Pożytki pełni lata: DRZEWA DZIKO ROSNĄCE

Lipa szerokolistna (= lipa wielkolistna) – Tilia platyphyllos Scop.
Rodzina: Malvaceae – ślazowate

*Tilia platyphyllos* Scop.
[PL] Lipa szerokolistna
[DE] Die Sommerlinde, grossblättrige Linde
[EN] largeleaf linden, large-leaved linden

[wystepowanie] Występowanie: różne typy lasów

[stanowisko] Stanowisko: słoneczne

[gleba] Gleba: głęboka, żyzna, świeża, szybko się nagrzewająca

[termin-kwitnienia] Termin kwitnienia: VI-VII

[długość-kwitnienia] Długość kwitnienia: ~2 tyg.

[rozmnażanie] Rozmnażanie: siew nasion

[wydajnosc-miodowa] Wydajność miodowa: ~200 kg/ha

[wydajnosc-pylkowa] Wydajność pyłkowa: 35 kg/ha

[kolor-obnozy] Kolor obnóży: jasnożółty

Lipę szerokolistną można spotkać w różnych typach lasów (aczkolwiek rzadziej niż lipę drobnolistną), często sadzona jest także w celach ozdobnych. Dorasta do 30 m wysokości, długo żyje (do 1000 lat). Wykształca gęstą, stożkowatą lub kopulastą koronę oraz prosty i gruby pień. Dolne konary zwieszają się. Młode pędy są miękko owłosione. Liście rozwijają się wcześnie wiosną, są duże, niesymetryczne o sercowatym kształcie i zaostrzonym wierzchołku o długości do 12 cm. Z ich wyglądem związana jest polska i łacińska nazwa gatunkowa (gr. platýs = szeroki, płaski i gr. phýllon = liść). Wyrastają na owłosionych ogonkach. Górna powierzchnia liści cechuje się ciemnozieloną barwą, dolna jest jaśniejsza z kępkami białych włosków (żółknących jesienią) w kątach nerwów. Około połowy VI lub w trzeciej dekadzie tego miesiąca rozpoczyna się kwitnienie gatunku (około 2 tyg. wcześniej niż lipa drobnolistna) – zakwita jako pierwsza ze wszystkich lip w Polsce. Kwiaty są jasnożółte, silnie i przyjemnie pachnące (najintensywniejszy zapach wydzielają tuż po otworzeniu). Są zebrane po 3, niekiedy 2-5 w zwisające kwiatostany podparte języczkowatą podsadką. W kwiecie występuje średnio 40 pręcików. Owocem jest kanciasty orzeszek z 5 żeberkami i owłosioną powierzchnią. Kwiaty znalazły zastosowanie w lecznictwie głównie jako środek antyprzeziębieniowy i napotny, obniżają także ciśnienie krwi. Drewno stanowi doskonały materiał rzeźbiarski. Młode liście można dodawać do sałatek i potraw warzywnych, kwiatami aromatyzować napoje i desery, zaś z pąków robić sałatki. Młode, miękkie nasiona nadają się do marynowania jak kapary. Węgiel drzewny pomocny jest przy wrzodziejących ranach oraz do higieny zębów.