Powrót do różnorodności biologicznej najprawdopodobniej zajmuje aż 75 lat

Powrót do różnorodności biologicznej najprawdopodobniej zajmuje aż 75 lat

Zainspirowani niedawnym badaniem, które wykazało, że gatunki roślin zapylane przez owady potrzebują więcej czasu na regenerację w porównaniu do gatunków zapylanych przez wiatr, Atushi Ushimaru i jego doktorant Gaku Hirayama postanowili zwrócić uwagę na same zapylacze. W tym celu przebadano… stoki narciarskie. „Nie ma lepszego miejsca do badania odnowionych terenów trawiastych o bardzo różnych okresach zarządzania na stosunkowo małym obszarze niż stoki narciarskie” – wyjaśnia Hirayama.

Łąki na całym świecie gwałtownie zanikają. Głównymi zagrożeniami dla tych ekosystemów są zmiany w użytkowaniu gruntów, takie jak porzucanie i zalesianie, które sprzyjają rozwojowi roślinności leśnej kosztem roślin łąkowych. Aby wesprzeć ochronę i odnowę łąk, kluczowe jest zrozumienie, jakie procesy ekologiczne ograniczają odzyskiwanie ich bioróżnorodności i funkcji ekosystemowych. Wciąż jednak niewiele wiadomo o skutkach dawnego zalesiania i jego wpływowi na mechanizmy ekologiczne i na sieci zapyleń.

Naukowcy zbadali 28 lokalizacji i przyjrzeli się sieciom zapyleń starych i odrestaurowanych łąk o różnym wieku od momentu odrestaurowania (od 2 do 75 lat). Postawili hipotezę, że dawne zalesienie będzie miało długotrwałe negatywne skutki dla bogactwa roślin i sieci zapyleń, zwiększając ograniczenie pyłku dla rodzimych roślin, co opóźni odnowę zbiorowisk łąkowych na odrestaurowanych łąkach.

Wyniki wykazały, że odrestaurowane łąki cechowały się znacząco niższym bogactwem roślin, mniej wyspecjalizowanymi (bardziej uogólnionymi) sieciami interakcji, niższym sukcesem zapylania i ograniczonym dostępem pyłku nasion rodzimych roślin w porównaniu ze starymi łąkami. Niższa specjalizacja sieci była związana z obniżoną funkcją zapylania i zmniejszonym sukcesem reprodukcyjnym roślin, co prawdopodobnie prowadziło do wolniejszego odzyskiwania różnorodności roślin na odrestaurowanych łąkach. Taki negatywny efekt utrzymywał się na łąkach nawet 75 lat po ich odzyskaniu.

Badacze sugerują, że aby odrestaurować sieci zapyleń, łąki powinny być odpowiednio zarządzane, w tym koszone przez pewien okres. Ponadto istotne jest utrzymanie sąsiednich starych łąk bogatych w rośliny i zapylacze, które wspierają odnowę, służąc jako źródła rodzimych nasion i zapylaczy.

Źródło: Hirayama, G. S., Inoue, T., Kenta, T., Ishii, H. S., & Ushimaru, A. (2025). Long‐term management is required for the recovery of pollination networks and function in restored grasslands. Journal of Applied Ecology. https://doi.org/10.1111/1365-2664.70017

Zamów prenumeratę czasopisma "Pasieka"