fbpx

NEWS:

w wydaniu tradycyjnym (papierowym) strona: 0

Dzika pszczoła MURARKA OGRODOWA

Pszczelarze doskonale znają znaczenie pszczół w zapylaniu roślin i wiedzą, jak bardzo wpływają one na podnoszenie plonu oraz jakość owoców i nasion. Zapotrzebowanie na zapylacze w większości pokrywane jest przez pszczołę miodną.

Jednak w niektórych rejonach występują znaczne niedobory pszczół do zapylania spowodowane zmniejszającą się liczbą pasiek (szacuje się, że w kraju mamy obecnie około 800 tysięcy pni), ich nierównomiernym rozmieszczeniem, a także niewielkim zasięgiem wynajmu rodzin pszczelich do zapylania upraw

Niedobory zapylaczy uzupełniają dzikie pszczoły, których w Polsce mamy około 450 gatunków. Jednak i ich liczebność w przyrodzie stale maleje z powodu ubożenia bazy pokarmowej. Powodem tego jest między innymi zaniechanie uprawy pastewnych roślin motylkowych i zastąpienie ich uprawami zbóż i roślin okopowych, ustawiczne niszczenie roślinności ruderalnej, a także zagłada miejsc gnieżdżenia się i zimowania owadów na przykład przez bezmyślne wiosenne wypalanie traw i nieużytków, gdzie często w pustych łodygach roślin znajdują się gniazda pszczół, a w płytkich ziemnych norkach pod korzeniami roślin zimują lub zakładają nowe gniazda samice trzmieli.

alt
Zdjęcia: Dariusz Tepe Pszczoła murarka na kwiecie truskawki

Wśród dzikich zapylaczy są trzmiele tworzące czasem bardzo liczne rodziny i pszczoły samotnice zakładające swoje gniazda pojedynczo lub tworzące kolonie sięgające nawet kilku tysięcy osobników. Niektóre gatunki dzikich pszczół przewyższają pszczołę miodną w skuteczności zapylania pewnych gatunków roślin, zwłaszcza tych, u których budowa kwiatu uniemożliwia pszczole miodnej dostanie się do nektaru.

Dzieje się tak na przykład w przypadku koniczyny czerwonej, której rurkowate kwiaty są zwykle zbyt długie, aby robotnice pszczoły miodnej mogły sięgnąć do nektaru swym dość krótkim języczkiem. Natomiast trzmiele mające dłuższe języczki łatwo pobierają nektar, zapylając przy tym kwiaty. Innym przykładem jest lucerna, którą pszczoły miodne niechętnie oblatują z powodu eksplozyjnego charakteru jej kwiatów.

W momencie odwiedzania przez owada kwiatu pręcikosłupowie uwalniane jest spomiędzy zrośniętych w łódeczkę dwóch płatków korony i z dużą siłą uderza od dołu w głowę owada. Po kilku takich ciosach robotnice zniechęcają się do lucerny i przenoszą się na inne kwiaty lub starają się dostać do nektaru z boku, pomiędzy płatkami korony.

Zdarza się czasem, że pręcikosłupowie tak mocno przyciska języczek pszczoły, że nie ma ona siły się uwolnić i ginie na kwiecie. Natomiast znacznie mniejsza od pszczoły miodnej samotnica miesiarka lucernówka (Megachile rotundata) jest tak sprytna, że w porę potrafi uniknąć uderzenia.
Inną samotną pszczołą, jest murarka ogrodowa (Osmia rufa). Jest ona dość powszechna na terenie całego kraju i oblatuje około 150 gatunków roślin.

alt
Kolonia murarki ogrodowej w sadzie wisniowym

Rozpoczyna loty już w pierwszej połowie kwietnia, a kończy w czerwcu. Okres ten pokrywa się z czasem wiosennego kwitnienia większości roślin ogrodniczych i dlatego gatunek ten może być znakomitym uzupełniającym zapylaczem sadów, jagodników czy ogrodów przydomowych. Murarka należy do rodziny miesiarkowatych (Megachilidae) i, jak wszystkie pszczoły do niej należące (z wyjątkiem gatunków pasożytniczych), zbiera pyłek na szczoteczkę sztywnych włosków na spodniej stronie odwłoka. Przy jej pomocy sczesuje z pylników kwiatowych pyłek, który po przeniesieniu do gniazda staje się pokarmem dla jej potomstwa.

