NEWS:

Tytułem wstępu: Kwiaty i kwiatostany

Struktura kwiatów

Kwiat roślin okrytozalążkowych jest zmodyfikowanym, skróconym pędem (którego liście zastały przekształcone w odpowiednie elementy kwiatu). Zazwyczaj osadzony jest na łodyżce nazywanej szypułką (= osią kwiatu), bądź może być siedzący (bez szypułki). Kwiaty cechuje różna wielkość, symetria oraz mnogość kształtów np. kwiaty wargowe (np. szałwii), motylkowe (np. karagany), lejkowate (np. różanecznika), dzwonkowate (np. facelii). Typowy kwiat zbudowany jest z okwiatu oraz elementów generatywnych (pręcików i słupka/ów) wyrastających ze wspólnego dna kwiatowego. Okwiat stanowi ochronę dla elementów generatywnych (biorących bezpośredni udział w rozmnażaniu) kwiatu, jak również pełni funkcję zwabiania zapylaczy. U roślin jednoliściennych (np. szafirek, tulipan) okwiat jest pojedynczy (niezróżnicowany), tzn. wszystkie jego elementy (nazywane listkami okwiatu) są morfologicznie podobne, natomiast u roślin dwuliściennych (np. gorczyca) ulega zróżnicowaniu na zewnętrzny kielich i wewnętrzną koronę. Kielich utworzony jest z działek przypominających małe listki, które mogą być wolne lub zrośnięte. Najczęściej cechuje go zielona barwa, czasem może mieć także inny kolor np. bordowy u kuklika zwisłego. U niektórych gatunków (np. u pelargonii) występuje dodatkowy okółek działek kielicha nazywany kieliszkiem. Korona utworzona jest z wolnych lub zrośniętych płatków charakteryzujących się różnorodną feerią barw, począwszy od białej, poprzez żółtą i pomarańczową, fioletową, czerwoną, niebieską do niemal czarnej. Ma to niebagatelne znaczenie dla zbieraczek pszczoły miodnej, zważywszy na ich percepcję widma słonecznego w zakresie promieni o długości fal ­310-650 nm. Co ciekawe, pszczoły miodne mając do dyspozycji różne kolory kwiatów, najchętniej odwiedzają te o barwie niebieskiej i żółtej. Kwiaty niektórych roślin nie posiadają okwiatu (np. leszczyna pospolita), co najczęściej jest związane z przystosowaniem do zapylania ich przez wiatr. Elementami generatywnymi kwiatu są pręciki i słupki. Pręcik to męski organ rozrodczy utworzony z nitki (najczęściej wydłużonej) i osadzonej na jej szczycie główki, którą stanowią dwa pylniki połączone łącznikiem. Każdy pylnik utworzony jest z dwóch woreczków pyłkowych, w których powstają ziarna pyłku. Sumę wszystkich pręcików w kwiecie nazywa się pręcikowiem. Słupek (gdy w kwiecie jest więcej słupków określa się je terminem słupkowie) jest żeńskim organem rozrodczym utworzonym z dolnej, zwykle rozszerzonej zalążni oraz szyjki (często wydłużonej) zakończonej znamieniem. Po procesie zapylenia i zapłodnienia, zalążnia (czasem może to być także inna część kwiatu) przekształca się w owoc, a zalążki (lub zalążek) osadzone wewnątrz zalążni, tworzą nasiona (lub nasiono).

Od góry kwiat w świetle widzialnym, ultrafiolecie i podczerwieni.
Pszczoły widzą ultrafiolet, więc dla nich ten kwiat jest bardziej atrakcyjny
zablokowane [...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów
Funkcja kwiatów
zablokowane [...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów
Kwitnienie

Każdy gatunek rośliny charakteryzuje się typową dla siebie, bardzo zmienną i zależną od warunków klimatyczno-glebowych, biologią kwitnienia. Dotyczy ona dziennej (suma pąków kwiatowych otwierających się w kolejnych godzinach dnia) i sezonowej dynamiki rozkwitania kwiatów (suma kwiatów rozwijających się na roślinie w ciągu całego okresu kwitnienia), długości życia pojedynczego kwiatu (np. kwiat wiesiołka żyje na ogół 1 dzień, a kwiat róży pomarszczonej 5 dni), pory otwierania się pąków kwiatowych (np. kwiaty wiesiołka otwierają się wieczorem, a kwiaty gryki wcześnie rano), fazy w jakiej kwiat pyli (u wielu gatunków pylniki pękają już w stadium pąka) i w której części dnia. Niektóre gatunki kwitną krótko (np. robinia akacjowa ok. 12 dni), inne mają kwitnienie rozciągnięte w czasie (np. jasnota biała kwitnie od wiosny do pierwszych przymrozków). Czasem rośliny powtarzają kwitnienie (np. mniszek lekarski), lecz zawsze jest ono już mniej obfite.

