fbpx

NEWS:

Ból pszczoły

martwa pszczola na czarnym tle

Zdjęcie: Freepik

Pytanie „czy owady czują ból?” do dzisiaj rozpala dyskusje. Werdykt nie był jednoznaczny z wielu powodów, między innymi przez rolę świadomości w odczuwaniu bólu. Owady, jako istoty o układzie nerwowym o wiele mniej skomplikowanym od ssaczego, świadomości (prawdopodobnie) nie wytworzyły. Jednak teraz zaprezentowano nowe badania dotyczące innych ścieżek odczuwania bólu, a przede wszystkim jego tłumienia. Odkrycia te wyraźnie wskazują, że owady (w tym pszczoły) mogą cierpieć.

Świadomość i ból

Jak zaznaczyliśmy we wstępie, do negatywnego subiektywnego doświadczania bólu potrzebna jest świadomość, a ustalenie, czy zwierzę ją ma, jest bardzo trudne. My wiemy, że jesteśmy świadomi, bo  gdy patrzymy w lustro, zdajemy sobie sprawę, że patrzymy na siebie. Rozpoznawanie się w zwierciadle to zresztą jeden z testów, które mają potwierdzać, że zwierzę wytworzyło świadomość. To tzw. test MSR (Mirror Self Recognition Test). Przeszły go niektóre gatunki zwierząt np. papugi żako, słonie, naczelne, delfiny i… mrówki.

Świadomość, a w tym oczekiwania i przekonania, mogą wpływać na jego odczuwanie. Sławne są eksperymenty z pacjentami, którzy reagowali różnie na lekkie drażnienie prądem w zależności od tego, jaki stopień odczuwania bólu zasugerowali im naukowcy (mały lub duży). Były to wrażenia subiektywne, wynikające ze wspomnianych oczekiwań i przekonań, ale całkiem realnie wpływały na odczuwanie bólu przez ludzi.

W drugą stronę ludzie mogą też świadomie ignorować ból. Znamy przecież przypadki żołnierzy, którzy nie zwracali uwagi na ból odniesionych ran i maszerowali dalej. Bywa, że sami zwlekamy z wizytą u dentysty, ignorując dyskomfort dopóki wypłata nie wpłynie na konto. Warto wspomnieć, że zastanawiano się, jak odczuwają ból ludzie w śpiączce (artykuł na ten temat znajdziecie w źródle).

Osoby, które interesuje zagadnienie świadomości odsyłamy do świetnego wykładu Petera Wattsa „Conscious ants and human hives” na YouTube. Niestety tylko po angielsku.

Nocycepcja

Natomiast między omawianym negatywnym subiektywnym odczuwaniem bólu a nocycepcją są istotne różnice. Tę drugą zdefiniowano ponad wiek temu, jako fizjologiczny, nerwowy proces wyczuwania niebezpiecznych bodźców. W tym przypadku nie mamy do czynienia z subiektywnym odczuwaniem bólu wykształconym dzięki świadomości. U organizmów o bardziej złożonym systemie nerwowym nocycepcji często towarzyszy omawiane uczucie, ale nie wiemy, czy pojawia się ono też u zwierząt „prostszych”. Mogą po prostu reagować na nieprzyjemny bodziec, np. uciekając od niego. Słowem – to, że owad odleci z rozgrzanej powierzchni, nie znaczy, że koniecznie odczuwa ból. Może jedynie reagować na bodziec, który jego ciało rejestruje jako niebezpieczny.

Czytaj także: Nietoperze i pszczoły

Ból owada

Jednak w nowym artykule naukowcy zaproponowali koncepcję „malejącej kolejności nocycepcji”, w której organizm, dzięki konkretnym mechanizmom wyższej aktywności układu nerwowego, może dostosować swoje przetwarzanie nocyceptywne do sytuacji. Prościej mówiąc – owady modyfikują nocycepcję i zmieniają zachowanie, aby odpowiednio (a nie tylko bezwolnie) reagować na bodźce. Mogą nawet tłumić sygnały, które trudno określić inaczej jak bólowe, podobnie jak dzieje się to u organizmów wyższych.  