Wiosną z kokonów wychodzą najpierw samce i w pobliżu gniazd czekają na wygryzienie się samic, które pojawiają się kilka dni później i są zaraz zapładniane. W ciągu kolejnych dni poszukują one miejsc do zakładania gniazd. W naturze najchętniej gnieżdżą się w pustych łodygach roślin baldaszkowatych, trzcinie pospolitej, a także różnego rodzaju otworach wygryzionych przez inne owady lub szkodniki drewna.

Budowę gniazda murarka rozpoczyna od ulepienia pierwszej, grubszej ścianki z wilgotnej gliny lub błota, a następnie przystępuje do gromadzenia pyłku. Aby napełnić jedną komórkę pyłkiem (około 200 mg), wykonuje od 30 do 40 lotów. Gdy zapas pokarmu jest dostateczny, samica składa na pyłku białe, błyszczące jajeczko i zamyka komórkę cieńszą przegrodą z gliny oddzielającą kolejną celę. Murarka w jednej rurce, w zależności od  jej długości, buduje od kilku do 15 komórek (średnio 7). Po zamknięciu ostatniej komórki zabezpiecza wejście do gniazda dodatkową, grubszą ścianką. W ciągu sezonu jedna samiczka składa do 30 jajeczek.

alt
Przygotowywanie materiału gniazdowego


[...] - treść ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

mgr inż. Dariusz Teper
Oddział Pszczelnictwa ISK



Czasopismo dla pszczelarzy z pasją - Pasieka 2004 nr 3.
Zamów e-prenumerate
"Pasieki"



Czym jest e-Prenumerata? e-Prenumerata to pełny dostęp do książek i numerów czasopisma „Pasieka” w aplikacji mobilnej oraz w serwisie w www.pasieka24.pl Wszystkie numery czasopisma „Pasieka” oraz książek w „Biblioteczce...

Prenumerata „Pasieki” Czasopismo „Pasieka” to pismo dla pszczelarzy z pasją. Wydawane jako dwumiesięcznik w ciągu roku ukazuje się 6 numerów. Zamawów prenumeratę roczną - obejmuje...

Ostatnio dodane

Pszczelarstwo Chin contra pandemia   Pandemia  koronawirusa i związane z nią...

ze świata

Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka, 26-01-2022

Robiąc niewiele, można robić wiele! Zdjęcie: Freepik. Tytuł tego artykułu, na...

ze świata

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 26-01-2022

Dofinansowanie dla rolników-pszczelarzy! Zdjęcie: Freepik. W ARiMR zarejestrowano do tej pory...

z Polski

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 24-01-2022

Rabat 50% na udział w III Europejskiej Konferencji Miodosytników Zdjęcie:...

z Polski

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 19-01-2022

Rzeź pszczół w australijskich sadach migdałowych Źródło: Freepik.  John Edmond każdej...

ze świata

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 18-01-2022

Umorzenie śledztwa dotyczącego zatrucia pszczół Zdjęcie: freepik. Do zatrucia pszczół doszło...

z Polski

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 18-01-2022

Spirulina dla pszczół Zdjęcie: Freepik.  Spadek bioróżnorodności roślin miododajnych i coraz większe...

ze świata

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 17-01-2022

Pszczelarstwo Argentyny i cła antydumpingowe USA Zdjęcie: Freepik. Przyjazny klimat i...

ze świata

Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka, 13-01-2022

Pszczelarze walczą o swoje Zdjęcie: euronews.com Około 60 uli pełnych pszczół...

ze świata

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 11-01-2022