NEWS:


Jak pszczoły nawigują?

pszczoły lecą do kwiatu

Zdjęcie: Freepik

Nie od dzisiaj wiadomo, że pszczoły to świetni nawigatorzy i potrafią odnaleźć drogę do ula czy do pożytku, wykorzystując zmysł węchu, położenie Słońca, wzory tworzone przez polaryzację światła na niebie, punkty orientacyjne i przedmioty wyróżniające się w terenie, a możliwe, że nawet pole magnetyczne Ziemi.

Pszczoły także łatwo się uczą i znajdują powiązania między różnymi wspomnieniami, by zrozumieć zasady pewnych zjawisk. Ostatnie badanie opublikowane w „Frontiers in Behavioral Neuroscience” wykazało, że pszczoły miodne, tak jak piloci samolotów, polegają w nawigacji na dominujących liniowych elementach krajobrazu, by znaleźć drogę powrotną do gniazda.

– Wykazaliśmy, że pszczoły mają pamięć nawigacyjną, czyli rodzaj mentalnej mapy okolicy, którą znają – tłumaczy główny autor prowadzący badanie dr Randolf Menzel. – Robią to podczas pierwszych lotów orientacyjnych lub gdy ich ul zostanie przeniesiony do nowego miejsca. Liniowe elementy krajobrazu, takie jak rowy melioracyjne, drogi, krawędzie pól, zdają się ważnymi elementami w ich pamięci.

Zespół naukowców pod przewodnictwem Menzela przylepił do ciał 50 zbieraczek małe, 10,5 mg transpondery (bezprzewodowe urządzenia komunikacyjne). Badanie prowadzili w Klein Lüben w Brandenburgii. Później wypuszczono „oczipowane” zbieraczki w całkiem nowym terenie testowym, w którym na pewno wcześniej nie przebywały. W miejscu tym umieszczono radar, który z 900 m rejestrował sygnał z nadajników. Najbardziej charakterystycznym elementem nowego terenu były dwa położone równolegle do siebie rowy melioracyjne ciągnące się od południowego zachodu do północnego wschodu.

Navigation 4.13 690x443

Zdjęcie: Menzel i wsp.

Zbieraczki pobrano z 5 uli. Otoczenie uli A i B było podobne do terenu eksperymantalnego, do którego je przeniesiono, pod względem liczby, szerokości, długości i kąta elementów lineralnych w terenie, głównie rowów melioracyjnych. Okolica wokół uli D i E różniła się znacznie od testowanego regionu, natomiast okolice wokół ula C miała cechy pośrednie. W lokalizacji eksperymentalnej nie znajdowały się żadne elementy pionowe – to ważne, bo od dawna wiadomo, że pszczoły wykorzystują takie obiekty do nawigacji.

Czytaj także: Cienie produkcji migdałów

Kiedy pszczoły miodne znajdują się w nowej okolicy, latają wokół miejsca, z którego zostały wypuszczone, na różne odległości i w rożne strony. Naukowcy użyli radaru by dokładnie zbadać ścieżki, jakimi poruszają się pszczoły podczas lotów orientacyjnych (pomiary trwały od 20 minut do trzech godzin). Podczas trwania eksperymentu pszczoły wznosiły się do 9 metrów nad ziemię.

Zespół Menzela przeanalizował ścieżki lotów wykonanych przez pszczoły i odkrył, że najczęściej gromadzą się przy rowach melioracyjnych. Kolejne analizy wykazały, że kanały owe stanowiły drogowskazy i owady latały wzdłuż nich, nawet gdy znajdowały się 30 metrów od nich (to dystans z jakim pszczoła jest jeszcze w stanie widzieć takie poziome obiekty). To sugeruje, że pszczoły zapamiętują poziome elementy terenu i wykorzystują je do nawigacji.

– Dane, które pozyskaliśmy, sugerują, że podobieństwa i różnice między elementami znajdującymi się w terenie, między ich domami macierzystymi i nowymi miejscami, mogą być wykorzystywane do ustalania położenia ula – mówił Menzel.

Co ważne, analizy ujawniły, że rowy melioracyjne znajdujące się w nowym miejscu były najbardziej przydatne dla przewidywania lotów orientacyjnych z uli A i B, mniej w przypadku ula C i najmniej przydatne w przypadku lotów pszczół z ula D i E. To wskazuje, że pszczoły porównują to, co widziały w regionie testowym z tym, co znają z terenu macierzystego i prawdopodobnie zapamiętywanie terenu opiera się również na elementach wertykalnych.

Źródło: Beeculture.com

 Zamów prenumeratę czasopisma "Pasieka"

ze świata


e-Prenumerata czasopisma Pasieka

ze świata

Prenumerata „Pasieki” Czasopismo „Pasieka” to pismo dla pszczelarzy z pasją. Wydawane jako dwumiesięcznik w ciągu roku ukazuje się 6 numerów. Zamawów prenumeratę roczną - obejmuje...

Czym jest e-Prenumerata? e-Prenumerata to pełny dostęp do książek i numerów czasopisma „Pasieka” w aplikacji mobilnej oraz w serwisie w www.pasieka24.pl Wszystkie numery czasopisma „Pasieka” oraz książek w „Biblioteczce...

Ostatnio dodane

ApiQuality Pomerania – Naukowa ocena właściwości prozdrowotnych produktów pszczelich...

z Polski

Administrator, 26-06-2026

W telegraficznym skrócie POLSKA Polska Trwają prace nad Krajowym Planem Odbudowy Zasobów...

Pasieka 4/2026

Kobiałka Teresa , 22-06-2026

Pożegnanie Szanowne Czytelniczki, Szanowni Czytelnicy „Pasieki”, czas spędzony z Wami ukształtował...

Pasieka 4/2026

Kobiałka Teresa , 22-06-2026

Z artykułu dowiesz się m.in.: jakie są trudności w...

Pasieka 4/2026

Waś Ewa, 22-06-2026

Z artykułu dowiesz się m.in.: że w rodzinach wychowujących...

Pasieka 4/2026

Zawilak Michał , 22-06-2026

Z artykułu dowiesz się m.in.: że miejskie ule są ważnym...

Pasieka 4/2026

Ciężadło Anna, 22-06-2026

Z artykułu dowiesz się m.in.: jakie są zasady kontroli przez...

Pasieka 4/2026

Wasilewski Radek Rafał , 22-06-2026

Wykaz pasiek oferujących matki pszczele, pakiety, odkłady {p24-st}

Pasieka 4/2026

Wydawnictwo Pasieka, 22-06-2026

Ogłoszenia drobne (lipiec-sierpień 2026) • Produkty pszczele Sprzedam naturalną pierzgę, pyłek...

Pasieka 4/2026

Wydawnictwo Pasieka, 22-06-2026