fbpx

NEWS:

webinar
w wydaniu tradycyjnym (papierowym) strona: 0

UWAGA! Artykuł pochodzi ze starych wydań Pasieki. Część wiedzy może być już nieaktualna.

Pamiętaj by zawsze sprawdzić informacje w nowszych numerach "Pasieki". Wiele informacji z zakresu leczenia pszczół lub gospodarki pasiecznej uległo zmianie. Informacje zawarte w tym artykule utrzymujemy na stronie w ramach archiwizacji wiedzy pszczelarskiej. 

Grzyby entomopatogenne pszczoły miodnej

Pszczoła miodna (Apis mellifera) należy do owadów, które są typowymi stawonogami lądowymi. Stawonogi stanowią prawie 75% wszystkich gatunków zwierząt występujących na Ziemi. Owady osiągnęły na lądzie sukces ewolucyjny, opanowując wszystkie znane biotopy, co umożliwia im rozmaite przystosowania biologiczne, włącznie z życiem w społeczeństwach owadzich.


Fot. Jerzy Jóźwik

W zdrowej rodzinie Apis mellifera występuje bogata mikroflora i mikrofauna, utworzona przez saprofityczne bakterie, glony, pierwotniaki i roztocza. Bierze ona udział w procesach antybiozy w organizmie czerwia i pszczół oraz konserwacji (czasami doprowadza do uszkodzenia zapasów pokarmu: miodu i wosku).

W osłabionych i chorych rodzinach stanowi potencjalne źródło zakażenia. Przeważająca część flory saprofitycznej pochodzi z roślin i wody, a jej skład zależy od zróżnicowania roślin na terenie, na którym usytuowany jest ul, rodzaju zapasów i pory roku. Istnieje ścisła zależność między stopniem zanieczyszczenia środowiska mikroorganizmami oraz rodzajem mikroorganizmów zarówno w środowisku, jak i w rodzinie pszczelej.

 

Ważną rolę...

zablokowane [...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych ePrenumeratorów

Najniebezpieczniejsze choroby czerwia i dorosłych pszczół są powodowane przez grzyby entomopatogenne. Dostają się one do ciała owada dzięki aktywności trzech rodzajów enzymów zewnątrzkomórkowych: proteaz, chitynaz oraz lipaz. Enzymy hydrolityczne wydzielane są w pewnej, specyficznej gatunkowo kolejności oraz w specyficznych gatunkowo proporcjach.

Krótki przegląd wybranych gatunków grzybów entomopatogennych dla pszczół.


Fot. Jerzy Jóźwik

W okresie wiosennym i na początku lata pszczoły posiadają małą aktywność przeciwgrzybiczą i narażone są na zakażenie grzybicami wywołanymi przez grzyby chorobotwórcze, które mają małe wymagania bytowe. Dla Apis mellifera najbardziej niebezpieczna jest grzybica kropidlakowa wywołana przez Aspergillus fumigatus, która atakuje czerw i dorosłe postaci owada.

Pszczoły zarażają się zarodnikami lub strzępkami grzybni wnikającymi do organizmu przez oskórek lub przewód pokarmowy. Duży wpływ na stan zdrowotny i przeżywalność rodziny ma dokarmianie i wilgotność w gnieździe w okresie zimy. Zbyt rozległe gniazdo zimowe przyczynia się do pleśnienia plastrów.

W takim wypadku...

zablokowane [...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych ePrenumeratorów


Fot. Jerzy Jóźwik

 

Pierwszym objawem choroby u pszczół jest osłabienie i niepokój. Chore owady tracą zdolności lotne i wykazują zaburzenia równowagi ciała oraz wypełzają z ula. Jedyną zmianą chorobową występującą u pszczół w chwili padnięcia jest stwardnienie odwłoka i tułowia. Ciało martwych owadów pokrywa grzybnia, która przenika przez przetchlinki i błony łączące pierścienie chitynowe szkieletu zewnętrznego.

Zapobieganie grzybicy kropidlakowej polega na przestrzeganiu zasad higieny w pasiece, trzymaniu silnych rodzin, dostosowaniu wielkości gniazda do siły rodziny, a także na eliminacji czynników usposabiających. Przy niewielkim nasileniu choroby zalecane jest przesiedlenie pszczół do odkażonego ula i podkarmienie rodziny.

 

Należy przy tym...

zablokowane [...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych ePrenumeratorów

Strategie obrony przeciwzakaźnej pszczoły miodnej

Owady, w tym również i pszczoły, wykształciły w rozwoju ewolucyjnym szereg barier i mechanizmów obronnych, aby zabezpieczyć się przed atakiem grzybów entomopatogennych. Ich zadaniem jest ochrona przed zakażeniem oraz likwidacja czynnika zakaźnego, który wniknął do ustroju po przełamaniu barier obronnych, mechanicznych i fizjologicznych, takich jak okrywa ciała, przewód pokarmowy, układ oddechowy, jama ciała.

Często wytworzone mechanizmy obronne są swoiste i charakterystyczne tylko dla jednej grupy zwierząt. Z kolei organizmy atakujące owady posiadają szereg wyspecjalizowanych przystosowań, np. w postaci syntezy czynników wirulentnych, które ułatwiają im opanowanie organizmu owada. Układ odpornościowy pszczół opiera się na trzech, ściśle ze sobą powiązanych, mechanizmach:

1. indukcji kaskady enzymów proteolitycznych,

2. reakcji odpowiedzi komórkowej, polegającej na fagocytozie, np. przez hemocyty oraz opłaszczaniu niepożądanych, obcych ciał,

3. produkcji peptydów antybakteryjnych (białek przeciwbakteryjnych) i antygrzybowych wydzielanych do hemolimfy.

Dużą rolę w utrzymaniu...

zablokowane [...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych ePrenumeratorów

 

mgr Aneta Ciołek

 

 

mgr Agnieszka Tabor

 

 

dr hab Krzysztof

 

 

Grzywnowicz

 

 

Zakład Biochemii UMCS

 

 

Lublin, 2006


 Zamów prenumeratę czasopisma "Pasieka"


Czym jest ePrenumerata? ePrenumerata to pełny dostęp do książek i numerów czasopisma „Pasieka” w aplikacji mobilnej oraz w serwisie w www.pasieka24.pl Wszystkie numery czasopisma „Pasieka” oraz książek w „Biblioteczce...

Prenumerata „Pasieki” Czasopismo „Pasieka” to pismo dla pszczelarzy z pasją. Wydawane jako dwumiesięcznik w ciągu roku ukazuje się 6 numerów. Prenumerata roczna obejmuje 6 kolejnych...

Ostatnio dodane

 Rosyjskie pszczelarstwo w 2020 roku Zdjęcie: Pixabay. Analiza rosyjskiego pszczelarstwa była...

ze świata

Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka, 15-01-2021

Webinar – wielka powtórka przed sezonem! Czternastego lutego (niedziela) odbędzie...

z Polski

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 14-01-2021

Introwertyczne pszczoły Zdjęcie: Pixabay. W społeczeństwie osoby lubiące towarzystwo ceni się...

ze świata

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 13-01-2021

W Odessie pszczoły wyszły z uli Zdjęcie: Pixabay. Jak donosi portal...

ze świata

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 12-01-2021

Polska tuż za podium w produkcji miodu Zdjęcie: Wydawnictwo Pasieka. Jak...

z Polski

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 11-01-2021

Darmowe webinary Pasieki Michałów Zdjęcie: Pixabay. Centrum Pszelarskie Pasieki Michałów organizuje...

z Polski

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 08-01-2021

Nowa Zelandia – rząd opłaca kursy pszczelarskie Zdjęcie: Pixabay. „Chcesz coś...

ze świata

Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka, 08-01-2021

Sylwestrowy huk fajerwerków – czy wpływa na pszczoły? Zdjęcie: Pixabay O...

z Polski

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 07-01-2021

Sprytne grzyby contra pszczoły Zdjęcie: Christoph Rupprecht, flickr. Przetrwalniki grzybów mogą utrzymywać...

ze świata

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 07-01-2021