fbpx

NEWS:

Infekcje wirusowe pszczół

Cz. I. Informacje ogólne. Infekcje, których rozwojowi sprzyja nosemoza

Termin wirus w języku łacińskim oznacza jad. Za czasów Pasteura stosowano go do określania czynnika zakaźnego obecnego w materiale pozbawionym bakterii (poprzez sączenie przez odpowiednie filtry).

Istnienie pierwszych wirusów jako cząstek odkryto dopiero w latach 1915-1917. Cząstki te inaczej zwane są wirionami. Nie posiadają one budowy komórkowej. Każdy wirion składa się z kwasu nukleinowego (RNA lub DNA) – genomu, który jest nośnikiem informacji genetycznej, zawieszonego w płaszczu białkowym –kapsydzie. Czasem na zewnątrz znajduje się osłonka białkowo-lipidowa. Wirusy są strukturami organicznymi na pograniczu materii ożywionej i nieożywionej. Nie są zdolne do rozmnażania się poza żywą komórką żywiciela.

Gospodarzami wirusów są komórki bakterii, roślin i zwierząt.  Wirusy mają wielkość od 10 do kilkuset nanometrów, rzadko powyżej 300 nm. Dla porównania najmniejsze bakterie – nanobakterie mają około 200 nm. Tylko wirusy o największych cząstkach mogą być widoczne w mikroskopie świetlnym – pozostałe jedynie w mikroskopie elektronowym. Kształt cząstek wirusowych jest bardzo zróżnicowany, od niemal kulistego (sferycznego, wielościennego) do pałeczkowatego (helikalnego).

Wirusy są z reguły wrażliwe na podwyższoną temperaturę (np. 60°C), wysuszenie (temperatura pokojowa) oraz promieniowanie UV. Natomiast temperatura poniżej 0°C sprzyja zachowaniu ich aktywności zakaźnej.

Pierwszy wirus pszczeli został wykryty dopiero w 1963 roku, chociaż objawy przez niego wywoływane (paraliż pszczół) były znane już za czasów Arystotelesa. Obecnie znanych jest około 18 wirusów występujących u pszczoły Apis mellifera i Apis cerana (ryc. 1.). Większość z nich do wirusy bardzo małe, wielkości 30 nm, o kształcie sferycznym (fot. 1.), zwierające RNA. Nazwy wirusów pszczelich pochodzą często od objawów, jakie infekcja może wywoływać w warunkach naturalnych bądź w badaniach laboratoryjnych (wirus chronicznego paraliżu pszczół, wirus choroby czarnych mateczników) lub od cech związanych z wyglądem czy budową wirusa (wirus włókienkowy). Często zamiast pełnych nazw stosowane są ogólnie przyjęte skróty (pochodzące od nazw angielskich). W Polsce do tej pory stwierdzono występowanie 7 wirusów pszczoły Apis mellifera.

Ustalanie pozycji systematycznej wirusów pszczelich rozpoczęło się dopiero pod koniec XX wieku wraz z poznawaniem ich budowy genetycznej. Kiedyś większość tych wirusów określano jako picorna-like, ponieważ są w pewien sposób podobne do wirusów z rodzaju Picorna, wywołujących między innymi wirusowe zapalenie wątroby, chorobę Heinego-Medina czy przeziębienia. Jednakże wirusy pszczele są bardziej podobne do roślinnych niż zwierzęcych. Atakują one z reguły tylko jeden gatunek pszczół. Wirusy pszczoły miodnej Apis mellifera, których genom już znamy, umieszczono wraz z wirusami kilku innych owadów w nowoutworzonej rodzinie Dicistroviridae (rodzaj Cripavirus) lub przypisano do odrębnego rodzaju Iflavirus.

zablokowane [...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów


dr wet. Grażyna Topolska
SGGW, Wydział Medycyny Weterynaryjnej
Katedra Nauk Klinicznych
Oddział Chorób Owadów Użytkowych


 Zamów prenumeratę czasopisma "Pasieka"


Prenumerata „Pasieki” Czasopismo „Pasieka” to pismo dla pszczelarzy z pasją. Wydawane jako dwumiesięcznik w ciągu roku ukazuje się 6 numerów. Prenumerata roczna obejmuje 6 kolejnych...

Korzystaj z e-Prenumeraty na www.pasieka24.pl i w aplikacji mobilnej.Ciesz się pełnym dostępem do wszystkich książek i czasopism Wydawnictwa "Pasieka" Sprawdź jak szeroką bazę wiedzy pszczelarskiej...

Ostatnio dodane

Po prostu pomagać! #TAKdlaPszczół Pierwszy w Polsce Bank Pszczeli rośnie...

z Polski

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 23-09-2019

Pszczoły rozróżniają pozytywne i negatywne chwile Ścieżka ewolucyjna kręgowców i...

Pasieka

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 20-09-2019

Truteń oślepia matkę w czasie kopulacji Zdjęcie: Martwy truteń z...

Pasieka

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 19-09-2019

Amerykańscy pszczelarze podają do sądu EPA Zdjęcie: freepik.  Szóstego września grupa...

ze świata

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 16-09-2019

Trzy miesiące więzienia za miód Leon Haughton spędził trzy miesiące...

ze świata

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 16-09-2019

Bieszczadzkie niedźwiedzie niszczą pasieki Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wyraził zgodę...

z Polski

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 16-09-2019

Gmina Stryszawa oraz Stowarzyszenie „Beskidzkie Trutnie” rozdają sadzonki! Gmina Stryszawa...

z Polski

Kobiałka Teresa  - avatar Kobiałka Teresa , 13-09-2019

Aż 3 medale dla Pasieki na Apimondii w Montrealu! Apimondia...

z Polski

Kobiałka Teresa  - avatar Kobiałka Teresa , 12-09-2019

Prokuratura bada sprawę wydania zgody na stosowanie w Polsce...

z Polski

Kobiałka Teresa  - avatar Kobiałka Teresa , 11-09-2019