifolium alpestre, koniczyna łąkowa T. pratense, koniczyna pagórkowa T. montanum, koniczyna polna T. arvense,
koniczyna różnoogonkowa T. campestre, krwawnik pospolity Achillea millefolium, lebiodka pospolita Origanum vulgare, lucerna nerkowata Medicago lupulina, macierzanka austriacka Thymus austriacus, macierzanka nagolistna T. glabrescens, macierzanka zwyczajna T. pulegioides, nawłoć pospolita Solidago virgaurea, okrzyn szerokolistny Laserpitium latifolium, pajęcznica gałęzista Anthericum ramosum, pięciornik siedmiolistkowy P. heptaphylla, pięciornik srebrny Potentilla argentea, pięciornik wiosenny P. neumanniana, poziomka pospolita Fragaria vesca, poziomka twardawa Fragaria viridis, smółka pospolita Viscaria vulgaris, świerzbnica polna Knautia arvensis, wrzos zwyczajny Calluna vulgaris, wyka ptasia Vicia cracca.
[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-PrenumeratorówPrzykłady zwierząt i wykorzystywanych przez nie roślin w okolicy Małesowej Skały:
Szczygieł: szczeć pospolita Dipsacus sylvestris, mniszek pospolity Taraxacum officinale aggr.; dzierzba gąsiorek: śliwa tarnina Prunus spinosa (ciernie); kuropatwa: szczaw polny Rumex acetosella, tasznik pospolity Capsella bursa-pastoris; motyle nocne: bniec biały Melandrium album, przytulia właściwa Galium verum; badylarka: grusza pospolita Pyrus communis, jabłoń domowa Malus domestica, jeżyna dwubarwna Rubus bifrons, jeżyna fałdowana R. plicatus, kupkówka pospolita Dactylis glomerata, leszczyna pospolita Corylus avellana, śliwa tarnina Prunus spinosa; zając szarak: jęczmień zwyczajny Hordeum vulgare,
koniczyna łąkowa Trifolium pratense, marchew zwyczajna Daucus carota, pszenica zwyczajna Triticum aestivum, tasznik pospolity.
Osypiec
[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-PrenumeratorówTrawy: kostrzewa Festuca gr. ovina, wiechlina łąkowa Poa pratensis, mietlica pospolita Agrostis capillaris, tymotka Boehmera Phleum phleoides.
Rośliny segetalne, ruderalne: gwiazdnica pospolita Stellaria media, niezapominajka polna Myosotis arvensis, pokrzywa zwyczajna Urtica dioica, rzeżusznik piaskowy Cardaminopsis arenosa.
Drzewa i krzewy: jarzębina Sorbus aucuparia, porzeczka alpejska Ribes alpinum, róża dzika Rosa canina.
Rośliny uprawne: agrest Ribes uva-crispa, brukiew Brassica napus var. napobrassica, burak liściowy Beta vulgaris var. cicla, dynia zwyczajna i inne gatunki dyni Cucurbita pepo et sp. div. (oraz różne odmiany), truskawka Fragaria ×ananassa, fasola wielokwiatowa Phaseolus coccineus, jarmuż Brassica oleracea var. sabellica, jęczmień zwyczajny Hordeum vulgare, kalafior B. oleracea var. botrytis, koniczyna łąkowa Trifolium pratense, malina Rubus idaeus, porzeczka czerwona Ribes spicatum, porzeczka Warszewicza R. warszewiczii, pszenica zwyczajna i inne gatunki pszenic Triticum aestivum et sp. div.
Przykłady gatunków zwierząt i wykorzystywanych przez nie roślin w okolicy Osypca:
Dzierzba gąsiorek: śliwa tarnina Prunus spinosa (ciernie); kuropatwa: niezapominajka polna Myosotis arvensis; motyle nocne: przytulia właściwa Galium verum; badylarka: leszczyna pospolita Corylus avellana, grusza pospolita Pyrus communis, jabłoń domowa Malus domestica, kupkówka pospolita Dactylis glomerata; zając szarak: gwiazdnica pospolita Stellaria media, koniczyna łąkowa Trifolium pratense, pszenica zwyczajna Triticum aestivum.
Miejsca graniczące ciepłolubnym grądem lub zaroślami: jasnota gajowiec (gajowiec żółty) Galeobdolon luteum, kokoryczka wielokwiatowa Polygonatum multiflorum, konwalia majowa Convallaria majalis, miodunka ćma Pulmonaria obscura, perłówka zwisła Melica nutans, przetacznik leśny Veronica officinalis, pszeniec gajowy Melampyrum nemorosum. Możliwe jest spontaniczne pojawienie się objętego ochroną częściową miodownika melisowatego Melittis melisophyllum rosnącego w pobliskich płatach lasów.
