Zanim przystąpimy do wychowu matek

NEWS:

Przegląd prasy światowej: Z artykułu dowiesz się m.in.: co to znaczy, że pszczoły podejmują decyzje zgodnie

Ludyczny potencjał pszczoły, cz. 4.: Z artykułu dowiesz się m.in.: jak rozwija się roczne dziecko; jaką rolę w historii

Ostatni wywiad z prof. Jerzym Woyke: Z artykułu dowiesz się m.in.: czym się zajmował prof. Woyke w wolnym czasie; jakie

Czerw trutowy – interesujący produkt pszczeli: Z artykułu dowiesz się m.in.: kto był pionierem wykorzystywania homogenatu larw trutni w

Rabata miododajna na zielonym dachu carportu: Ilustr. Zuzanna Szela Rabata miododajna na zielonym dachu carportu Zielone dachy to nie tylko

Przegląd prasy światowej: Z artykułu dowiesz się m.in.: jak gospodarka ramowa i globalny transport wpłynęły na

Dzikie i uprawne morele, brzoskwinie i migdały jako pożytek dla: Z artykułu dowiesz się m.in.: czy z powodzeniem można uprawiać w ogrodzie nieszczepione

Bzy (Sambucus spp.) – rośliny cenione przez pszczelarzy, choć mniej: Z artykułu dowiesz się m.in.: które egzotyczne gatunki bzów z powodzeniem zimują i

Maliny jako rośliny miododajne, potencjalny zamiennik grochodrzewu: Z artykułu dowiesz się m.in.: w jakim terminie można pozyskać miód malinowy; ile uli

Trędownik bulwiasty – najwydajniejsza roślina pożytkowa lasów Polski: Z artykułu dowiesz się: dlaczego trędownik bulwiasty jest uważany za najobficiej nektarującą roślinę

Ogłoszenia drobne (lipiec-sierpień 2026): Ogłoszenia drobne (lipiec-sierpień 2026) • Produkty pszczele Sprzedam naturalną pierzgę, pyłek kwiatowy, woj. podlaskie,

Wywiad z Pawłem Knappem: Z artykułu dowiesz się: jakie są największe mity na temat fermentacji i zakwaszania

Wykaz pasiek oferujących matki pszczele, pakiety, odkłady (lipiec-sierpień 2026): Wykaz pasiek oferujących matki pszczele, pakiety, odkłady

Pasieka pod lupą – podstawowe informacje o kontroli działalności pasiecznej,: Z artykułu dowiesz się m.in.: jakie obszary kontroli urzędowych reguluje rozporządzenie nr 2017/625; jakie

Pasieka pod lupą – podstawowe informacje o kontroli działalności pasiecznej,: Z artykułu dowiesz się m.in.: jakie są zasady kontroli przez Inspekcję Weterynaryjną?; co i

W wydaniu drukowanym strona: 0

Nikogo nie trzeba przekonywać, że matka jest najważniejszym ogniwem w rodzinie pszczelej

To ona ją konsoliduje ą poprzez wydzielanie feromonów, to wokół niej toczy się rytm życia rodziny, wreszcie to ona przekazuje życie potomstwu, a razem z nim cechy zakodowane w genach. Matka przekazuje potomstwu tylko część cech genetycznych, druga bowiem zależy od ojca. Dlatego tak samo ważne jak wychów matek jest ich unasiennienie, czyli dobór strony ojcowskiej dla całego potomstwa robotnic.

Fakt doboru trutni i ich rola jest jakby pomijany czy zapominany przez pszczelarzy ze względu na to, że kopulacja w naturze rzadko jest kontrolowana. O wartości matki oprócz cech przekazywanych w genach wraz z pochodzeniem, decydują także środowiskowe warunki wychowu, czyli okoliczności, w jakich prowadzony jest wychów. Ma to istotny wpływ na jakość matek, najlepiej, aby te warunki zbliżone były do naturalnych.

alt
Fot. l. Jednym z mierników wartościmatki
jest jakośćczerwienia. Zwartakula czerwia
świadczy o tym, że matka jest
pełnowartościowa.

Przypomnijmy, w jakich okolicznościach hodowane są matki w sposób naturalny:

• w warunkach rójki,
• w wyniku cichej wymiany matki,
• poprzez zakładanie mateczników
ratunkowych.

Ten ostatni czynnik jest poniekąd wymuszony koniecznością i ratunkiem przed zagładą rodziny. Pszczoły zakładają mateczniki i same hodują sobie tzw. matkę ratunkową. Jest ona często słabszej jakości ze względu na niezbyt korzystne warunki, w jakich się wychowuje. O zakładaniu mateczników ratunkowych decyduje bezmateczność, czyli strata matki przez rodzinę. Mateczniki ratunkowe zakładane są na larwach przeznaczonych na robotnice, często w wieku starszym niż jednodniowe.

Dlatego mogą być znacznie zróżnicowane pod względem cech morfologicznych i fizjologicznych, takich jak masa ciała czy liczba rurek jajnikowych. Matki rojowe i z cichej wymiany przygotowywane są do swej funkcji dłużej i staranniej, w zasadzie od jajeczka, które jest składane bezpośrednio do miseczki matecznikowej. Rodzina osiąga pewien naturalny stan gotowości podziału, w tym dojrzałości do wyhodowania matki. Do rójki sposobią się rodziny silne, o odpowiednim składzie, w szczytowym okresie rozwoju.