Rodzaje kwiatostanów

Kwiaty mogą być osadzone pojedynczo na szczycie łodygi lub zebrane w zespoły nazywane kwiatostanami. W zależności od sposobu ich rozgałęziania wyróżnia się kwiatostany groniaste i wierzchotkowe. Te pierwsze cechują się rozgałęzieniami jednoosiowymi tzn., osie boczne kolejnych rzędów wyrastają z pąków znajdujących się na wciąż rosnącej osi głównej. Takie kwiatostany rozkwitają od dołu ku górze lub (w przypadku kwiatostanów płaskich) od zewnątrz ku środkowi. Kwiatostany wierzchotkowe wykształcają rozgałęzienia wieloosiowe, które zakwitają począwszy od kwiatu usytuowanego na osi głównej (która przestaje wówczas rosnąć) a następnie rozwijają się kwiaty osadzone na osiach bocznych, przewyższających długością oś główną. W tego typu kwiatostanach najstarsze kwiaty znajdują się w centralnej części kwiatostanu lub na jego szczycie, zaś najmłodsze na odgałęzieniach bocznych.

Kwiatostany groniaste

Grono – kwiaty osadzone są na krótkich szypułkach, zakwitają od dołu kwiatostanu ku górze. Często w dolnej części kwiatostanu widoczne są już zawiązane owoce, podczas gdy w części szczytowej znajdują się jeszcze pąki kwiatowe np. nostrzyk lekarski.
Kłos – kwiaty osadzone są na bardzo krótkich szypułkach lub są ich pozbawione (kwiaty siedzące). Zakwitają od dołu ku górze np. babka zwyczajna. Odmianą tego typu kwiatostanu jest kłos złożony.
Bazia (= kotka) – kwiaty są siedzące lub o bardzo krótkich szypułkach, osadzone na wiotkiej osi kwiatostanu, dzięki czemu kwiatostany zwisają. Po przekwitnięciu odpadają w całości od roślin. Tak dzieje się np. z kwiatostanami męskimi brzozy brodawkowatej.
Główka – oś kwiatostanu jest skrócona i zgrubiała. Wyrastają z niej kwiaty siedzące lub krótkoszypułkowe. Taki typ kwiatostanu ma np. koniczyna biała.
zablokowane [...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

Kwiatostany wierzchotkowate

Sierpik i podobny do niego skrętek – to wierzchotki jednoramienne (= jednopromieniste), w których osie boczne kolejnych rzędów wyrastają zawsze z jednej strony osi głównej pod kątem mniejszym niż 90° w stosunku do poprzedniej (układ osi bocznych a’la ślimak). Występuje np. u farbownika lekarskiego.
Wachlarzyk i podobna do niego dwurzędka – są wierzchotkami jednoramiennymi, w których osie boczne kolejnych rzędów (każda oś boczna daje tylko jedno rozgałęzienie kolejnego rzędu) wyrastają na przemian raz z jednej,
raz z drugiej strony osi głównej i są ustawione w jednej płaszczyźnie np. u irysa.
Wierzchotka dwupromienista
zablokowane [...] - część treści ukryta, w całości dostępna tylko dla zalogowanych e-Prenumeratorów

 \"WydanieZamów prenumeratę czasopisma "Pasieka"

Rośliny pożytkowe


Rośliny pożytkowe

Czym jest e-Prenumerata? e-Prenumerata to pełny dostęp do książek i numerów czasopisma „Pasieka” w aplikacji mobilnej oraz w serwisie w www.pasieka24.pl Wszystkie numery czasopisma „Pasieka” oraz książek w „Biblioteczce...

Prenumerata „Pasieki” Czasopismo „Pasieka” to pismo dla pszczelarzy z pasją. Wydawane jako dwumiesięcznik w ciągu roku ukazuje się 6 numerów. Zamawów prenumeratę roczną - obejmuje...

Ostatnio dodane

W Gruzji wzrost zachorowań pszczół, pszczelarze proszą państwo o...

ze świata

Wielińska Agnieszka, 03-04-2025

Wypełnij ankietę COLOSS Na łamach „Pasieki”...

z Polski

Wydawnictwo Pasieka, 03-04-2025

Pszczoły na uczelni – Pasieka IMMUNO Uniwersytetu Szczecińskiego ...

z Polski

Wydawnictwo Pasieka, 03-04-2025

Nowe przepisy dotyczące rynku miodu w Hiszpanii Zdjęcie...

ze świata

Kobiałka Teresa , 02-04-2025

Powrót do różnorodności biologicznej najprawdopodobniej zajmuje aż 75 lat Zdjęcie...

ze świata

Kobiałka Teresa , 26-03-2025

Dotacje w ramach projektu Małopolska Pszczoła Fot. Teresa Kobiałka Zarząd Województwa...

z Polski

Kobiałka Teresa , 25-03-2025

Regionalny Związek Pszczelarzy w Elblągu organizuje kurs pszczelarski Jeśli jesteście...

z Polski

Kobiałka Teresa , 25-03-2025

Jakie rośliny sadzić w pobliżu pasieki, aby zapewnić pszczołom...

Porady pszczelarskie

Wydawnictwo Pasieka, 24-03-2025

Relacja z 62. Naukowej Konferencji Pszczelarskiej w Puławach 11-12 marca...

z Polski

Kobiałka Teresa , 22-03-2025