NEWS:


Efez, monety i pszczoły

celsus library 61082 1920

Zdjęcie: W Efezie bito monety z wizerunkiem pszczoły miodnej. Na zdjęciu widać jeden z najważniejszych zabytków miasta - bibliotekę Celsusa.

Niemal od samego początku historii naszego gatunku, do której byli w stanie zabrnąć archeolodzy i naukowcy, miód zbierany z gniazd dzikich pszczół był uważany za skarb o niemal magicznych właściwościach, a same owady za istoty boskie, które albo były łzami boga (np. Ra, w Egipcie) albo przeprowadzały ludzkie dusze do świata zmarłych (w Europie). Ludy zamieszkujące basen Morza Śródziemnego były świetnie obeznane z pszczołami miodnymi. Udało im się udomowić ten gatunek. Był on dla nich tak ważny, że jego wizerunek stał się symbolem władzy Dolnego Egiptu. Podobizny pszczół umieszczano także na monetach.

pszczola efes moneta

Zdjęcie zostało zmodyfikowane - dodano zdjęcie awersu i rewersu podobnej monety ze strony BeeCulture.com . Autor zdjęcia w tle: Akhentenator. Źródło: Flickr.

Przedstawiona na zdjęciu powyżej srebrna moneta z pszczołą pochodzi z Efezu, w starożytności zamieszkanego przez Greków, a obecnie znajdującego się w Turcji. Została wybita jednym uderzeniem ok. 350 r. przed Chrystusem. Z dwóch stron owada widać litery E i Φ, symbolizujące Efez. Na rewersie znajduje się rogacz jelenia szlachetnego. Na uwagę zwracają szczegóły takie jak dokładny rysunek odnóży, segmentacja odwłoka czy żądło z niego wystające. Obecnie moneta znajduje się w archeologicznym muzeum w Menchesterze. Dlaczego dla mieszkańców Efezu pszczoła była tak ważna, że jej wizerunek bito na monetach, niczym profil Juliusza Cezara?

Tak naprawdę monety z wizerunkami pszczół pojawiły się niemal wraz z początkiem bicia pieniędzy. Symbolem Efezu, jednego z 12 miast jońskich w Azji Mniejszej, była pszczoła. W mieście znajdowała się słynna świątynia Artemidy (był to jeden z cudów świata starożytnego, zwany Artemizjonem). Najwyższy kapłan owej świątyni był nazywany „królem pszczół” (Grecy nie wiedzieli, że pszczoła, której robotnice oddają „cześć” jest samicą, a ponieważ starożytne społeczeństwo było silnie patriarchalne, więc z automatu nazwano ją królem), a kapłanki pszczołami (melissae).

W 356 r. p.n.e. Herostrates (szewc owładnięty pragnieniem zyskania wiecznej sławy) spalił Artemizjon (jak widać potrzeba mężczyzny została zaspokojona, skoro piszemy o nim do dzisiaj). Świątynię odbudowano, a monety z wizerunkiem pszczół miodnych bito dalej. Zniknęły z obiegu dopiero po podbiciu Efezu przez Cesarstwo Rzymskie.

Wizerunki pszczół pojawiały się także na różnych przedmiotach dekoracyjnych, w tym na złotych krążkach. Podobno te „monety” były wytwarzane specjalnie do obrzędów pogrzebowych i miały pełnić rolę oboli zmarłych dla Charona.

Do współczesnych czasów zachowało się niemal tysiąc różnych typów monet z pszczołą, pochodzących z Efezu. Jedna z najstarszych, ważąca 6,86 g i wytworzona ok. 550 r. p.n.e. została sprzedana w 2015 roku na aukcji za 25 000 dolarów.

Źródło: Beeculture.com

 

 

 Zamów prenumeratę czasopisma "Pasieka"

ze świata


e-Prenumerata czasopisma Pasieka

ze świata

Prenumerata „Pasieki” Czasopismo „Pasieka” to pismo dla pszczelarzy z pasją. Wydawane jako dwumiesięcznik w ciągu roku ukazuje się 6 numerów. Zamawów prenumeratę roczną - obejmuje...

Czym jest e-Prenumerata? e-Prenumerata to pełny dostęp do książek i numerów czasopisma „Pasieka” w aplikacji mobilnej oraz w serwisie w www.pasieka24.pl Wszystkie numery czasopisma „Pasieka” oraz książek w „Biblioteczce...

Ostatnio dodane

ApiQuality Pomerania – Naukowa ocena właściwości prozdrowotnych produktów pszczelich...

z Polski

Administrator, 26-06-2026

W telegraficznym skrócie POLSKA Polska Trwają prace nad Krajowym Planem Odbudowy Zasobów...

Pasieka 4/2026

Kobiałka Teresa , 22-06-2026

Pożegnanie Szanowne Czytelniczki, Szanowni Czytelnicy „Pasieki”, czas spędzony z Wami ukształtował...

Pasieka 4/2026

Kobiałka Teresa , 22-06-2026

Z artykułu dowiesz się m.in.: jakie są trudności w...

Pasieka 4/2026

Waś Ewa, 22-06-2026

Z artykułu dowiesz się m.in.: że w rodzinach wychowujących...

Pasieka 4/2026

Zawilak Michał , 22-06-2026

Z artykułu dowiesz się m.in.: że miejskie ule są ważnym...

Pasieka 4/2026

Ciężadło Anna, 22-06-2026

Z artykułu dowiesz się m.in.: jakie są zasady kontroli przez...

Pasieka 4/2026

Wasilewski Radek Rafał , 22-06-2026

Wykaz pasiek oferujących matki pszczele, pakiety, odkłady {p24-st}

Pasieka 4/2026

Wydawnictwo Pasieka, 22-06-2026

Ogłoszenia drobne (lipiec-sierpień 2026) • Produkty pszczele Sprzedam naturalną pierzgę, pyłek...

Pasieka 4/2026

Wydawnictwo Pasieka, 22-06-2026