Gdy ssak jest ranny, jego mózg zaczyna wytwarzać opioidy tłumiące cierpienie. Przydaje się, gdy odczuwanie bólu jest szkodliwe np. gdy ranny człowiek musi uciec z samochodu rozbitego w wypadku. Owady nie mają genów kodujących takie związki jak nasze, za to ich ciała produkują inne neuropeptydy o udowodnionych właściwościach przeciwbólowych np. leukokininę. Ponieważ związki łagodzące cierpienie są wytwarzane podczas traumatycznych zdarzeń (np. urwanie czułka), można założyć, że służą do tłumienia bólu. A to oznacza, że owady muszą w jakimś stopniu ten ból odczuwać – jeśli by go nie odczuwały, to nie musiałyby go tłumić.

Innymi odruchami owadów, które mogą wskazywać na odczuwaniu bólu jest np. zmniejszenie przyjmowania pokarmu (tak reagują na traumę ssaki).

I co w związku z tym?

Zakładamy, że minie jeszcze dużo czasu, zanim ludzie dopuszczą do świadomości, że owady odczuwają ból. Trudno uwierzyć w cierpienie istoty, która nie krzyczy i nie wije się w udręce. Sami naukowcy zwracają uwagę, że ich badania, które kompleksowo potraktowały to zagadnienie, stawiają pytania natury etycznej. Skoro owady rzeczywiście czują ból, to czy możemy na nich eksperymentować?

Źródło:

Najnowsze badania: Matilda Gibbons et al, Descending control of nociception in insects?, Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences (2022)

Artykuł „Ból i świadomość”: Garcia-Larrea L, Bastuji H. Pain and consciousness. Prog Neuropsychopharmacol Biol Psychiatry. 2018 Dec 20;87(Pt B):193-199.


ze świata

14-06-2024, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Zagadka pszczelarska z USA

ze świata

11-06-2024, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Spadek w światowym handlu miodem 

ze świata

10-06-2024, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Lidl rozdawał napój dla pszczół

ze świata

23-04-2024, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Niesamowita zdolność trzmieli

ze świata

21-02-2024, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Rekordy kanadyjskiego pszczelarstwa

ze świata

05-02-2024, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Produkcja miodu spada

ze świata

25-01-2024, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Pszczelarstwo Kazachstanu

ze świata

23-01-2024, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Jak kwiaty się poddają

ze świata

11-01-2024, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Geny pszczoły-altruistki

ze świata

02-01-2024, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Miód ze spadzi… piewika

ze świata

20-12-2023, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Spadek produkcji miodu w Nowej Zelandii

ze świata

17-11-2023, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Pszczoła trąbalska

ze świata

13-11-2023, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Słów kilka o pszczelarstwie Tanzanii

ze świata

09-11-2023, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Pszczelarstwo Węgier

ze świata

03-11-2023, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Co jest ważne dla pszczoły?

ze świata

02-11-2023, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Pszczoły są prawo- czy leworęczne?

ze świata

24-10-2023, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Czy chińskie pszczelarstwo padnie?

ze świata

23-10-2023, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Miód z pola minowego

ze świata

17-10-2023, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Najbardziej pszczele miasto świata

ze świata

17-10-2023, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Amerykańska pszczoła

ze świata

28-09-2023, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

O muszycy pszczół

ze świata

20-09-2023, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Australia się poddaje

ze świata

13-09-2023, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Kartel cukrowy w Niemczech

ze świata

12-09-2023, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

O tańcu „drżeniowym” pszczół

ze świata

07-09-2023, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

A jednak Einstein mówił o pszczołach

ze świata

17-08-2023, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Kwietna łąka w King’s College

ze świata

11-08-2023, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Pszczelarstwo Szwajcarii

ze świata

11-08-2023, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Porozmawiać z pszczołą

ze świata

04-08-2023, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Pszczoła, mannoza i nowotwory

ze świata

04-08-2023, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Pszczelarstwo Syrii po wojnie domowej

ze świata

21-07-2023, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Pszczelarstwo Bułgarii

ze świata

05-07-2023, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Podwodni zapylacze

ze świata

26-06-2023, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Przez złodziei rzucił pszczelarstwo

ze świata

23-06-2023, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Już jest! Szczepionka dla pszczół

ze świata

16-06-2023, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Jak ćma do… wiśni?

