Wosk – pozyskiwanie, klarowanie, produkcja węzy

Jako pszczelarze wiemy, iż do naszych podopiecznych powinna trafiać węza z dobrej jakości wosku, wytopionego z plastrów, które w sezonie pszczelarskim wyeliminowaliśmy z uli. Węza, jaką zamierzamy dać naszym pszczołom powinna zostać wykonana tylko z naszego wosku, bez żadnych domieszek parafiny czy też mieszania z innymi woskami niewiadomego pochodzenia.

Właściwie przygotowany wosk powierzamy osobie/firmie, która wykonuje węzę z zachowaniem wymaganych standardów.

Pasieka nr 74
Gotowa węza pszczela.
fot.© Przemysław Grobelny

Bardzo istotne też jest, by węza, która ma trafić do naszych pszczół miała zachowany właściwy rozmiar komórek, a to oznacza, że nie może być rozciągnięta w którąś ze stron (mierzymy suwmiarką 10 komórek plastra węzy).

Jeśli węza ma podstawę komórki o średnicy 5,4 mm to na tych dziesięciu komórkach ma mieć od ścianki pierwszej komórki do ścianki ostatniej mierzonej dokładnie 54 mm, to samo jeśli mamy węzę o komórce 5,1 czy 4,9 mm. Zadbajmy o to a pszczołom będzie lepiej i zachowamy wyższy standard higieny w ulu.

Wytapianie wosku

Wosk pozyskujemy na różne sposoby, w topiarkach słonecznych, parowych, elektrycznych. Wytapiamy go w sezonie (topiarki słoneczne) lub po sezonie z plastrów, które wyeliminowaliśmy z uli, z odsklepin po wirowaniu miodu, z fragmentów plastrów wyłamanych podczas wirowania w miodarce.

Pasieka nr 74
Fot. 1. Rozgrzewanie wosku.
fot.© Przemysław Grobelny

[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Klarowanie wosku

Jak klarować wosk? Podstawą jest woda, która nie powinna być kranowa, nawet jeśli jest najlepszej jakości. Zdecydowanie lepsza do klarowania wosku jest woda deszczowa, ze studni głębinowych lub z filtra RO. Taka woda nie powoduje zmiany koloru wosku.

Ilość wody, jaką należy zachować w naczyniu do klarowania nie może być mniejsza niż 30% zawartości całego naczynia. Im jest tej wody jednak więcej, tym wosk szybciej i dokładniej się oczyszcza. Kolejnym ważnym czynnikiem jest czas stygnięcia rozgrzanego wosku.

Im stygnie dłużej, tym korzystniej wpływa to na jego oczyszczenie. Najlepszy efekt uzyskuje się, gdy naczynie z rozgrzanym woskiem wstawimy w zamykany pojemnik styropianowy dopasowany gabarytami do naczynia z woskiem. Wskazane jest też, by wosk w owym styropianie stygł w temp. otoczenia nie niższej niż 25°C. Bardzo wolno stygnący wosk w takich warunkach będzie w pełni nadawał się do wyjęcia z naczynia najwcześniej po 5-6 dniach. Będzie on już twardy i jednocześnie właściwie sklarowany. Po oczyszczeniu spodniej strony kręgu woskowego z zanieczyszczeń należy go podzielić na drobne kawałki i poddać kolejnemu klarowaniu – i tak minimum cztery razy.

Pasieka nr 74
Fot. 3. Wosk o właściwej barwie do wykonania węzy (dół kręgu).
fot.© Przemysław Grobelny

Pasieka nr 74
Fot. 4. Wosk o właściwej barwie do wykonania węzy (góra kręgu).
fot.© Przemysław Grobelny

[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Domowa produkcja węzy

We wstępnej fazie produkcji węzy dochodzi do sterylizacji naszego wosku (fot. 5.), by otrzymać w pełni bezpieczną dla zdrowia naszych pszczół węzę. Następnym etapem jest wylanie ze sterylizatora wosku do naczyń, w których on zastygnie i, jeśli będzie taka potrzeba, dodatkowe go oczyszczenie (dobrze sklarowany wosk bardzo rzadko wymaga dodatkowego oczyszczania).

[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Ma to też ogromne znaczenie, gdyż wówczas producent węzy nie zarzuci nam, iż przysłaliśmy brudny wosk i musiał go kilkukrotnie klarować, co przełoży się na większe koszty. Następnie wosk taki jest roztapiany i wylewany na tace z blachy kwasoodpornej, gdzie zastyga w plastrach grubości około 6-8 mm.

Pasieka nr 74
Fot. 6. Walcowanie tafli woskowych na walcach gładkich.
fot.© Przemysław Grobelny

W kolejnym etapie produkcji węzy tafle woskowe o odpowiedniej temp. wosku przechodzą przez walce gładkie, by uzyskać właściwą grubość do grawerowania (fot. 6.). Następnie pas wosku trafia na walce grawerowane, po których otrzymujemy już właściwą formę z podstawami komórek pszczelich (fot. 7., 8.).

[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Takim sposobem postępowania zapewniamy wysoki standard higieny w pasiece, a także wiemy, że nasze pszczoły mają do dyspozycji węzę z wosku, który same wytworzyły wypacając go w swojej heroicznej pracy przy odbudowie plastrów.

Przemysław Grobelny
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
tel. 500 106 300


Powiązane artykuły


Czasopismo dla pszczelarzy z pasją - Pasieka
Zamów czasopismo
"Pasieka" do domu

Ocena użytkowników: 3 / 5

Gwiazdka aktywnaGwiazdka aktywnaGwiazdka aktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 

Co w trawie piszczy...

Kalendarz biodynamiczny 2018
Kalendarz biodynamiczny 2018

Kalendarz biodynamiczny 2018 Dzięki uprzejmości Koła Pszczelarzy we Wronkach, RZP Wlkp. Płn w Chodzieży prezentujemy Państwu pszczelarski kalendarz biodynamiczny, który zawiera wskazówki kied [ ... ]

Czytaj więcej »
Po co komu etykiety, ulotki i opakowania zbiorcze?
Po co komu etykiety, ulotki i opakowania zbiorcze?

Po co komu etykiety, ulotki i opakowania zbiorcze?

Po co kolorowa nalepka i pudełko, po co ulotka lub broszura? Jak cię widzą, tak cię piszą i tak chętniej kupują. Ten sam miód, a [ ... ]

Czytaj więcej »
Nabór na Kwalifikacyjne Kursy Zawodowe dla Dorosłych
Nabór na Kwalifikacyjne Kursy Zawodowe dla Dorosłych

Zespół Szkół im. Leokadii Bergerowej w Płocku ogłasza nabór na Kwalifikacyjne Kursy Zawodowe dla Dorosłych dające uprawnienia do prowadzenia gospodarstwa rolniczego i pszczelarskiego 1. RL [ ... ]

Czytaj więcej »
Inne artykuły »