fbpx

NEWS:

w wydaniu tradycyjnym (papierowym) strona: 26

Pszczelarzu, badaj miody, cz. 1.

Produkcja miodu w Unii Europejskiej rośnie, w 2018 r. wyniosła 280 tys. ton, a to około 42,5 tys. ton więcej niż w 2016 r. Czołowym producentem są Chiny, kraj ten wytwarza rocznie 550 tys. ton miodu, czyli blisko dwa razy więcej niż cała Wspólnota Europejska.
Wśród największych producentów miodu z UE znalazła się również Polska, z wynikiem 22,3 tys. ton miodu w 2018 r., to o blisko 7 tys. ton więcej niż w roku poprzednim.


Obraz pyłkowy polskiego miodu lipowego (udział pyłku lipy – więcej niż 20%). Ziarna pyłku lipy mają trójkątny kształt z trzema wypustkami w głąb intyny (wewnętrznej warstwy ściany pyłku). Po lewej dużo większe ziarno pyłku trawy (pyłek wiatropylny).
Zdjęcie wykonano przy powiększeniu 100×.
Fot. Marta Burzyńska

Przedstawione statystyki (Komisji Europejskiej, Zakładu Pszczelnictwa Instytutu Ogrodnictwa w Puławach) ilustrujące wielkość produkcji miodu są dla Polski bardzo korzystne. Pokazują ogólny wzrost wielkości produkowanego miodu, ale także rosnące udziały w grupie dużych producentów, co wskazuje na znaczny potencjał sektora pszczelarskiego w Polsce.

Przy tak dynamicznym wzroście produkcji miodu w Polsce (a przy tym również rosnącej konkurencyjności) należy zwrócić szczególną uwagę na jakość i bezpieczeństwo miodu z własnej pasieki.

zablokowane [...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych ePrenumeratorów

Rzetelne źródła informacji

Ściśle fundamentalną dokumentacją prawną odnoszącą się do miodu jest dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/63/UE z dnia 15 maja 2014 r. zmieniająca dyrektywę Rady 2001/110/WE oraz na jej podstawie uchwalone Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 października 2003 r. w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej miodu (Dz.U. 2003.181.1773), którego wejście w życie uchyliło Polską Normę – Miód Pszczeli (PN-88/A-77626).

Dokumentem regulacyjnym dotyczącym badania jakości miodu jest Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 stycznia 2009 r. w sprawie metod analiz związanych z dokonywaniem oceny miodu (Dz.U. 2009 nr 17 poz. 94).

zablokowane [...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych ePrenumeratorów


Stanowisko do analizy pyłkowej. Fot. Marta Burzyńska

Ta obszerna lista aktów prawnych nie zachęca do zgłębiania wiedzy i studiowania dokumentacji stworzonej w języku legislacyjnym, dlatego też w artykule zostaną przytoczone najważniejsze informacje z najnowszych kontroli miodów na polskim rynku oraz gdzie, jak i za ile zbadać miód, aby uzyskać wiarygodne wyniki badań, a na ich podstawie polepszać jakość produkowanego miodu oraz budować renomę własnej marki, a także rozszerzać ofertę swoich miodów.

Wymagania stawiane polskim miodom

Zgodnie z dyrektywą 2014/63/UE i rozporządzeniem MRiRW z 3 października 2003 r. (Dz.U. 2003.181.1773), nazwa „miód” może być stosowana wyłącznie w odniesieniu do słodkiej substancji produkowanej przez pszczoły miodne (Apis mellifera) z nektaru roślin lub wydzielin żywych części roślin; lub wydzielin owadów wysysających żywe części roślin, które są przez pszczoły: zbierane, przerabiane oraz łączone ze specyficznymi wydzielinami; kolejno: składane, odwadniane oraz gromadzone i pozostawione w plastrach miodu do dojrzewania.

Oba akty prawne, określając skład miodu, podają, że zasadniczo składa się z różnych cukrów, przeważnie fruktozy i glukozy (cukry proste), jak również innych substancji, takich jak kwasy organiczne, enzymy oraz cząstki stałe pochodzące ze zbioru miodu.

Według prawa miód spełnia wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli nie zawiera (dodanych) składników żywności (w tym dozwolonych substancji dodatkowych), innych organicznych lub nieorganicznych substancji obcych jego składowi, a także nie ma oznak fermentacji. Wymagania organoleptyczne, jakie stawia się miodom, w przytoczonych aktach prawnych, określają: barwę od prawie bezbarwnej do ciemnobrązowej; konsystencję od płynnej, lepkiej lub w różnym stopniu skrystalizowanej; sam miód zaś może mieć różny smak i zapach (w zależności od źródła pożytku miododajnego).

