Analiza warunków ubiegania się o refundację poniesionych kosztów w ramach Wsparcia Rynku Produktów Pszczelich w 2014 roku
Agencja Rynku Rolnego we wrześniu bieżącego roku przedstawiła nowe warunki udziału podmiotów uprawnionych oraz pszczelarzy w projektach, które są finansowane ze środków unijnych oraz krajowych. W poszczególnych działaniach pojawiły się istotne zmiany, z którymi pszczelarze powinni zostać zapoznani. Poniżej przedstawiona jest analiza zmian, jakie przyniosła nowa perspektywa finansowania w Unii Europejskiej. Nowe warunki obaliły kilka „życzeń” i „marzeń” pszczelarzy dotyczących pomocy dla pszczelarstwa w Polsce.
fot.© Roman Dudzik
Ogólne zmiany
Zmiany, jakie zostały wprowadzone przez Agencję Rynku Rolnego były wynikiem konsultacji pomiędzy tym podmiotem a czterema organizacjami pszczelarskimi. Były to: Polski Związek Pszczelarski, Stowarzyszenie Pszczelarzy Zawodowych, Stowarzyszenie Pszczelarzy Polskich „Polanka” oraz Śląski Związek Pszczelarzy w Katowicach.
Warunki ubiegania się o refundację ponoszonych kosztów przez organizacje oraz pszczelarzy zostały w zasadzie określone na następny rok, gdyż w tytule załącznika do Zarządzenia nr 97/2013/Z Prezesa ARR z dnia 17 września 2013 widnieje jedynie zaznaczona perspektywa 2013/2014.
Czyżby ARR pozostawiła sobie możliwość zmian w następnym roku przed ogłoszeniem terminu składania projektów? To się okaże. Warto zastanowić się jednak nad możliwościami wsparcia dla pszczelarzy w najbliższym czasie.
W warunkach pojawiło się wiele nowych zapisów – głównie porządkujących oraz utrudniających nadużycia. W związku z częstymi praktykami niektórych organizacji pszczelarskich i wymuszaniem odpłatności za udział w projektach ARR zabezpieczyła interesy pojedynczych pszczelarzy w postaci zapisu wyraźnie zakazującego pobieranie jakichkolwiek opłat za udział lub pomniejszanie wysokości refundacji na pokrycie kosztów przez organizację pszczelarską.
[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-PrenumeratorówW całych nowych warunkach brak jest sprecyzowania, jak to było we wcześniejszym, na jaki moment jest liczona wielkość pasieki dla odbiorców pomocy. Jedynie przy producentach odkładów jest zaznaczona data 30 września. W drukach projektów nadal pozostaje określanie wielkości pasiek na ten dzień. Taki brak precyzji może wprowadzić niepotrzebne zamieszanie w realizacji projektów. Być może jest to tylko przeoczenie nie warte większej uwagi.
Pozostały do omówienia jeszcze zmiany w poszczególnych projektach – w szczególności tych, które bezpośrednio dotyczą pszczelarzy.
Zakup leków przeciw warrozie
Projekt zakupu leków do walki z roztoczami Varroa destructor został zmieniony w kilku punktach. Celem działania jest redukcja występowania tych roztoczy na terenie Polski. Pierwszą zasadniczą zmianą jest zmniejszenie refundacji poniesionych kosztów netto z dotychczasowych 100% do 80%.
Udział pszczelarzy w tym projekcie może się w związku z tym zmniejszyć – zarówno całkowitym wycofaniem się z zakupu leków, jak również nabyciem ich mniejszych ilości, a to może w dłuższej perspektywie czasu mieć tragiczne skutki w zdrowotności pszczół. Z drugiej strony pszczelarze nie będą brać leków ponad swoje właściwe potrzeby – zmniejszając tym samym popyt na lekarstwa. Producenci będą musieli ograniczyć produkcję leków, gdyż przy krótkim okresie ich trwałości nie będą mogli ich zmagazynować na następny sezon i zniwelować wahnięcie popytu.
[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-PrenumeratorówZakup pszczół
Zasady zakupu pszczół w mechanizmie zostały mocno zmienione w porównaniu do wcześniej obowiązujących. Maksymalny poziom refundacji jednak pozostał na takim samym poziomie dla pszczelarzy, którzy kupią matki czy odkłady w następnym roku kalendarzowym.
Co dokładnie przynoszą pszczelarzom nowe zasady korzystania z pomocy w ramach tego projektu? Jak zareaguje rynek oraz producenci matek i odkładów? Stawianie prognozy jest dość trudne, ale zastanowić się warto nad tym, co już wiadomo, a wnioski mogą nasunąć się same i każdemu czytelnikowi inne.
Istotną zmianą jest możliwość nabycia odkładów w ilości jedynie 20% stanu pasieki, co drastycznie ograniczy popyt na odkłady tzw. refundowane. Tym samym powinien się lekko podnieść popyt na odkłady poza refundacją oraz matki (zarówno w ramach wsparcia, jak i poza nim). Dlaczego tak może się stać? Po pierwsze matki pszczele w mechanizmie WRPP będzie można nabywać do ilości równej 50% stanu pasieki.
Można też zakupić matki i odkłady, gdy razem nie przekroczą ilości 50% posiadanych rodzin, przy wspomnianym wcześniej zastrzeżeniu ilości odkładów. Pszczelarze chcący się rozwijać zostają tym samym zmuszeni do zakupu w miejsce odkładów matek i tworzenia sztucznych rojów we własnym zakresie zmieniając tym samym dotychczasowy sposób gospodarowania przy pszczołach.
Mogą oni jednak nie rezygnować z zakupu odkładów i dokupić odpowiednią ich ilość poza projektem, ale wtedy będą skazani podnieść koszty swojej działalności, bo nikt nie zwróci im części poniesionych nakładów.
Pszczelarz pragnący się rozwijać w takim tempie nie będzie w stanie tego uczynić – szczególnie, że często młodzi opierają się mocno na wsparciu z ARR przy jednoczesnym braku własnych środków na rozbudowę pasiek. Dalej idąc takie rozwiązanie może także doprowadzić do zniknięcia wielu pasiek.
[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-PrenumeratorówPojawiły się także zaostrzenia w udziale w projekcie zakupu dla osób zamieszkałych w tym samym miejscu – a będących producentem matek i/lub odkładów a uczestnikiem mechanizmu. Osoby takie nie mogą być odbiorcami pomocy – zarówno właściciele pasiek hodowlanych, jak pozostali domownicy prowadzący pasieki wyłącznie nastawione na produkcję miodu i pozyskiwanie innych produktów.
W razie wykrycia nadużycia przez kolejne 3 lata (licząc od nowego roku kalendarzowego po takim zajściu) osoby takie zostaną wykluczone zarówno z bycia producentem, jak i odbiorcą pszczół w mechanizmie. Cdn.
W kolejnej części artykułu zostanie opisany zakup sprzętu pszczelarskiego, zakup lawet do przewozu uli oraz dopłata do produkcji filmu szkoleniowo-instruktażowego na temat stosowania środków przeciw warrozie.
mgr Emil Mariusz Szymański
doktorant Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu
Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki w Jeleniej Górze
Katedra Zarządzania Jakością i Środowiskiem
<?php $pas='2013nr6str44'; $pasCov='images/stories/Pasieka/2013_6/Pasieka_2013nr06_[62].jpg'; include('./goto/art_footer.php'); ?>
