Wyrafinowany łowca: pluskwiak, który poluje na pszczoły

Wyrafinowany łowca: pluskwiak, który poluje na pszczoły

Odkryto niezwykły mechanizm polowania u wyspecjalizowanego drapieżnika pszczół bezżądłych – pluskwiaka z gatunku Pahabengkakia piliceps. Ten azjatycki owad wykorzystuje naturalne systemy obronne swoich ofiar przeciwko nim samym. Pszczelarze znają pszczoły bezżądłe z ich unikalnej metody ochrony gniazd: robotnice składają kropelki lepkiej, ostrej żywicy wokół wejścia do ula, aby odstraszyć drapieżniki i unieruchomić intruzów. Okazuje się, że wspomniany pluskwiak nie tylko nie boi się tej substancji, ale traktuje ją jako narzędzie do wabienia ofiar. Odkrycia dokonał zespół chińskich naukowców, którego pracami kierowali Zhaoyang Chen, Li Tian, Jin Ge oraz Hu Li.

Badania terenowe i analizy chemiczne wykazały, że drapieżnik ten celowo nanosi żywicę z wejścia do gniazda na swoje przednie i środkowe odnóża. Co kluczowe, pluskwiak nie tylko zbiera substancję, ale manipuluje nią poprzez rozcieranie, co znacząco zwiększa emisję lotnych związków chemicznych. W ten sposób owad wzmacnia sygnały chemiczne, które dla pszczół strażniczek są sygnałem alarmowym (oznaczają obecność intruza uwięzionego w żywicy).

Drapieżnik imituje szamoczącą się ofiarę, prowokując strażniczki do ataku. Pszczoły, zamiast unikać napastnika, rzucają się wprost na jego nasmarowane żywicą odnóża, które stanowią optymalną pozycję do przechwycenia ofiary.

Analizy potwierdziły, że osobniki używające żywicy mają znacznie wyższą skuteczność polowania niż te pozbawione tego „narzędzia”. Choć pszczoły bezżądłe mają zredukowane żądła, bronią się zaciekle poprzez gryzienie, jednak w starciu z tak wyrafinowanym drapieżnikiem ich instynktowna agresja staje się ich słabością. To odkrycie rzuca nowe światło na to, jak presja pokarmowa i specjalizacja dietetyczna mogą prowadzić do ewolucji złożonych zachowań u owadów, pozwalając im obchodzić zaawansowane systemy obronne społeczności pszczelich.

Źródło:Chen, Z., Tian, L., Ge, J., Wang, S., Chen, T., Duan, Y., Song, F., Cai, W., Wang, Z., & Li, H. (2025). Tool use aids prey-fishing in a specialist predator of stingless bees. Proceedings of the National Academy of Sciences, 122(20), e2422597122. https://doi.org/10.1073/pnas.2422597122

Zamów prenumeratę czasopisma "Pasieka"