ze świata

01-06-2023, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Emocjonalne życie pszczoły

ze świata

31-05-2023, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Wirus pszczeli wykryty w komarze

ze świata

29-05-2023, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Płaz zapylający?

ze świata

26-04-2023, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Jak pszczoły nawigują?

ze świata

17-04-2023, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Produkcja miodu w Chinach wciąż rośnie

ze świata

11-04-2023, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Pszczelarstwo Grecji 

ze świata

16-03-2023, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Coraz mniej miodu manuka?

ze świata

13-03-2023, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Pszczelarstwo Brazylii

ze świata

13-03-2023, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Kto uczy tańczyć pszczołę?

ze świata

13-03-2023, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Owady dziedziczą wiedzę społecznie

ze świata

01-03-2023, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Pszczelarstwo Kanady w 2022 roku

ze świata

28-02-2023, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Fałszowanie miodu w USA

ze świata

28-02-2023, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Pszczelarstwo Filipin

ze świata

23-02-2023, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Doświadczenie robotnicy

ze świata

17-02-2023, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Pszczelarstwo Wietnamu

ze świata

13-02-2023, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Światowy handel miodem

ze świata

25-01-2023, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Genetyczne bingo

ze świata

03-01-2023, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Kolejny pasożyt pszczół w Australii

ze świata

02-01-2023, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Ile pszczół w rodzinie to pracusie?

ze świata

23-12-2022, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Chroniony szerszeń zagraża pasiekom

ze świata

23-12-2022, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Cmentarny miód z Waszyngtonu

ze świata

20-12-2022, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Cypr po klęskach żywiołowych

ze świata

20-12-2022, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Weź udział w The Golden Bee Award

ze świata

16-12-2022, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Lustrzana pułapka

ze świata

16-12-2022, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Trendy w światowym pszczelarstwie

ze świata

07-12-2022, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Rozwój pszczelarstwa Kirgistanu

ze świata

01-12-2022, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Indie zbierają owoce słodkiej rewolucji

ze świata

29-11-2022, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Wirus i jajniki

ze świata

29-11-2022, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Nowy robot zapylający jest efektywny

ze świata

17-11-2022, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Spadek długości życia pszczół

ze świata

14-11-2022, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Meksyk – produkcja i eksport miodu

ze świata

10-11-2022, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Pestycydy w chińskim miodzie

ze świata

07-11-2022, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Czy trzmiele dobrze się bawią?

ze świata

04-11-2022, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Pszczelarstwo Japonii

ze świata

27-10-2022, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Elektryzująca atmosfera… roju

ze świata

21-10-2022, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Chilijska ustawa o pszczelarstwie

ze świata

21-10-2022, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Turcja rośnie w siłę

ze świata

20-10-2022, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Poszczuła ludzi pszczołami

ze świata

17-10-2022, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Jak w Oszu rozwijają pszczelarstwo

ze świata

11-10-2022, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Pożegnanie z trawą

ze świata

11-10-2022, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Pszczoły to ryby

ze świata

05-10-2022, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Wielkie wytruwanie pszczół

ze świata

03-10-2022, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Portugalia – kryzys za kryzysem

ze świata

30-09-2022, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Życie i śmierć pasożyta

ze świata

22-09-2022, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Tydzień szerszenia azjatyckiego 2022

ze świata

31-08-2022, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Pszczelarstwo Nowej Zelandii w 2022 roku

ze świata

31-08-2022, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Pszczoły miodem dla duszy

ze świata

01-09-2022, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Rolnictwo miejskie w tropikach

ze świata

26-08-2022, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Niedźwiedzica pojadła szalonego miodu

ze świata

26-08-2022, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Kierunek rozwoju pszczelarstwa USA

ze świata

26-08-2022, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Rozwój kubańskiego pszczelarstwa

ze świata

24-08-2022, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Nowa substancja przeciwko warrozie?

