fbpx

NEWS:

Strategia zdobywania pyłku przez pszczołę miodną



fot. © Maria i  Eugeniusz Sapiołko
Pszczoła miodna pozyskuje pyłek kwiatowy z jednego lub kilku gatunków kwiatów. O wyborze określonej odmiany jako dominującej lub dodatkowej decydują warunki atmosferyczne, liczba gatunków, ich rozmieszczenie oraz zagęszczenie. Co ciekawe, kiedy zbieraczki mają do wyboru pyłek z jednego gatunku lub mieszany – wybierają ten drugi. Pszczoły potrafią zapamiętać barwę, kształt i zapach kwiatów. Pokarm pyłkowy jest dla pszczoły bardzo cenny a jego niedostatek może wywołać nawet... kanibalizm larw.

Czym jest pyłek kwiatowy?

Pyłek kwiatowy jest dla pszczoły miodnej głównym źródłem białka, witamin i minerałów. Spożywają go zarówno larwy, jak
i osobniki dorosłe. Przynoszony jest do gniazda przez zbieraczki w postaci obnóży pyłkowych, będących zbitą grudką pyłku, w koszyczkach znajdujących się na trzeciej parze odnóży. Zbieraczka może samoczynnie zostać obsypana pyłkiem lub sama podejmuje jego zbiór. Robotnica taka scala ze sobą ziarna pyłku śliną, nektarem lub miodem, który ma w wolu, wylatując po pożytek, a następnie w locie formuje obnóża pyłkowe. Sczesuje ona ze swojego ciała pyłek przy pomocy odnóży oraz znajdujących się na piętach regularnie ułożonych szczecinek, czyli szczoteczek.

Różnorodność kolorystyczna obnóży

Istnieje ogromna różnorodność kolorystyczna obnóży pyłkowych. Ich barwa zależy przede wszystkim od gatunku rośliny, z jakiej pyłek jest zbierany. Na przykład obnóża z koniczyny są brązowe, z truskawki brązowożółte, z rumianku pomarańczowe, z jabłoni piaskowożółte, z gruszy zielone, z barszczu Sosnowskiego jasnożółte, z maliny kremowoszare, z facelii niebieskie, a z maku prawie czarne. Wśród tych barw dominują jednak odcienie koloru żółtego i pomarańczowego. Równocześnie obnóża pyłkowe pochodzące z jednego gatunku rośliny mogą mieć różny odcień barwy podstawowej. Ma na to wpływ wiek pyłku na pylniku, pora zbioru, ilość oraz rodzaj zużytego do zlepiania ziaren pyłku surowca oraz obecność zanieczyszczeń na kwiecie, takich jak zarodniki grzybów, piasek czy kurz.

Kształt i masa obnóży

Kształt obnóży, podobnie jak barwa, jest zmienny i zależy przede wszystkim od gatunku rośliny, z jakiej zbierany jest pyłek oraz wielkości ziaren pyłku. Na przykład obnóża pyłkowe formowane z pyłku wierzbówki kiprzycy są płaskie, z gorczycy jasnej bardzo duże, okrągłe, natomiast z koniczyny drobne, nie do końca wypełniające koszyczek. Masa pary obnóży jest różna i waha się w granicach
8 - 25 mg.  Obnóża o większej masie formowane są przez robotnice rano lub późnym popołudniem, co może wynikać ze zwiększonej przemiany materii. Masa przynoszonych obnóży pyłkowych zależy w dużej mierze od gatunku oblatywanej rośliny, a także od panujących w czasie zbiorów warunków pogodowych, jak również od zapotrzebowania na pyłek w rodzinie pszczelej. Kiedy zapotrzebowanie na pyłek jest większe, zbieraczki formują obnóża o większej masie. Ale też robotnice o większych koszyczkach przynoszą większe obnóża pyłkowe.

Wpływ pogody na zbiór obnóży

Optymalna temperatura zbioru pyłku  wynosi 18 - 22oC. W ciepłe, bezwietrzne, pogodne dni, niezależnie od zachmurzenia, zbieraczki gromadzą więcej obnóży pyłkowych aniżeli w dni chłodniejsze. Opady atmosferyczne, niewielkie i krótkotrwałe, nie mają znaczenia przy zbiorze, intensywne opady zaś całkowicie go hamują, jednak zaraz po ich ustaniu zbieraczki, w czasie niedłuższym niż 30 minut, ponownie rozpoczynają zbiór, najczęściej z kwiatów mających pręciki ukryte w rurce korony, np. z koniczyny. Silne wiatry są także czynnikiem utrudniającym formowanie obnóży, a co za tym idzie zbiór pyłku. Mogą być  przyczyną całkowitego zaprzestania zbioru, szczególnie z roślin wiatropylnych. Pyłek tych roślin jest suchy i lekki, często wyposażony w aparaty powietrzne. Jest więc w czasie podmuchów wiatru strącany z kwiatów i przenoszony. Pszczoły mogą go wykorzystać tylko w czasie bezwietrznej pogody. Dlatego traktowane jako pożytek pyłkowy przy pasiekach rośliny wiatropylne, np. krzewy leszczyny, powinny znajdować się w miejscu osłoniętym od wiatru, aby pszczoły mogły wykorzystać ich pyłek.

zablokowane [...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

dr inż. Joanna
Klepacz-Baniak


 Zamów prenumeratę czasopisma "Pasieka"


Czym jest e-Prenumerata? e-Prenumerata to pełny dostęp do książek i numerów czasopisma „Pasieka” w aplikacji mobilnej oraz w serwisie w www.pasieka24.pl Wszystkie numery czasopisma „Pasieka” oraz książek w „Biblioteczce...

Prenumerata „Pasieki” Czasopismo „Pasieka” to pismo dla pszczelarzy z pasją. Wydawane jako dwumiesięcznik w ciągu roku ukazuje się 6 numerów. Zamawów prenumeratę roczną - obejmuje...

Ostatnio dodane

Zmarł Profesor Jarosław Prabucki Chyba nie ma pszczelarza, który nie...

z Polski

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 19-10-2021

Zmiany w projekcie ustawy o sprzedaży bezpośredniej Zdjęcie: freepik. Komisja Rolnictwa...

z Polski

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 15-10-2021

Starożytna biżuteria pszczelarska Zdjęcie: © Ministerstwo Kultury i Sportu, Grecja. Ludzie od...

ze świata

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 15-10-2021

Wojakowa z ogrodem miododajnym Zdjęcie: Katarzyna Dzięgiel – Urząd Gminy...

z Polski

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 15-10-2021

Ubogo, tłusto, mącznie… czyli dieta po stracie pszczół   Zdjęcie: Freepik.  Wszyscy...

z Polski

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 08-10-2021

Pszczela przestrzeń w Szczepanowicach Zdjęcie: Łukasz Jaje. W Szczepanowicach (gm. Pleśna...

z Polski

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 08-10-2021

Pszczelarstwo Mołdawii – tendencje rozwoju Źródło: Freepik Mołdawia, którą zamieszkuje 2,6...

ze świata

Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka, 08-10-2021

W telegraficznym skrócie Barciany, woj. podlaskie Między ulami należącymi...

Pasieka 6/2021

Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna, 06-10-2021

Jak przenoszą się choroby pszczół, cz. 2. W poprzedniej części...

Pasieka 6/2021

Gajda Anna - avatar Gajda Anna, 06-10-2021