Miód nie może mieć żadnych obcych zapachów i smaków, sztucznie zmienionej kwasowości, a jego naturalne enzymy nie mogą być częściowo lub całkowicie zniszczone, lub dezaktywowane w wyniku ogrzewania. Według dyrektywy 2014/63/UE pyłek kwiatowy jest naturalną częścią składową miodu, a więc zabronione jest usuwanie komponentów specyficznych dla miodu (w tym pyłku), chyba że jest to proces nieunikniony podczas usuwania obcych substancji w trakcie filtracji. W przypadku usunięcia znaczącej ilości pyłku konsument musi być stosownie o tym poinformowany za pomocą właściwego wskazania na etykiecie.

Wymogi te są również zgodne z normą międzynarodową dotyczącą miodu w Kodeksie Żywnościowym [Codex Stan 12-1981].

zablokowane [...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych ePrenumeratorów

Szczegółowe wymagania w odniesieniu do metod analizy miodu stosowanych w zakresie poszczególnych parametrów, tj.: zawartości wody; substancji nierozpuszczalnych w wodzie; fruktozy, glukozy i sacharozy, 5-hydroksymetylofurfuralu (HMF); proliny; udziału pyłku przewodniego, przewodności elektrycznej właściwej; pH i zawartości wolnych kwasów oraz liczby diastazowej przedstawia Rozporządzenie MRiRW z 14 stycznia 2009 r. w sprawie metod analiz związanych z dokonywaniem oceny miodu.

W wymienionym rozporządzeniu wyszczególnione są również metody kontroli jakości miodu, w tym: kontroli właściwości organoleptycznych, wykrywania obecności składników niedozwolonych, w tym: dekstryn skrobiowych, melasy, skrobi, sztucznych barwników i obecność rozkruszka oraz miodu sfermentowanego lub z zatrzymaną fermentacją. Cdn.

zablokowane [...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych ePrenumeratorów

mgr inż. Marta Burzyńska
Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu
Wydział Nauk o Żywności i Żywieniu
Katedra Biochemii i Analizy Żywności

Literatura:

Bogdanov S., Harmonised methods of the International Honey Commission. International Honey Commission (IHC), 2009,1-61.

Borawska M., Arciuch L., Puścion-Jakubik A., Lewoc D., Zawartość cukrów (fruktozy, glukozy, sacharozy) i proliny w różnych odmianach naturalnych miodów pszczelich. Problemy Higieny i Epidemiologii, 2015 : 96, 4, s. 816-820

Codex Alimentarius Commission, “Revised Codex Standard for Honey Codex Stan 12-1981, Rev. 1 (1987), Codex Standard, Vol. 12. 1981, pp. 1-7.

Codex Alimentarius Standard for Honey, Ref. Nr. CL 1993/14-SH FAO and WHO, Rome 1993.

Departament Inspekcji Handlowej UOKiK Informacja o wynikach kontroli jakości handlowej miodu, Warszawa 2018, https://www.uokik.gov.pl/download.php?plik=22934 (dostęp on-line: 20.06.2019 r.).

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/63/UE z dnia 15 maja 2014r.

Dżugan M., Wesołowska M.: Jakość miodów produkowanych na Podkarpaciu. Oficyna Wydawnicza Zimowit, Rzeszów 2016.

inhort.pl/files/program_wieloletni/PW_2015_2020_IO/spr_2015/4.3_2015%20Raport.pdf

Instrukcja Głównego Lekarza Weterynarii nr GIW pr 02010-8/2019z dnia 3 kwietnia 2019r.

Janiszewska K., Aniołowska M., Howis M., Nowakowski P., Kompozycja wolnych aminokwasów jako marker źródła pochodzenia miodów, „Przemysł Chemiczny”, 2011, nr 90(5), s. 806–808.

Jasicka-Misiak I., Kafarski P., Chemiczne markery miodów odmianowych, CHEMIK 2014, 68, 4, 335–340

Madejczyk M., Kanecka A., Barałkiewicz D. Dbajmy o jakość miodu, Analityka, 2006, 4: 28.

Majewska E., Delmanowicz A. Fizykochemiczne właściwości miodów pszczelich jako kryteria ich autentyczności. Inżynieria i Aparatura Chemiczna 2009, 48, 1: 36-37.

Majewska E., Kowalska J., Study of correlation between electrical conductivity and ash content in some bee honeys, Acta Agroph. 2011, 17(2), 369–376

Pentoś K., Łuczycka D., Wróbel R., The identification of the relationship between chemical and electrical parameters of honeys using artificial neural networks, 2014, Computers in Biology and Medicine Volume 53, Issue C

PN-88/A-77626 „Miód pszczeli”.