ze świata

18-08-2022, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Pestycydy uszkadzają mózg pszczoły

ze świata

16-08-2022, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Badania miodu mówią o pszczole

ze świata

09-08-2022, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Pszczelarstwo Iranu po sankcjach Zachodu

ze świata

09-08-2022, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Kiedy pszczole się chce?

ze świata

03-08-2022, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Tajwan walczy z fałszowaniem miodu

ze świata

26-07-2022, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Słono-słodkie gusta pszczół

ze świata

14-07-2022, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

O 50% mniej pestycydów do 2030?

ze świata

11-07-2022, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Ogród działkowy jako ogród naturalny

ze świata

08-07-2022, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Ból pszczoły

ze świata

06-07-2022, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Motyle, pszczoły i… bawełna

ze świata

06-07-2022, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Brakuje pszczół na arbuzach

ze świata

01-07-2022, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Odszkodowanie za glifosat w miodzie

ze świata

29-06-2022, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Dramat australijskich pszczelarzy

ze świata

24-06-2022, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Nietoperze i pszczoły

ze świata

24-06-2022, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Rynek miodu w 2021 roku w liczbach

ze świata

10-06-2022, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Kawa, pszczoły i ptaki

ze świata

06-06-2022, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Sadzimy drzewa dla pszczół

ze świata

11-05-2022, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Inwazja ropuch na ule

ze świata

11-05-2022, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Pasieka po wizycie...? 

ze świata

29-04-2022, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Śmierć milionów pszczół

ze świata

19-04-2022, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Pszczelarstwo Azerbejdżanu w 2021 roku

ze świata

13-04-2022, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Memrystory… z miodu?!

ze świata

13-04-2022, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Pszczelarstwo Kanady w 2021 roku

ze świata

07-04-2022, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Czy słonecznik podąża za słońcem?

ze świata

07-04-2022, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Pszczelarstwo Uzbekistanu bije rekordy

ze świata

31-03-2022, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Pszczoły  kontra… Rosjanie?

ze świata

23-03-2022, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Żel na pszczele rany?

ze świata

18-03-2022, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Apimondia znowu w Stambule!

ze świata

18-03-2022, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Grzyb, który dręczy dręcza

ze świata

16-03-2022, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Ule, które wykrywają fale uderzeniowe

ze świata

15-03-2022, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Pszczelarstwo Finlandii

ze świata

07-03-2022, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Kongres Apimondii w Ufa odwołany

ze świata

31-01-2022, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Zanieczyszczenie powietrza i zapylanie

ze świata

26-01-2022, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Pszczelarstwo Chin contra pandemia

ze świata

26-01-2022, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Robiąc niewiele, można robić wiele!

ze świata

17-01-2022, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Spirulina dla pszczół

ze świata

11-01-2022, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Pszczelarze walczą o swoje

ze świata

10-01-2022, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Ciemno! To spadam!

ze świata

05-01-2022, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Ukraina – sytuacja i prognozy cen miodu

ze świata

16-12-2021, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Varroa wibruje!

ze świata

13-12-2021, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Skąd pochodzą pszczoły?

ze świata

01-12-2021, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Pszczelarstwo Brazylii

ze świata

23-11-2021, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Baszkirski miód

ze świata

23-11-2021, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Pszczoły z dystansem

ze świata

23-11-2021, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Jak pszczoła z popiołów!

