Z artykułu dowiesz się m.in.:
- ile proc. wynosiły straty rodzin pszczelich po zimowli 2024/2025;
- w której kategorii straty były najdotkliwsze;
- w których województwach straty były największe, a w których najmniejsze.
Zima 2024/2025 była trudna dla pszczół, a zima 2025/2026?
Straty rodzin pszczelich po zimie 2024/2025 wyniosły 15,14%. To alarmujący wzrost w stosunku do trzech poprzednich zimowli, gdzie straty utrzymywały się na „akceptowalnym” poziomie ok. 10% (Wykres 1).
Najważniejszą przyczyną strat (79%) była śmierć rodziny wynikająca z głodu (7%), syndromu depopulacji rodzin pszczelich (51%) lub innej przyczyny (21%). Strata pszczół z powodu problemów z matkami stanowiła 20% ogółu, a naturalne zagrożenia jedynie 1%. Poziom strat ogólnych różnił się znacznie między województwami. Najwyższą śmiertelność rodzin odnotowano w województwie podlaskim i dolnośląskim (Tabela 1), a najniższą w województwie małopolskim i świętokrzyskim.
Uzyskano dane z każdego województwa, jednak w tym roku najwięcej ankiet wpłynęło z województwa mazowieckiego i małopolskiego. Zachęcamy do rozpowszechniania informacji o ankiecie – im więcej odpowiedzi, tym bardziej miarodajne będą wyniki.
Województwo |
Straty ogólne (%) |
Śmierć rodziny (%) |
Problemy z matkami (%) |
Katastrofy naturalne (%) |
podlaskie |
42,4 |
57,1 |
42,9 |
0,0 |
dolnośląskie |
27,2 |
90,9 |
9,1 |
0,0 |
kujawsko-pomorskie |
23,6 |
90,8 |
9,2 |
0,0 |
mazowieckie |
20,5 |
80,6 |
17,5 |
0,0 |
opolskie |
20,5 |
83,3 |
10,0 |
6,7 |
wielkopolskie |
18,3 |
65,7 |
23,9 |
10,4 |
warmińsko-mazurskie |
16,9 |
68,0 |
32,0 |
0,0 |
łódzkie |
13,2 |
78,6 |
21,4 |
0,0 |
podkarpackie |
12,0 |
88,9 |
11,1 |
0,0 |
zachodniopomorskie |
10,0 |
50,0 |
50,0 |
0,0 |
śląskie |
9,8 |
83,3 |
16,7 |
0,0 |
pomorskie |
8,3 |
100,0 |
0,0 |
0,0 |
lubuskie |
8,2 |
60,0 |
40,0 |
0,0 |
lubelskie |
7,8 |
55,9 |
44,1 |
0,0 |
małopolskie |
5,5 |
50,0 |
50,0 |
0,0 |
świętokrzyskie |
5,4 |
80,0 |
20,0 |
0,0 |
Pszczelarze byli także pytani o to, czy zauważyli objawy zakażenia wirusem zdeformowanych skrzydeł (DWV) (Wykres 3). Objawy te obejmują obecność zdeformowanych skrzydeł i skróconych odwłoków u pszczół. Większość ankietowanych (63%) w ogóle nie zaobserwowała takich symptomów w swoich rodzinach. Dwadzieścia dziewięć procent pszczelarzy wskazało, że widziało zmiany u pojedynczych osobników. Cztery procent respondentów widziało objawy u wielu pszczół w pasiece, a 5% pszczelarzy odpowiedziało „nie wiem”. Warto podkreślić, że wystąpienie makroskopowych objawów wirusa zdeformowanych skrzydeł jest zawsze związane z dużą liczbą roztoczy Varroa destructor w rodzinach. Niepokojący jest fakt, że tak wielu pszczelarzy nie wie, czy miało do czynienia z tymi objawami. Prawdopodobnie pszczelarze mają trudności z rozpoznawaniem tych symptomów i (lub) w praktyce takie pszczoły są niezauważane w czasie szybkich przeglądów.
Ankieta jest anonimowa, a jej wypełnienie zajmuje niecałe 15 minut. Aby wypełnić ankietę, wystarczy zeskanować kod QR.
Jeśli zaś preferują Państwo wypełnić wersję papierową, prosimy napisać do dr Anny Gajdy na anna_
Dr n. wet. Anna Gajda, lek. wet. Ewa Mazur
Pracownia Chorób Owadów Użytkowych, Katedra Patologii i Diagnostyki Weterynaryjnej, Instytut Medycyny Weterynaryjnej, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie
