Nauka w pasiece

Karmienie pszczół substytutami pyłku

Pszczoły miodne czerpią białka, witaminy, minerały i niektóre węglowodany z pyłków. Ponieważ żaden gatunek rośliny nie zaspokaja wszystkich potrzeb żywieniowych naraz, pszczoły muszą dysponować pewnymi ilościami różnorodnych pyłków, aby mogły zachować zdrowie i wyprodukować mleczko pszczele potrzebne do karmienia królowej i czerwiu.

Jeśli podczas przeglądu stwierdzi się małą ilość lub brak tego rodzaju pokarmu, a przewidywana pogoda uniemożliwi loty pszczół po pyłek, oznacza to konieczność uzupełnienia diety substytutami białka i minerałów. Najlepiej byłoby również podawać w tym samym czasie syrop cukrowy.

Pasieka nr 91 (substytut-pylku_pylek_naturalny)
fot. Jarosław Gerczak

Białkowe żywienie uzupełniające pszczół miodnych może przebiegać w dwojaki sposób – poprzez karmienie pyłkiem naturalnym lub sztucznymi wysokobiałkowymi suplementami pyłku (w skład których wchodzi od 5 do 25% naturalnego pyłku), a także karmienie zamiennikami (substytutami) pyłku w postaci wilgotnych ciast lub sypkich suchych substancji.

Świeży pyłek pobudza wychów czerwiu w najwyższym stopniu, mrożony działa trochę słabiej, jeszcze gorzej wypadają substytuty zawierające śladowe ilości pyłku naturalnego, z kolei najmniej atrakcyjnym rozwiązaniem są zamienniki zupełnie pozbawione pyłku naturalnego.

Substancją, która swoim składem jest najbardziej zbliżona do pyłku, a jednocześnie nie wymaga dużych nakładów pieniężnych, są drożdże piwowarskie. Do zakarmiania pszczół można użyć suchych drożdży, jednakże najlepszym rozwiązaniem jest ciasto o konsystencji zbliżonej do masła orzechowego.

Dla pszczelarzy opiekujących się jedynie kilkoma rodzinami dobrym rozwiązaniem jest mieszanka drożdży z pięćdziesięcioprocentowym syropem cukrowym. W celu utrzymania odpowiedniej wilgotności ciasto umieszcza się w papierze śniadaniowym lub woreczkach foliowych.

Jeśli ciasto stwardnieje, pszczoły go nie spożyją. Pszczelarze, którzy karmią swoje rodziny syropem kukurydzianym o wysokiej zawartości fruktozy, używają go również do wyrobienia ciasta, gdyż fruktoza zapewnia lepsze zachowanie wilgotności.

Do mieszanki można dodać drożdże paszowe, które zwiększają wartość odżywczą substytutu, ale również jego koszt.

[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Pasieka nr 91 (substytut-pylku_baza-pozytkowa)
Pszczołom należy zapewnić dużą bazę pożytkową.
fot. Samuel M Beebe, Ecotrust

Należy pamiętać, że niedobór lub nadmiar jednego z podstawowych składników odżywczych, szczególnie w pyłku, skraca życie pszczół, prowadząc do zmniejszenia ich pogłowia oraz zwiększenia wrażliwości rodzin na choroby.

Co więcej, niedobór pyłku i zawartych w nim składników osłabia nie tylko wychów robotnic, ale również trutni, bowiem robotnice pielęgnujące często pomijają jaja oraz larwy samców, a nawet je wyjadają, królowa zaś przerywa składanie jaj trutowych.

Z kolei zmniejszenie liczby trutni wpływa na słabe unasienienie matek, które są często z tego powodu wymieniane. W podobnie destrukcyjny sposób może działać nadmiar niektórych substancji chemicznych, na przykład ilość lipidów w pyłku i substytutach nie powinna przekraczać 5–8%.

Jeśli chodzi o węglowodany, gęsty syrop cukrowy w znacznie mniejszym stopniu stymuluje zbieranie pyłku niż syrop rzadszy (pięćdziesięcioprocentowy), cukier stołowy zaś, nierozpuszczony, nie pobudza zbieraczek do gromadzenia pyłku.

[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Z kolei żywienie pszczół dodatkami białkowymi w okresach późnej zimy i wczesnej wiosny wymaga większych węglowodanowych zapasów zimowych. Dodatkowo, w czasie substytucji pyłku, pszczoły muszą mieć stały dostęp do wody.

Paulina Witkowska
Pasieka „Pod Wiatrakiem”

Żródła:

1. Mussen E.C., Feeding Bees Pollen Substitutes, http://entomology.ucdavis.edu/files/147616.pdf (dostęp 22.01.2018).

2. Brodschneider R., Crailsheim K., Nutrition and health in honey bees, „Apidologie” 2010, vol. 41(3), s. 278–294, DOI: 10.1051/apido/2010012.

3. De Groot A.P., Protein and amino acid requirements of the honeybee Apis mellifera, „Physiologia Comparata et d’Ecogia”, 1953, 3, s. 195–285.


Artykuł "Karmienie pszczół substytutami pyłku" ukazał się w czasopiśmie "Pasieka" nr 5/2018, str. 36.


Czasopismo dla pszczelarzy z pasją - Pasieka
Zamów czasopismo
"Pasieka" do domu

[...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów


Co w trawie piszczy...

Międzynarodowa Wystawa Pszczelarska Pszczoła Hanácka

Międzynarodowa Wystawa Pszczelarska Pszczoła Hanácka W dniach 19-20 października 2018 zapraszamy na Międzynarodową Wystawę Pszczelarską związaną z konferencją innowatorów i wynalazców  [ ... ]

Czytaj więcej »
ULmonitor
ULmonitor

ULmonitor www.ulmonitor.pl Pszczelarstwo często kojarzy się przede wszystkim z tradycją. Tradycyjne rzemiosło, tradycyjna czyli naturalna i zdrowa żywność, pszczoły i ich miód towarzysz [ ... ]

Czytaj więcej »
Proporcje cukru do wody oraz objętość uzyskanego syropu
Proporcje cukru do wody oraz objętość uzyskanego syropu

Proporcje cukru do wody oraz objętość uzyskanego syropu
fot. Roman Dudzik Syrop o proporcji 1:1 (1 kg cukru na 1 litr wody)
1 litr syropu zawiera 625 g cukru

Cukier w kilogramach  [ ... ]



Czytaj więcej »
Inne artykuły »