ze świata

23-11-2021, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Inwazyjne pszczoły

ze świata

08-11-2021, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Pszczelarstwo Malty

ze świata

02-11-2021, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Pszczelarstwo Chile w 2021 roku

ze świata

02-11-2021, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Miód z radiocezem

ze świata

15-10-2021, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Starożytna biżuteria pszczelarska

ze świata

01-10-2021, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Rój pszczół zażądlił pingwiny

ze świata

01-10-2021, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Pszczelarstwo Singapuru w 2021 roku

ze świata

27-09-2021, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

O miodzie pszczół bezżądłowych

ze świata

14-09-2021, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Mikroplastik na ciałach pszczół

ze świata

14-09-2021, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Jak wytresować trzmiela

ze świata

24-08-2021, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Podpalenie uli w Nottingham

ze świata

11-08-2021, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Chiński robot zapyli sady?

ze świata

09-08-2021, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Tureckie pszczelarstwo

ze świata

09-08-2021, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Antidotum na pestycydy?

ze świata

02-08-2021, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Jak się kwiat śpieszy…

ze świata

28-07-2021, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Bombowe pszczoły

ze świata

20-07-2021, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Pszczelarstwo Meksyku w 2020

ze świata

12-07-2021, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Wiedzieć, kiedy przestać

ze świata

12-07-2021, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Grzyb contra warroza

ze świata

08-07-2021, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Sommelier miodu

ze świata

25-06-2021, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Pszczelarstwo Czech

ze świata

21-06-2021, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

W sadach Kanady zabraknie zapylaczy?

ze świata

18-06-2021, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Zerwij chodnik, posadź kwiat

ze świata

14-06-2021, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Wosk pszczeli paliwem satelitów?

ze świata

08-06-2021, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Pszczelarstwo Pakistanu

ze świata

17-05-2021, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Rzepak vs jabłonie

ze świata

17-05-2021, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Pszczelarstwo USA w 2020 roku

ze świata

27-04-2021, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Pismo Święte i pszczoły

ze świata

26-04-2021, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Fotowoltaika pomoże zapylaczom?

ze świata

26-04-2021, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Pszczoły odminują Ukrainę i Bałkany?

ze świata

22-04-2021, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Skąd się wzięły pszczele kasty?

ze świata

20-04-2021, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Pszczoły jedzą mięso?

ze świata

08-04-2021, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Pszczelarstwo Kanady w 2020 roku

ze świata

06-04-2021, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Pszczelarstwo w cieniu wojny

ze świata

26-03-2021, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Jak się walczy z barszczem w Rosji?

ze świata

08-03-2021, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Produkcja miodu w Pakistanie rośnie

ze świata

08-03-2021, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Produkcja miodu w Australii spadła

ze świata

01-03-2021, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Kolejny krok przeciw nosemozie

ze świata

22-02-2021, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Coraz mniej gatunków pszczół?

ze świata

18-02-2021, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Odpowiedzą za spalenie pasieki

ze świata

17-02-2021, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Psi nos na tropie zgnilca

ze świata

15-02-2021, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Brexit – co z importem pszczół?

ze świata

12-02-2021, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Kryzys w pszczelarstwie RPA trwa

ze świata

03-02-2021, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Pszczelarstwo w Maroku

ze świata

02-02-2021, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Woskowa Neferetiti

ze świata

20-01-2021, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Odkryto nowy gatunek pszczoły

ze świata

19-01-2021, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

Chorwackie pszczelarstwo

ze świata

15-01-2021, Wielińska Agnieszka - avatar Wielińska Agnieszka

 Rosyjskie pszczelarstwo w 2020 roku

ze świata

13-01-2021, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Introwertyczne pszczoły

ze świata

12-01-2021, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

W Odessie pszczoły wyszły z uli

ze świata

07-01-2021, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Sprytne grzyby contra pszczoły

ze świata

14-12-2020, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Jakość matki a temperatura

ze świata

07-12-2020, Walerowicz Martyna - avatar Walerowicz Martyna

Trzmiele z Czarnobyla

ze świata