Rabaty z natury – miododajne pólka
Kompozycja 4 – Góra Moroń
[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-PrenumeratorówKompozycja 5 – Małesowa Skała
Kompozycja ta, budowana przez rośliny o filigranowych kształtach: żółtawą driakiew, bordowy czosnek, biały krwawnik i delikatny tasznik o owocach w kształcie serduszek jest jak nagrzane słońcem przestrzenie – pełna zapachu ciepłej ziemi, kwiatów i ziół. Otula je dywan pachnącej zachwycająco koniczyny perskiej. Nad nimi wznoszą się pędy smółki z ciemnymi warstwami lepkiej substancji i słonecznie żółta nawłoć pospolita. Towarzyszą im rośliny uprawne o ciekawych formach: jęczmień z długimi ośćmi, pożywna kapusta, marchew, fasola szparagowa, brukselka i wyniosły słonecznik, które wprowadzają ciekawą, zieloną nutę do kompozycji zapachowej. Warto też wspomnieć o przepięknym aromacie kwiatów fasoli i roślin kapustnych.
[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-PrenumeratorówKompozycja 6 – Małesowa Skała
W tym spokojnym liliowo-białym zestawieniu rosną kłująca szczeć, pokryta włoskami świerzbnica polna, aromatyczna lebiodka, barszcz z koronkowymi baldachami i pełen uroku dzwonek. Blisko ciepłej ziemi bieleją kwiaty rzodkiewnika. Niebieski akcent wprowadza bławatek – miód, który pszczoły tworzą z jego nektaru, pachnie jak pole zboża w środku lata. Wśród kwitnących roślin znajduje się prastara pszenica; są też warzywa: kapusta włoska o pomarszczonych, zielonych liściach, bordowy burak i fasola o biało-wiśniowych nasionach.
Dobór roślin: świerzbnica polna, barszcz zwyczajny, lebiodka pospolita, dzwonek brzoskwiniolistny, rzodkiewnik pospolity, szczeć pospolita, chaber bławatek, pszenica samopsza, kapusta głowiasta włoska, burak zwyczajny, fasola (np. polska fasola z orzełkiem).
Kompozycja 7 – Osypiec
[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-PrenumeratorówDr Maria Janicka
Literatura:
- Dickman Ch. R. 1986. Habitat utilization and diet of the harvest mouse Micromys minutus, in an urban environment. Acta Teriologica 31(19): 249–256.
- Janicka M. 2025. Wzbogacanie bazy pokarmowej: miododajne pola wspierające organizmy związane z krajobrazem rolniczym, cz. 1. Pasieka 4.
- Janicka M. 2024. Mieszanki roślin tworzone na bazie danych fitosocjologicznych jako wzbogacenie bazy pokarmowej w krajobrazie rolniczym na przykładzie ciepłolubnej roślinności nieleśnej w otulinie Ojcowskiego Parku Narodowego (OPN). 61. Naukowa Konferencja Pszczelarska, 5–6 marca 2024 r., Puławy, Materiały konferencyjne. Streszczenia z 61. Naukowej Konferencji Pszczelarskiej 2024: 79.
- Janicka M. 2017. Ostańce wapienne jako środowiska ostojowe pszczołowatych w krajobrazie otuliny Ojcowskiego Parku Narodowego. [w:] M. Przybysz, M. E. Szymański (red.), Wybrane aspekty ochrony owadów zapylających i pszczelarstwa. Wyd. Górnołużyckie Stowarzyszenie Pszczelarzy, Zgorzelec: 6–18.
- Orłowski G. 2020. Znaczenie bioróżnorodności zbiorowisk chwastów pól uprawnych dla zachowania bazy pokarmowej ptaków: Rola indywidualnych gatunków chwastów. Uzupełnienie zaleceń.
- Orłowski G., Czarnecka J., Panek M. 2011. Autumn-winter diet of Grey Partridges Perdix perdix in Winter crops, stubble fields and fallows. Bird Study 58: 473–486.
- Reichlin T., Klansek E., Hackländer K. 2006. Diet selection by hares (Lepus europaeus) in arable land and its implications for habitat management. European Journal of Wildlife Research 52: 109–118.
