NEWS:

Brak zdjęcia autora artykułu Dr n. wet. Anna Gajda, lek. wet. Ewa Mazur
Analiza strat rodzin pszczelich po zimowli 2024/2025 w Polsce. Poznaj statystyki z podziałem na województwa, główne przyczyny śmiertelności oraz dowiedz się, jak pszczelarze radzą sobie z warrozą i wirusem zdeformowanych skrzydeł.
  • W wydaniu drukowanym strona: 6

Fot. Krawczyk Rafał

Z artykułu dowiesz się m.in.:

  • ile proc. wynosiły straty rodzin pszczelich po zimowli 2024/2025;
  • w której kategorii straty były najdotkliwsze;
  • w których województwach straty były największe, a w których najmniejsze.

Zima 2024/2025 była trudna dla pszczół, a zima 2025/2026?

Straty rodzin pszczelich po zimie 2024/2025 wyniosły 15,14%. To alarmujący wzrost w stosunku do trzech poprzednich zimowli, gdzie straty utrzymywały się na „akceptowalnym” poziomie ok. 10% (Wykres 1).

Wykres 1. Odsetek ogólnych strat rodzin pszczelich w Polsce w latach 2006-2025.

Najważniejszą przyczyną strat (79%) była śmierć rodziny wynikająca z głodu (7%), syndromu depopulacji rodzin pszczelich (51%) lub innej przyczyny (21%). Strata pszczół z powodu problemów z matkami stanowiła 20% ogółu, a naturalne zagrożenia jedynie 1%. Poziom strat ogólnych różnił się znacznie między województwami. Najwyższą śmiertelność rodzin odnotowano w województwie podlaskim i dolnośląskim (Tabela 1), a najniższą w województwie małopolskim i świętokrzyskim.

Uzyskano dane z każdego województwa, jednak w tym roku najwięcej ankiet wpłynęło z województwa mazowieckiego i małopolskiego. Zachęcamy do rozpowszechniania informacji o ankiecie – im więcej odpowiedzi, tym bardziej miarodajne będą wyniki.

Tabela 1. Poziom strat wyrażony w procentach, a także odsetek rodzin z poszczególnymi problemami w województwach w Polsce

Województwo

Straty ogólne (%)

Śmierć rodziny (%)

Problemy z matkami (%)

Katastrofy naturalne (%)

podlaskie

42,4

57,1

42,9

0,0

dolnośląskie

27,2

90,9

9,1

0,0

kujawsko-pomorskie

23,6

90,8

9,2

0,0

mazowieckie

20,5

80,6

17,5

0,0

opolskie

20,5

83,3

10,0

6,7

wielkopolskie

18,3

65,7

23,9

10,4

warmińsko-mazurskie

16,9

68,0

32,0

0,0

łódzkie

13,2

78,6

21,4

0,0

podkarpackie

12,0

88,9

11,1

0,0

zachodniopomorskie

10,0

50,0

50,0

0,0

śląskie

9,8

83,3

16,7

0,0

pomorskie

8,3

100,0

0,0

0,0

lubuskie

8,2

60,0

40,0

0,0

lubelskie

7,8

55,9

44,1

0,0

małopolskie

5,5

50,0

50,0

0,0

świętokrzyskie

5,4

80,0

20,0

0,0

zablokowane [...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów
Wykres 2. Wykres przedstawia odsetek pszczelarzy, którzy wskazali, że ich pszczoły korzystały z poszczególnych pożytków. Respondent mógł zaznaczyć wiele odpowiedzi.

Pszczelarze byli także pytani o to, czy zauważyli objawy zakażenia wirusem zdeformowanych skrzydeł (DWV) (Wykres 3). Objawy te obejmują obecność zdeformowanych skrzydeł i skróconych odwłoków u pszczół. Większość ankietowanych (63%) w ogóle nie zaobserwowała takich symptomów w swoich rodzinach. Dwadzieścia dziewięć procent pszczelarzy wskazało, że widziało zmiany u pojedynczych osobników. Cztery procent respondentów widziało objawy u wielu pszczół w pasiece, a 5% pszczelarzy odpowiedziało „nie wiem”. Warto podkreślić, że wystąpienie makroskopowych objawów wirusa zdeformowanych skrzydeł jest zawsze związane z dużą liczbą roztoczy Varroa destructor w rodzinach. Niepokojący jest fakt, że tak wielu pszczelarzy nie wie, czy miało do czynienia z tymi objawami. Prawdopodobnie pszczelarze mają trudności z rozpoznawaniem tych symptomów i (lub) w praktyce takie pszczoły są niezauważane w czasie szybkich przeglądów.

Wykres 3. Wykres przedstawia odsetek pszczelarzy, którzy obserwowali objawy wskazujące na zakażenie DWV w rodzinach pszczelich.
zablokowane [...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Ankieta jest anonimowa, a jej wypełnienie zajmuje niecałe 15 minut. Aby wypełnić ankietę, wystarczy zeskanować kod QR.

Jeśli zaś preferują Państwo wypełnić wersję papierową, prosimy napisać do dr Anny Gajdy na anna_Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript., a wyślemy wersję do druku.

Dr n. wet. Anna Gajda, lek. wet. Ewa Mazur

Pracownia Chorób Owadów Użytkowych, Katedra Patologii i Diagnostyki Weterynaryjnej, Instytut Medycyny Weterynaryjnej, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie


Zamów prenumeratę czasopisma "Pasieka"


e-Prenumerata czasopisma Pasieka