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 czerwca 2017r. w sprawie monitorowania substancji niedozwolonych, pozostałości chemicznych, biologicznych, produktów leczniczych i skażeń promieniotwórczych (Dz.U. 2017 poz. 1246)

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 października 2003 r. w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej miodu (Dz. U. Nr 181, poz. 1773, z późn. zm.).

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 września 2015r. w sprawie wymagań weterynaryjnych przy produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do sprzedaży bezpośredniej (Dz.U. 2015 poz. 1703),

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin i środków ochrony roślin.

Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 stycznia 2009 r. w sprawie metod analiz związanych z dokonaniem oceny miodu (Dz. U. Nr 17, poz. 94).

Sakac N., Sak-Bosnar M.: A rapid method for the determination of honey diastase activity. Talanta, 2012, 93, 135-138.

Shelear H.H.: Effect of storage and processing temperatures on honey quality. J. Babylon Univ. Pure Appl. Sci., 2012, 21 (6), 2244-2253.

Skarżyńska A., Abramczuk Ł., Czułowska M., Wyniki ekonomiczne wybranych produktów rolniczych w 2016 roku, Warszawa, 2017, ISBN: 978-83-7658-740-0

Śliwińska A, Przybylska A, Bazylak G. Wpływ zmian temperatury przechowywania na zawartość 5-hydroksymetylofurfuralu w odmianowych i wielokwiatowych miodach pszczelich. Bromat Chem Toksykol 2012, 45(3): 271-279

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY dotyczące wdrażania programów pszczelarskich, Bruksela, dnia 17.12.2019 r. COM(2019) 635 final krir.pl/files/COM1911109.pdf

Szczęsna T., Raport z badań monitoringowych pozostałości substancji aktywnych produktów leczniczych weterynaryjnych stosowanych do leczenia pszczół w miodzie, węzie i wosku pszczelim, wykonanych w 2015 r. Badania Jakości Produktów Pszczelich Zakład Pszczelnictwa Instytutu Ogrodnictwa w Puławach,

Teper D. (2004). Analiza pyłkowa miodów. Pasieka, 2

Ustawa z dnia 21 grudnia 2000r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz.U. 2001 nr 5 poz. 44).

Ustawa z dnia 28 lipca 2005r. o zmianie ustawy o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2005 nr 178 poz. 1480).

wetgiw.gov.pl/download/Instrukcja-Glownego-Lekarza-Weterynarii-Nr-GIWpr-02010-8_2019-z-dnia-3-kwietnia-2019r,3832.pdf


 Zamów prenumeratę czasopisma "Pasieka"


Czym jest ePrenumerata? ePrenumerata to pełny dostęp do książek i numerów czasopisma „Pasieka” w aplikacji mobilnej oraz w serwisie w www.pasieka24.pl Wszystkie numery czasopisma „Pasieka” oraz książek w „Biblioteczce...

Prenumerata „Pasieki” Czasopismo „Pasieka” to pismo dla pszczelarzy z pasją. Wydawane jako dwumiesięcznik w ciągu roku ukazuje się 6 numerów. Prenumerata roczna obejmuje 6 kolejnych...

Ostatnio dodane

Pozytywne zmiany w ndyjskim pszczelarstwie Zdjęcie: shalender, Pixabay Indie utrzymują środkową...

ze świata

Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka, 19-10-2020

Mikrobiom pszczoły, a jej zapach Zdjęcie: pixabay. Rozpoznawanie „swoich i obcych”...

ze świata

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 16-10-2020

Australia – intensywna współpraca pszczelarzy i producentów migdałów Zdjęcie: Pixabay. Bum...

ze świata

Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka, 15-10-2020

Francja chce czasowo przywrócić neonikotynoidy do użytku Zdjęcie: Stanze, flickr. Trzeciego...

ze świata

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 15-10-2020

   Nowa pasieka edukacyjna w zachodniopomorskim Zdjęcie: megafilm, freepik. Ośrodek Doradztwa Rolniczego...

z Polski

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 12-10-2020

Wytrucie pszczół przez lecznicze paski? Autor: Teresa Kobiałka. Tadeusz Struk, który...

z Polski

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 12-10-2020

Szkolą młode pszczoły dla zwiększenia plonów Zdjęcie: user17512913, freepik. ...

ze świata

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 09-10-2020

W telegraficznym skrócie Polska Stok góry Mogielica » Ktoś systematycznie kradł ramki z...

Pasieka 6/2020

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 08-10-2020

Pszczoły ukoronowane! Czasami zapominamy, że są wokół nas ludzie, którym...

Pasieka 6/2020

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 08-10-2020